การเทศนา : หน้า 14/113

จะชี้แจงแสดงเป็นทางปริยัติเป็นทาง ปฏิบัติ เป็นทางปฏิเวธ ให้เป็นเหตุ สอดคล้องต้องด้วยพุทธศาสนา เริ่ม ต้นจะแสดงทางปริยัติก่อน ในตอน หลังจะได้แสดงทางปฏิบัติต่อไป แล้ว ปฏิเวธก็จะรู้คู่กันไป ในทางปฏิบัติ พุทธบริษัททั้งคฤหัสถ์บรรพชิตทุก ถ้วนหน้า จงเงี่ยโสตทั้งสองลงรองรับ รสพระสัทธรรมเทศนา ดังอาตมา จะได้ชี้แจงแสดงต่อไป ณ บัดนี้ เริ่มต้นแห่งวาระพระบาลีว่า พหุ เวสรณ์ ขนฺติ เป็นอาทิว่ามนุษย์ ทั้งหลายเป็นอันมาก อันภัยคุกคาม เข้าแล้ว ย่อมถึงภูเขาทั้งหลายบ้าง ถึงป่าทั้งหลายบ้าง ถึงอารามและ ต้นไม้และเจดีย์ทั้งหลายบ้างว่าเป็น ที่พึ่ง เนต โข สรณ์ เขม นั่นหาใช่ ที่พึ่งอันเกษมไม่ เนต์ สรณมุตฺตม นั่นหาใช่ที่พึ่งอันอุดมไม่ เนต์ สรณ มาคลุม ถ้าอาศัยอันนั้นเป็นที่พึ่งแล้ว สพฺพทุกขา ปมุจฺจติ ย่อมหาหลุดพ้น จากทุกข์ทั้งปวงไปได้ไม่โย พุทธญ จ ธมฺมญจ สังฆญจ สรณ์ คโต ผู้ใด ถึงแล้วซึ่งพระพุทธเจ้า พระธรรมเจ้า และพระสงฆ์เจ้า ว่าเป็นที่พึ่งแล้ว จตุตาริ อริยสัจจานิ สมฺมปญฺญาย ปสฺสติ ทุกข์ ทุกขสมุปปาท์ ทุกฺขสฺส จ อติกกม อริยญจฎจงคิก มคค ทุกรูปสมคามินมาเห็นอริยสัจธรรม ทั้ง ๔ ตามปัญญาอันชอบ ทุกข์ คือ ทุกข์ ทุกขสมุปปาท์ คือตัณหาเป็น แดนให้เกิดขึ้นแห่งทุกข์ ทุกขสฺส จ อติกกม การก้าวล่วงเสียซึ่งทุกข์ ทุกขสัจ คืออะไรละ ความเกิดน่ะซี เป็นทุกขสัจ สมุทัยสัจ เหตุให้เกิดนั่นแหละ เป็นสมุทัยสัจ นิโรธสัจ ละความ ดับเหตุให้เกิดนั่นแหละเป็น นิโรธสัจ พรรคสัจ ข้อปฏิบัติ หินทางมีองค์ ๘ ไปจากข้าศึก ให้ถีงพระนิพพาน ที่เป็นที่สงบระงับนั่นแหละ เป็นมรรค จ 99 อริยญจฏจงคิก มคฺค์ คือหนทางมี องค์ ๘ ไปจากข้าศึก ทุกรูปสมคา มิน ให้ถึงพระนิพพานเป็นที่สงบ ระงับทุกข์ เอต์ โข สรณ์ เขม นี้เป็น ที่พึ่งอันเกษม เอต์ สรณมุตฺตม์ นี้ เป็นที่พึ่งอันอุดม เอต์ สรณมาคมม มาถึงอันนี้เป็นที่พึ่งได้แล้ว สพฺพทุก ขา ปมุจฺจตีติ ย่อมหลุดพ้นจากทุกข์ ทั้งปวงได้ด้วยประการดังนี้ นี้เนื้อ ความของพระบาลีคลี่ความเป็นสยาม ภาษา ต่อแต่นี้จะแสดงเป็นปริยัติ เทศนา ในเขมาเขมสรณาคมน์ต่อไป ปริยัติเทศนาว่า มนุษย์ทั้งหลาย เป็นอันมาก ไม่ใช่น้อย หมดทั้ง สากลโลก ชมพูทวีป แสนโกฏิจักร วาล อนันตจักรวาล นิพพานถอด กาย มีเท่าไรที่เป็นมนุษย์หรือทิพย์ ก็ช่าง รูปพรหมหรืออรูปพรหมก็ช่าง เมื่อพากันมาฟังธรรมเทศนาแล้ว นั่น แหละก็อยู่ในพวกมนุษย์นั่นทั้งนั้น มีมากน้อยเท่าใด มนุษย์ทั้งหลาย มากด้วยกัน อันภัยคุกคามเข้าแล้ว ภยตาชิตา อันภัยคุกคามเข้าแล้ว เมื่อคุกคามเข้าเช่นนั้นแล้วทำไง บาง พวกไปถึงภูเขาใหญ่ๆที่เขานับถือเชิด ชูบูชากันว่าเป็นที่พึ่งบ้าง บางพวก ไปถึงป่าใหญ่ ๆ ที่เขานับถือเชิดชู บูชากันว่าเป็นที่พึ่งบ้าง บางพวกไป ถึงอารามใหญ่ ๆ เช่น เชตวนาราม หรืออารามใหญ่ ๆ กว่านั้นก็ช่าง หรือ เล็กกว่านั้นก็ช่าง ที่ศักดิ์สิทธิ์ เช่น อย่างวัดโสธรอย่างนี้ พอถึงวัดเข้า ๑๒ กัลยาณมิตร สิงหาคม ๒๕๓๖