พุทธพจน์เกี่ยวกับผู้ประเสริฐ : หน้า 42/116

onc พระพุทธภาษิต ค่าแปล ที่สุด พุทธพจน์ กัลยาณมิตรวิษณุ สมุดวิญญ ผู้ประเสริฐที่สุด ทนฺโต เสฏโฐ มนุสเสส ในหมู่มนุษย์ด้วยกัน ผู้ฝึกฝนตนดีแล้วประเสริฐ คําอธิบายขยายความ นักกีฬา สามารถฝึกฝนร่างกายให้มีประสิทธิ ภาพสูงสุด จนถึงซึ่งความเป็นเลิศ นักพูด นักการเมือง นักร้อง ได้ฝึกวิชาการพูด ฝึกวิชาใช้คำพูด ฝึกการใช้เสียง เมื่อฝึกฝนจนเข้าขั้น ก็สามารถเลี้ยงชีพได้อย่างเป็นสุข นักคิด นักเขียน นักปราชญ์ ได้ฝึกฝนการใช้ ความคิด ฝึกฝนจนกระทั่งสามารถนำความคิดเหล่า นั้นให้เป็นผลประโยชน์แก่ตนได้ ฉะนั้น เมื่อบุคคลใดฝึกฝนตนเอง คือฝึกกาย ฝึกวาจา ฝึกใจ ของตนให้มีประสิทธิภาพในการ ทำงานได้เต็มที่ ชาวโลกส่วนใหญ่ต่างพากันนับถือ ว่า บุคคลเช่นนี้แหละ เป็น “ผู้ประเสริฐ” ในจํานวนบุคคลทั้งหลายที่ชาวโลกเขายกย่อง กันว่าเป็น “ผู้ประเสริฐ” นั้น หากใครมีโอกาสเข้า ไปสัมผัสอย่างใกล้ชิด ก็อาจพบว่า ผู้ประเสริฐบาง ท่าน ไม่เป็นอย่างที่ใคร ๆ ยกย่องสรรเสริญเพราะ ผู้ประเสริฐของชาวโลกเหล่านั้น อาจดีเฉพาะเมื่ออยู่ ต่อหน้า ลับหลังแล้ว ความคิด คำพูดและการกระทำ อาจเป็นอีกอย่างหนึ่งก็ได้ เนื่องจากยังมิได้ฝึกกายให้ เว้นจากการทำบาป - ทำชั่ว ยังมิได้ฝึกวาจาให้เว้น จากคำพูดที่เป็นบาป - คำพูดชั่ว ๆ ยังมิได้ฝึกใจให้เว้น จากการคิดเรื่องที่เป็นบาป - การคิดเรื่องที่ชั่ว ๆ จึง เป็น “ผู้ประเสริฐ” ที่ยังไม่สมบูรณ์ คือประเสริฐ เฉพาะภายนอก ภายในยังมีความเลวปะปนอยู่มาก แต่ถ้าบุคคลใด ได้ฝึกกาย วาจา ใจ ของตนด้วย ศีล สมาธิ ปัญญา จนสามารถควบคุมตนเอง ไม่ให้ ทำบาปทำกรรมได้แล้ว บุคคลนั้น นับว่าเป็นผู้ฝึก ตนเองได้อย่างสมบูรณ์ มนุษย์ผู้ฝึกตนดีแล้วเช่นนี้ แหละ ที่พระอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า ได้ทรงตรัส ยกย่องสรรเสริญว่า เป็น “ผู้ประเสริฐที่สุด” ในโลก Kalyanamitra.org