การตระหนักถึงความตายและการเผยแผ่พระพุทธศาสนา : หน้า 111/128

ประจำวันอย่างมากล้น เจ้าของเรือนมองดูอาคารที่ถูกไฟไหม้สุด ปัญญาตับ คอยแต่ให้มอดลง ในระหว่างนั้น ทรงสนพระทัยใน ทางธรรมมากขึ้น ทรงมนสิการถึงอภิณ หปัจจเวกขณ์ และมรณัสสติภาวนา จนมีพระทัยเยือกเย็น ไม่หวั่นต่อมรณ ภัยที่จะมาถึง ประหนึ่งหมองูมิได้เกรง อสรพิษที่คนทั่วไปเห็นแล้วสยอง และในระหว่างนั้นอีกเหมือนกัน พระมหาเถระแห่งกุกกุฏาราม และอโศ การามก็ผลัดเปลี่ยนกันเข้าเฝ้าถวาย ธัมโมสถอยู่เสมอ มีอาทิว่า ทุกคนเมื่อเกิดมาแล้วก็หลีก ความตายไม่พ้น ต้องบ่ายหน้าไปสู่ความ ตาย เหมือนพระอาทิตย์ เมื่อโผล่ขึ้นมา แล้วก็บ่ายคล้อยไปสู่การตกไม่มีย้อนหลัง ใครจะหน่วงเหนี่ยวไว้ก็มิได้ อีกประการ หนึ่ง เสมือนสายน้ำที่ลงจากหุบเขา บ่าย หน้าสู่ภูมิภาคอันเป็นส่วนต่ำ เมื่อพิจาร ณาโดยละเอียดก็จะเห็นว่า สัตว์ทั้งหลาย บ่ายหน้าไปสู่ความตายตั้งแต่คืนแรกที่ถือ ปฏิสนธิในครรภ์มารดา วันคืนล่วงไปๆ เพื่อธรรม ทรงตระหนักแน่ว่า ธรรมจักร ทรงให้พระราชโอรสและพระราช เท่านั้นที่จะอำนวยสุขสวัสดีแก่ประชาชน ธิดา คือ พระมหินทระ และพระนาง ของพระองค์ จึงทรงประกาศให้ใช้ตรา สังฆมิตตาออกผนวชเป็นภิกษุ ภิกษุณี ธรรมจักรเป็นตราแผ่นดิน ได้สำเร็จเป็นพระอรหันต์ทั้งสองพระองค์ แต่ในที่สุด หลังจากครองราชย์ อายุของสัตว์ทั้งหลายก็สิ้นไป ชีวิตพลอย เมื่อถึงวาระทรงอุปถัมภ์ให้พระสงฆ์ออก มา ๓๗ ปี กับอีก ๔ ปีก่อนราชาภิเษก ดับไป บุคคลจะมีสมบัติมากเพียงใด เผยแผ่พระพุทธศาสนา ได้ทรงส่งพระ รวมเป็น ๔๑ ปี ชีวิตของพระองค์ก็จวน หรือมียศ มีบุญ มีกำลัง มีฤทธิ์ มีปัญญา โอรสธิดาทั้งสองไปประกาศพระพุทธ ถึงจุดอวสาน ปานประหนึ่งแสงสุรีย์เริ่ม มากเพียงใด โดยที่สุดแม้แต่พระปัจ ศาสนา ณ ลังกาทวีป คือ เกาะลังกา อ่อนรัศมีลง เมื่อจวนย่ำสนธยา เป็น เจกพุทธเจ้า และพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ทรงสละพระราชทรัพย์บำรุงพระ นิมิตหมายว่าจะลับขอบฟ้าลาโลกอีกครั้ง ก็มิอาจหลีกเลี่ยงมัจจุราชได้ ต้องตาย พุทธศาสนา จํานวนนับไม่ได้ ให้สร้าง หนึ่งแล้ว เสมอหน้ากันหมด พระสถูปเจดีย์อันเป็นที่ระลึกถึงองค์สม พระองค์เริ่มประชวรกระเสาะ มหาราชเอย พระผู้มีพระภาคเจ้า เด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าทั่วชมพูทวีป กระและมาแต่ต้นปี แพทย์หลวงพยา- ตรัสไว้ว่า นับจำนวนหมื่น ทรงให้มีการฉลองอย่าง ยามพยุงพระชนมชีพไว้อย่างสามารถ "ชีวิตนี้น้อยนัก ไม่ถึงร้อยปีก็ มโหฬารเพื่อให้สมพระทัยที่ทรงเลื่อมใส แต่ใครเล่าจะหน่วงเหนี่ยวสิ่งจะต้องเป็น ต้องตาย แม้ใครจะอยู่ล่วงร้อยปีไปบ้าง อย่างยิ่งยวด ทรงปกครองไพร่ฟ้าโดย มิให้เป็น สิ่งจะต้องจากมิให้จาก ดังนั้น ก็ต้องตายเพราะชราอย่างแน่แท้” ธรรม เสด็จประพาสทั่วราชอาณาจักร ในที่สุดทุกคนก็ต้องมองดูชีวิต เหมือน อ่าน อฉบับหน้า ssssss กัลยาณมิตร มิถุนายน ๒๕๓๙ ๐๙