การศึกษาและศาสนาในฮาร์วาร์ด : หน้า 54/113

ที่หน้าพิพิธภัณฑ์ศูนย์วิทยาศาสตร์ โดยเฉพาะปรัชญาของโยคาจารและมธยามิกะ ท่าน แก่กว่า ๓๐๐ ปีนี้ ได้ว่างเว้นพุทธศาสนาไปอย่างน่าเสีย เป็นอาจารย์สอนวิชานี้เพียงคนเดียวมานานหลายปี จนกระทั่งในราวปี พ.ศ. ๒๕๓๔ - ๒๕๓๕ มหาวิทยาลัย คาย ฮาร์วาร์ดมีชมรมทางศาสนาเกือบทุกศาสนา แม้ ฮาร์วาร์ดก็ได้รับนักวิชาการทางพุทธศาสนาอีกท่านหนึ่งชื่อ กระทั่งศาสนาอิสลามก็มีที่ชุมนุมของตนเป็นประจำ โดย ศ.ชาล์ส ฮอลลิเซย์ (Prof.Chales Hallisey) เข้ามาเป็น อาจารย์สอนพระพุทธศาสนาเถรวาท ทำให้นักศึกษา สามารถเรียนวิชาพุทธศาสนา ทั้งมหายานและเถรวาท ได้อย่างสมบูรณ์ ฮาร์วาร์ดยังมีอาจารย์ที่มีชื่อเสียงทาง ทุกวันศุกร์เวลาบ่าย นักศึกษาอิสลามจะไปชุมนุมกันที่ Memorial Hall เป็นอาคารใหญ่ใช้เป็นที่ประกอบ กิจกรรมของนักศึกษา เพื่อทำพิธีละหมาดและสวดบูชา พระผู้เป็นเจ้าของตน แต่กลับไม่มีองค์กรหรือสโมสร มานุษยวิทยาและเป็นบุคคลสำคัญอีกคนหนึ่งคือ ศ.ทัม - ของนักศึกษาชาวพุทธอยู่เลย แม้ว่าจะมีนักศึกษาที่นับ ไบฮา (Prof. Tambiha) เพราะท่านเคยมาทำงานวิจัย ถือพุทธศาสนาอยู่จำนวนไม่น้อย รวมทั้งพระภิกษุจาก เกี่ยวกับพุทธศาสนาในประเทศไทยเมื่อ ๒๐ กว่าปีที่แล้ว ชาติต่าง ๆ แวะเวียนกันมาร่ำเรียนที่นี้ก่อนจะกลับไปสู่ ศาสตร์ทางพุทธศาสนาจึงไม่เฟื่องฟูในฮาร์วาร์ดเท่าใดนัก บ้านเมืองของตนอยู่สม่ำเสมอก็ตาม แต่นักศึกษาชาว ในแบบฟอร์มที่มหาวิทยาลัยให้นักศึกษากรอกเกี่ยวกับการ พุทธก็ไม่เคยรวมตัวทำกิจกรรมร่วมกันเลย และจากสิ่ง นับถือศาสนาของตนนั้น ปรากฏว่าส่วนใหญ่เป็นคริสต- ที่อาตมาได้ประสบมาจากวงการพุทธศาสนาทั่วโลกมีจุด ศาสนานิกายต่าง ๆ ครบทุกนิกาย รวมทั้งศาสนา อ่อนอยู่ข้อหนึ่งคือ พุทธศาสนิกชนในสังคมตะวันตกมี อิสลาม ฮินดู ส่วนพุทธศาสนานั้นไม่อยู่ในบัญชีนี้เลย การรวมตัวกันน้อยกว่าศาสนาอื่น ๆ แม้ว่าพุทธศาสนา ทำให้อาตมารู้สึกแปลกใจที่มหาวิทยาลัยที่มีชื่อเสียงเก่า แต่ละนิกายจะมีคำสอนหลายประการที่ใกล้เคียงกันก็ตาม ๕๒ กัลยาณมิตร สิงหาคม ๒๕๓๖