การอยู่ครองเรือนในพระพุทธศาสนา : หน้า 65/113

A 1 1 1 0 6 ศ า ส น า คฤหบดี คฤหัสถ์ ฆราวาส : : : ผู้เป็นใหญ่ในเรือน, พ่อเจ้าเรือน, ผู้มั่งคั่ง ผู้ครองเรือน, ชาวบ้าน การอยู่ครองเรือน, ชีวิตชาวบ้าน, ใน ภาษาไทยมักใช้หมายถึงผู้ครองเรือน คือ คฤหัสถ์ ได้ชั่วเวลาเดือนหนึ่ง นับแต่ออก พรรษาแล้ว คือ ถึงขึ้น ๑๕ ค่ำ เดือน ๑๒ นอกจากนั้นยังได้สิทธิที่จะกราน กฐิน และได้รับอานิสงส์ ๕ นั้น ต่อ ออกไปอีก ๔ เดือน (ภิกษุผู้เข้าพรรษา หลัง ไม่ได้อานิสงส์หรือสิทธิพิเศษ เหล่านี้ จําวัด : นอนหลับ (สำหรับพระสงฆ์) เครื่องภัณฑ์ : สิ่งของสำหรับถวายพระเทศน์ จ่าศีล : อยู่รักษาศีล, ถือศีลเป็นกิจวัตร จาริก : จ่าพรรษา : เที่ยวไป, เดินทางเพื่อศาสนกิจ - อยู่ประจำวัดสามเดือนในฤดูฝน คือ ตั้งแต่แรม ๑ ค่ำ เดือน ๔ ถึงขึ้น ๑๕ ค่ำ เดือน ๑๑ (อย่างนี้เรียก ปุริมพรรษา ค่ำ แปลว่า พรรษาต้น) หรือตั้งแต่แรม ๑ ค่ำ เดือน ๙ ถึงขึ้น ๑๕ ค่ำเดือน ๑๒ (อย่างนี้ เรียก ปัจฉิมพรรษา แปลว่า อานิสงส์การจำพรรษาที่ ๕ พรรษาหลัง) อย่างคือ ๑.เที่ยวไปไม่ต้องบอกลา ครบสํารับ ๒.จาริกไปไม่ต้องเอาไตรจีวรไป ๓. ฉันคณโภชน์ และปรัมปร โภชน์ได้ รถนา ๔. เก็บอดิเรกจีวรได้ตามปรา ๕.จีวรอันเกิดขึ้นในที่นั้น เป็น ของได้แก่พวกเธอ อานิสงส์ทั้งห้านี้ จิตตสันดาน : จิตตสันดาน การสืบต่อมาโดยไม่ขาด ไทยธรรม : นิมนต์ : อาราธนา : รวบรวมโดย สุพจน์ เรืองนาม สายของจิต ในภาษาไทยหมายถึง พื้นความรู้สึกนึกคิดหรืออุปนิสัยใจ คอที่ฝังอยู่ในส่วนลึกของจิตใจมาแต่ กำเนิด (ความหมายนัยหลังนี้ มิใช่ มาในบาลี) ของควรให้, ของทำบุญต่าง ๆ, ของ ถวายพระ เชิญ หมายถึงเชิญพระ เชิญนักบวช การเชื้อเชิญ, นิมนต์, ขอร้อง, อ้อนวอน (เช่น อาราธนาศีล คือกล่าวคำเชิญ หรือขอร้องพระภิกษุให้ท่านให้ศีล) ค้นคว้าจาก พจนานุกรมพุทธศาสน์ พระราชวรมุนี (ประยุทธ์ ปยุตฺโต) สิงหาคม ๒๕๓๖ กัลยาณมิตร ๖๓