ความสำคัญของความสะอาดในพุทธศาสนา : หน้า 27/116

พุทธศาสนาได้กล่าวไว้ค่อนข้างชัดในคัมภีร์วินัย แสดง อานิสงส์ของการทำความสะอาดอยู่ข้อหนึ่งก็คือ สกจิตต์ ปสีทติ หมายถึงว่า จิตของตน ก็คือของผู้ที่ทำความสะอาด ย่อมผ่องใส ข้อนี้ตรงกับที่คุณยายบอกว่า “ใจเราก็สะอาด” ตรงกัน นอกจากนั้น คุณยายยังได้กล่าว หรือได้ปฏิบัติตรง กับในคัมภีร์วิสุทธิมรรค ซึ่งถือว่าเป็นคัมภีร์ที่มีชื่อเสียงเกี่ยว กับการซีกสมาธิโดยตรง กล่าวถึงผู้ที่เจริญภาวนา ต้องทำ สิ่งภายในและภายนอกให้สะอาดก่อน สิ่งภายในก็คือเกี่ยว กับตัวเราโดยตรง คือ ผม เล็บ หรือขน ถ้ายาวไป ใน คัมภีร์ก็กล่าวว่าให้ตัดเสียให้เรียบร้อย ถ้าร่างกายมี เหงื่อไคลจับ ก็ไปอาบน้ำเสียก่อน อาบให้สะอาดทีเดียว ส่วนสิ่งภายนอกคือเสื้อผ้า ถ้ามันขาด ก็ไปเย็บเสียให้ เรียบร้อย ถ้ามีกลิ่นเหม็นหรือเปรอะเปื้อน ไปชักมาเสีย ก่อนสวมใส่ที่อยู่อาศัยรกรุงรัง ไปปัดกวาดเช็ดให้เรียบร้อย ก่อนนั่งเจริญสมาธิ มีกล่าวไว้ชัดเจน เพราะว่าสิ่งภายนอกสิ่งภายใน ภายนอกคือที่เกี่ยว กับร่างกายเราแล้วก็ที่อยู่อาศัยอุปกรณ์ทั้งหมดถ้าไม่ผ่องใส คือถ้าไม่สะอาดญาณในจิตและเจตสิกที่เกิดขึ้นก็จะไม่บริสุทธิ์ กล่าวไว้ในคัมภีร์ชัดเจนเลย บอกว่าญาณที่เกิดขึ้นจะไม่ บริสุทธิ์ เปรียบเหมือนแสงสว่างของเปลวประทีป ที่อาศัย ไส้ประทีปและน้ำมันที่สกปรก เพราะฉะนั้นแสงที่ออกมา จะไม่ค่อยสว่าง ออกมาจะแดงๆ หรี่ๆ แล้วมีเขม่ามากด้วย เพราะฉะนั้น เมื่อเวลาพิจารณาสังขารด้วยญาณ ที่ไม่บริสุทธิ์ แม้สังขารก็ปรากฏไม่ชัด ถ้าเจริญภาวนาต่อ ไป สมาธิก็จะไม่ก้าวหน้า ซื้อนี้กล่าวไว้ในคัมภีร์วิสุทธิมรรค แต่ถ้าสิ่งภายในภายนอกสะอาด ผ่องใส ญาณใน จิตและเจตสิกที่เกิดขึ้นจะบริสุทธิ์ เปรียบเหมือนแสงสว่าง ของเปลวประทีป ที่อาศัยไส้และน้ำมันที่สะอาด แสงจะสว่าง แล้วก็จะไม่มีเขม่า เพราะฉะนั้นเมื่อใช้ญาณพิจารณา ญาณที่บริสุทธิ์ พิจารณาสังขาร สังขารก็จะปรากฏชัด เมื่อนั่งสมาธิครั้งไรสมาธิจะก้าวหน้ายิ่งๆ ขึ้นไปไม่หยุดยั้ง ซึ่งตรงกับที่ท่านกล่าวเอาไว้ คือที่คุณยายกล่าวเอาไว้ว่า “เช้ากลางได้คล่อง” นั่นแหละ แค่เรื่องความสะอาดยังมี ผลต่อการนั่งสมาธิ ท่านกล่าวไว้ในคัมภีร์พุทธศาสนาชัดเจน เรื่องความสะอาดภายนอกมีผลต่อการนั่งสมาธิ WORL พระเดชพระคุณหลวงพ่อทัตตชีโวท่านเคยให้โอวาทไว้ บอกว่า ที่ไหนมีขยะ ถ้าไม่ช่วยกันเก็บหรือไม่ช่วยกันดูแล รักษาความสะอาดให้เรียบร้อย ใครเข้าไปอยู่ที่นั้นก็ยาก จะทำใจให้สงบ ท่านบอก ใจมันจะฟุ้งซ่าน ให้สงบได้ยาก ถึงเวลานั่งสมาธิจะยากที่จะทำใจให้สงบได้ หรือแม้สงบก็ สงบได้ชั่วครู่ เสร็จแล้วถอนออกมา ฟังขึ้นมาอีก เพราะฉะนั้นท่านถึงบอกว่า ถ้าจะซีกหัดขัดเกลาจิตใจให้ ไปนิพพาน มุ่งไปนิพพานจริงๆ ต้องพยายามท่า สิ่งที่อยู่ รอบตัวให้สะอาดอย่างต่อเนื่อง ท่านบอกว่ายังมีโอกาสได้ ไปนิพพาน เพราะฉะนั้นถ้าสิ่งภายนอกมันไม่สะอาด ท่าน บอกว่าการจะไปนิพพานคงจะเป็นได้แค่ฝันลมๆ แล้งๆ ไป ขนาดเรื่องความสะอาดภายนอกที่สามารถมอง ด้วยตาเห็นได้ ยังหาใครที่จะสะอาดเท่าคุณยายหายาก คงไม่มีใครเกินท่าน ยังมีผลต่อการศึกสมาธิ คือการไปรู้ ไปเห็นด้วยญาณทัสสนะ ไม่ต้องพูดถึงความละอาดทางวินัย อันเป็นธรรมของสัตบุรุษ ซึ่งมีอยู่ในจุณยายอาจารย์อยู่แล้ว มีอยู่ ๓ ประการ ที่พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสไว้ในพระสูตร หลายสูตรเหมือนกัน เช่น จุนทสูตร ก็คือความสะอาดกาย ความสะอาดวาจา แล้วก็สะอาดใจ นี้จะไม่ขออธิบายราย ละเอียดมาก ข้อนี้มีผลกระทบโดยตรง ถ้าใครไม่สะอาดกาย ไม่สะอาดวาจา และใจ สมาธิไม่เกิดขึ้นอย่างแน่นอน แต่ เนื่องจากจุณยายท่านมีครบหมด ทั้งเรื่องของความสะอาด แบบที่เขาเรียกว่าแบบพื้นฐาน แบบโลกๆ และความ สะอาดอย่างในอริยวินัย คุณยายมีครบ เพราะฉะนั้น ธรรมะของท่านจึงละเอียดหาใครเสมอเหมือนได้ยาก แล้วก็ไม่ถอนถอยด้วย จุณยายรักความสะอาดทั้งภายนอกภายใน ทั้งนี้ กลยาณ ด สิงหาคม พ.ศ. ๒๕:®® ๒๕