ตำนานคอกช้างเผือก : หน้า 99/164

(ขวา) น้ำดกที®อขี จังหวัดตาก เมียวดีของพม่า วัดมณีไพรสณที่ก็ไม่ได้แวะ คอกช้างเผือกก็ไม่ได้ไป” ฉันก็ได้แต่ปลอบไป ว่า ไว้คราวหน้าเรามากันเอง คราวนี้มาดูเล่น ทางก่อน แต่จริงๆ นั้นฉันก็เสียดายหลายอย่าง นะ เรียกว่าเดินทางเหนื่อยเปล่า ไม่ได้แวะ ไม่ได้ดูในสิ่งที่ควรได้ชมได้เรียนรู้ แต่ก็หมาย นั่นนั้นถือว่าสักวันหนึ่งเถอะ คงได้มา คงไม่แก่ เกินรอหรอกนะ คิดว่าอย่างช้าก็คอยให้เบญจ กลับมา เราจะได้มากันครบเซทเลย เบญจว่าดี มั้ยจะ เบญจจะ พวกเราได้ขอร้องให้น้าเล่า ตำนานที่มาของ “คอกช้างเผือก” ขณะที่รถ วิ่งพาพวกเราสู่โรงแรมที่พัก ซึ่งต้องผ่านตัวเมือง ออกไปนอกเขตเทศบาลอีกหลายกิโลเหมือนกัน ถ้าวัดจากริมฝั่งแม่น้ำเมย น้าเล่าสนุกมาก ฉัน ขอถ่ายทอดโดยสรุปแล้วกันนะ ก็เมื่อยมือเต็ม ที่แล้วนี่ เลยขี้เกียจเล่าละเอียดนะชิ น้าน้อยเท้าความถึงประวัติที่เล่าขานกัน ถึงหนุ่มมอญมะกะโท ได้เข้ามาพึ่งพระบรม โพธิสมภารพระร่วงเจ้าแห่งสุโขทัย (องค์ใดไม่ รู้แน่ แต่เชื่อกันว่าเป็นรัชสมัยพ่อขุนรามค่า แห่ง) จนกระทั่งเป็นที่ไว้วางพระราชหฤทัยแต่งตั้งให้ อ้อ....น้าน้อยยังกรุณาเล่าให้พวกเราฟัง ว่าตรงริมฝั่งแม่น้ำเมย คือถ้าขับรถไปอีกไม่ไกล จะถึงหมู่บ้านท่าอาจ เป็นหมู่บ้านของชาวไทย- ใหญ่ หมู่บ้านนี้ขึ้นกับตำบลท่าสายลวด อำเภอ แม่สอด น้าบอกว่าตรงนั้นเป็นสถานที่สำคัญ ทางโบราณคดี เรียกกันว่า “คอกช้างเผือก” สันนิษฐานตามตำนานว่า สร้างมาตั้งแต่สมัย สุโขทัย น้าว่าน้าเคยไปดูเป็นกำแพงสูงราวหนึ่ง เป็นขุนวัง คุมกรมวัง เลยมีสิทธิ์เข้านอกออก เมตร ก่ออิฐโบกปูนรูปทรงสี่เหลี่ยมผืนผ้าขนาด ในวังได้เป็นพิเศษ ข้อนี้เองเลยเป็นเหตุให้ขุน ๐๕๕๐เมตร คงได้ มีทางเข้าออกสำหรับ ข้าง ๒ ทางคือ ช้างต่อช้างต่อ จะส่อช้างป่าให้ ตามเข้ามาทางหนึ่ง เพื่อให้กษัตริย์ได้ทอดพระ เนตรข้างป่า แล้วมีทางให้ข้างออกจากบริเวณ เพนียดอีกทางหนึ่งเหมือนที่เพนียดคล้องช้างที่ อยุธยาที่เบญจเคยไปนั่นแหละ (น้าว่างั้นนะ) แต่น้าน้อยคิดว่า กำแพงคงไม่ได้สร้างสมัย แต ง- วังมะกะโทได้มีโอกาสปิงกับเจ้าหญิงเทพสุดาฯ สร้อยดาว (ชื่อแสนไพเราะนะ) น้าน้อยว่าเป็น ชื่อที่ปรากฏในหนังสือราชาธิราชจะ ศาวดารรามัญบอกว่าชื่อ สุวรรณเทวี แต่ที่ฉัน ได้ยินตั้งแต่สมัยอ่านนิทาน คือสร้อยสุวรรณ สรุปแล้วไม่รู้ชื่อใดแน่ เบญจสะพอใจชื่อใดก็ เลือกเรียกตามใจชอบก็แล้วกันนะ เจ้าหญิงชื่อ สุโขทัยหรอก เข้าใจว่าเดิมคงสร้างเพนียดด้วย ไพเราะ ๆ นั้นเป็นพระธิดาสมเด็จพระร่วงเจ้าจะ ไม้ยุงขนาดใหญ่มากกว่า แล้วก้อนอิฐที่ก่อ แผ่นใหญ่หนาก็จริง แต่น่าจะเป็นอิฐที่เผาสมัย อยุธยามากกว่าจะเบญจ พี่นิภาแกบ่นอุบอิบว่า “เสียดาย เสียดาย มาทั้งทีแม่น้ำเมยก็ไม่ได้ข้าม เลยไม่ถึงเมือง พฤศจิกายน ๒๕๓๘ O กัลยาณมิตร อ่านต่อฉบับหน้า