การเจริญเมตตา : หน้า 14/128

ที่ไม่ไกลก็ดี เกิดแล้วหรือว่ายังจะ มาณ บุคคลเจริญเมตตาที่มีในใจ จึงเกิดต่อไป หรือว่ากำลังเกิดอยู่ ไม่มีประมาณในเบื้องต้น หรือใน ขอสัตว์ทั้งปวงเหล่านั้น จงเป็นผู้มี ตนอยู่เป็นสุขเถิด น ปโร ปร์ นิกพ เพก สัตว์เหล่าอื่นอย่าข่มเหงสัตว์ เหล่าอื่นเลย นาติมญเญถ กตฺถจิน กิญจิ ไม่ควรดูถูกอะไร ๆ เขาในที่ ใดๆ เลย มารดาผู้ถนอมบุตรคน เดียว ผู้เกิดแล้วในตน ด้วยยอม พร่าตนในบุตรนั้น ผู้มีเมตตาควร เบื้องต่ำ หรือในเบื้องขวาง อสมพาธ์ อเวร์อสปตต์เป็นธรรมอันไม่คับแคบ ไม่มีเวร ไม่มีศัตรู ติฏฐญจร นิสินโน วา สยาโน วา ยาวตสฺส วิตมิทโธ ผู้มีเมตตายืนอยู่ก็ดี เดินไปก็ดี นั่ง แล้วก็ดี นอนแล้วก็ดี เป็นผู้ปราศจาก ความง่วงนอนฉันใด เอต์ สตี อธิฏ เลยย ผู้มีเมตตาจึงตั้งสติไว้ฉันนั้น จิตดวงนี้เป็นจิตดวงสำคัญ เมื่อรู้จักใช้แล้ว ละก็ ใช้จําเพาะลูกของตน ก็ไม่ได้ผล จิตมี ฤทธิ์นัก ถ้ารู้จักใช้ถูกส่วนแล้วละก็ มีฤทธิ์ มีเดชมากมายนักนะถ้าใช้ถูกส่วนจะมีคนรัก ใคร่มากมายนับประมาณไม่ได้ ตั้งสติอันนั้นไว้ เอต์ สตี อธิฏเลยย เพราะสติที่ไม่ง่วงนอนนั้นมันแจ่มใสดี ผู้มีเมตตาควรตั้งสติอันนั้นไว้ นัก จึงตั้งสติอันนั้นไว้ พึงรักษาสติอัน ปราชญ์ทั้งหลาย กล่าวแล้ว นัก นั้นไว้ไม่ให้คลาดเคลื่อน ผู้สงบระงับ ปราชญ์ทั้งหลายไม่ควรให้ทุกข์แก่กัน ผู้ถึงพร้อมด้วยทัศนะ คือพระโสดา และกัน นักปราชญ์ทั้งหลายกล่าว ปัตติมรรค จึงนำความหมกมุ่นใน แล้วว่า กิริยาอันนั้นแหละ เป็น พรหมวิหารในพระธรรมวินัยของ เคธี่ จึงนำความหมกมุ่นในกามทั้ง พระตถาคตเจ้า เอวมปี สพฺพภูเตสุ มานสมภารเย อปริมาณ ควรพึง กามทั้งหลายออก กาเมสุ วิเนยย หลายออก เป็นผู้ไม่ถึงความนอนใน ภพต่อไปอีกโดยแท้ทีเดียว นี่เนื้อ เจริญเมตตาที่มีในใจไม่มีประมาณใน ความของพระบาลีคลี่ความเป็น สัตว์ทั้งหลาย แม้ฉันนั้น เมตตญฺจ สพฺพโลกสฺมี มานสมภารเย อปริ สยามภาษาได้ความเท่านี้ กรณียเมตตสูตรนี้เป็นลำดับลงไปว่า ในเบื้องต้นที่แสดงมาแล้วในสัปดาห์ ก่อนโน้นการเจริญเมตตาว่า ขอสัตว์ ทั้งหลายทั้งปวง จงเป็นผู้มีใจตั้งอยู่ เป็นสุขเถิดนี้ ต่อหัวว่า สัตว์มีชีวิต ทั้งหลายเหล่าใด ให้คิดอยู่แต่ในใจ กรณียเมตตสูตร สัตว์มีชีวิตทั้งหลาย เหล่าใดเหล่าหนึ่งที่มีอยู่ ยังสะดุ้งอยู่ ยังมีตัณหาเครื่องสะดุ้ง หรือว่ามั่นคง แล้ว นี่ไม่สะดุ้งหรือเรียกว่าไม่มี ตัณหา อนวเสสา ทั้งสิ้น ไม่เหลือ เลยทั้งหมด สัตว์มีเท่าไรทั้งหมด ปรากฏไม่เหลือเลย ให้วางใจตั้งใจ ลงไปดังนั้น สัตว์เหล่าใดมีตัวยาว ยาว เท่าไรก็ช่างอย่างพญานาคที่ตัวยาวๆ หรืองูตัวยาวๆ ชนิดใดก็ช่าง ที่มีตัว ยาวๆ ทีฆา วา เย มหนฺตา หรือ เหล่าใดที่ตัวใหญ่ ใหญ่เท่าไรก็ช่าง จนกระทั่งสุดใหญ่ มชฺฌิมา วา หรือ ว่าปานกลาง มีตัวปานกลาง รสสกา หรือมีตัวสั้น อณูกถลา หรือว่ามีร่าง ผอมหรือพี่ ผอมและอ้วน มีมากน้อย เท่าไร ให้ตั้งใจรู้สึกในใจดังนี้ ทิฏฐา วา เย จ อทิฏฐา ที่เราเห็นอยู่แล้ว หรือมิได้เห็นก็ดี ให้ตั้งใจดังนี้ เย จ ทูเร วสันติ อวิทูเร เหล่าใดอยู่ในที่ ไกลหรือว่าอยู่ในที่ไม่ไกล ไกลจน กระทั่งเราไม่เห็นหรือว่าไม่ไกล อ้าย ไม่ไกลอยู่ที่ใกล้ หรือว่าเกิดแล้วก็ดี หรือว่ากำลังจะเกิดก็ดี ขอสัตว์ทั้ง ปวงเหล่านั้นจงเป็นผู้มีตนอยู่เป็นสุข ต่อแต่นี้จะอรรถาธิบายใน เถิด ให้ตั้งใจอย่างนี้ เป็นเมตตาใน ๑๒ มิถุนายน ๒๕๓๓ กัลยาณมิตร