ความเชื่อและประวัติศาสตร์ของปราสาทบายน : หน้า 71/116

ศิวะได้ทรงตั้งความปรารถนาไว้ว่า ความละอายของ พระองค์จะต้องได้รับการบูชาจากมนุษย์ตลอดไป โดยจะ เกิดใหม่เป็นรูปอวัยวะเพศชาย (ศิวลึงค์) หากใครบูชาจะ ได้ขึ้นสวรรค์ชั้นไกรลาส ส่วนการบูชาวัวนันทิหรือโคนันทวิศาล ซึ่งเป็น พาหนะของพระอิศวรนั้น ก็เพราะถือว่าเป็นผู้ให้น้ำนม และเนื้อแก่มนุษย์ เป็นเสมือนแม่ของมนุษย์นั้นเอง ไวษณพนิกาย คือพวกที่นับถือพระวิษณุหรือพระ นารายณ์ว่าเป็นเทพสูงสุดโดยถือว่าพระนารายณ์เป็นผู้ คุ้มครองโลกและได้อวตารลงมายังโลกมนุษย์ทุกครั้งที่โลก เกิดยุคเข็ญ ซึ่งมีทั้งหมดถึง ๑๐ ครั้ง ที่เรียกว่านารายณ์ ๑๐ ปาง ได้แก่ ๑.มัตสยาวตาร (อวตารเป็นปลา) ๒.กูรมาวตาร (อวตารเป็นเต่า) ๓.วราหาวตาร (อวตารเป็นหมูป่า) ๔.นรสิงหาวตาร (อวตารเป็นนรสิงห์) ๕.วามนาวตาร (อวตารเป็นคนค่อมผู้มีฤทธิ์) 5.ปรศุรามาวตาร (อวตารเป็นพราหมณ์ผู้มี ขวานเป็นสัญลักษณ์) ๗.รามาวตาร (อวตารเป็นพระรามในเรื่อง รามเกียรติ*) ๘.กฤษณาวตาร (อวตารเป็นพระกฤษณะ) ๙.พุทธาวตาร (อวตารเป็นพระพุทธเจ้า) ๑๐.กัลกยาวตาร (อวตารเป็นบุรุษอาชาไนยหรือ อัศวินม้าขาว) จะเห็นว่าทางฮินดูไวษณพนิกายนี้ได้พยายาม กลืนพระพุทธศาสนาอย่างแยบยลโดยอ้างว่าพระพุทธเจ้า เป็นอวตารปางที่ ๗ ของพระนารายณ์ ทั้งๆ ที่ทางฮินดู เองก็ไม่รู้จะชอบใจกับคำสอนของพระพุทธเจ้าสักเท่าใดนัก โดยเฉพาะคำสอนที่ลบล้างระบบวรรณะของพราหมณ์ ที่ ทรงชี้ให้มนุษย์ได้เห็นถูกต้องตามความเป็นจริงว่าทุก อย่างที่เกิดขึ้นเพราะผลของ “กรรมลิขิต” มีใช่ “พรหมลิขิต” แต่ประการใด ปราสาทบายน : ศูนย์กลางของนครธม โบราณสถานแห่ง แรกที่คณะของเราไปเที่ยว ชมในนครธมหรือพระนคร หลวงก็คือปราสาทบายนซึ่ง ตามความรู้สึกของผมเห็นว่า เป็นศาสนสถานที่มีความ ยิ่งใหญ่น่าสนใจไม่น้อยไปกว่า ปราสาทนครวัดเลย โดย พระวิษณุ เฉพาะอย่างยิ่งสำหรับพวก เราซึ่งเป็นชาวพุทธเพราะ ปราสาทแห่งนี้เป็นพุทธสถาน ที่แสดงให้เห็นร่องรอยแห่ง ความรุ่งเรืองของพระพุทธ ศาสนาในอาณาจักรขอมเมื่อ ราว ๘๐๐ ปีที่ผ่านมา ปราสาทบายนหรือ บรรยงค์ศูนย์กลางของนครธม สร้างขึ้นในรัชสมัยพระเจ้าชัย วรมันที่ ๗ ซึ่งครองราชย์อยู่ พระเจ้าชัยวรมันที่ ๗ ระหว่างปี พ.ศ. ๑๗๒๔ ถึงราวปี พ.ศ. ๑๗๖๓ รูปแบบ ของการก่อสร้างเป็นสถาปัตยกรรมเฉพาะตัวที่ไม่เหมือน ใครและไม่มีใครเหมือน ถือว่าเป็นปราสาทที่มีความ แปลกประหลาดและสีกลับจนก่อให้เกิดปัญหาแก่บรรดา นักโบราณคดีทั้งหลายในการตีความตอบคำถามกันไปต่างๆ นานา เรียกว่าเป็นปราสาทหินที่ทำให้นักโบราณคดี ประสาทกินไปตามๆ กัน ความแปลกและสีกลับของปราสาทบายน มีอยู่ หลายประการ ไม่ว่าจะเป็นรูปแบบแผนผังที่ลูซับซ้อน กัลยาณมิตร สิงหาคม พ.ศ. ๒๕๕๖ ๖๙