การฝึกสมาธิในเซน : หน้า 48/116

Ca (ต่อจากฉบับที่แล้ว) ระหว่างการฝึกช่วงเย็นนั้น มีอยู่ ช่วงหนึ่ง จะเป็นเวลาซันเซ็นคือ ผู้ฝึก จะเข้าไปหาอาจารย์ทีละคน เพื่อที่จะไป รับโกนกลับมา โกอันเป็นปริศนาธรรม ของเซน เนื่องจากภาษาญี่ปุ่นของข้าพเจ้า ยังไม่ถึงขั้นที่จะไปสนทนาธรรมโกอัน กับอาจารย์ได้ เลยได้รับการยกเว้น ให้นั่งสมาธิต่อไปเรื่อย ๆ เท่าที่ทราบ มาว่า เวลาซันเซ็น เป็นเวลาที่น่าตื่น เต้น คนที่ฝึกใหม่ ๆ ไม่ค่อยชอบเข้า ไปรับโกอันเท่าไร เซน ในญี่ปุ่นมีอยู่ ๓ นิกาย ใหญ่ๆ คือ ๑. นิกายโชโต เป็นนิกายที่ เน้นการนั่งสมาธิทำจิตใจให้สงบเป็น หลัก ตั้งขึ้นโดยอาจารย์โกเป็น ๒. นิกายรินไซ ให้การคิด ปริศนาธรรมประกอบกับการนั่งสมาธิ ตั้งขึ้นโดยอาจารย์รินไซ ดังนั้นวัดโช คอคุอยู่ในนิกายนี้ ๓. นิกายโอบาคุ เป็นนิกาย เล็กลงมาหน่อย หลักการเป็นอย่างไร ข้าพเจ้าไม่ทราบแน่ชัด การคิดปริศนาธรรมของเซนนั้น ถ้าคนที่ไม่ได้ปฏิบัติธรรมแล้วจะเข้าใจ ยาก แต่ว่าผู้ที่ปฏิบัติธรรมคงเข้าใจ ได้โดยง่าย ๆ แต่ปัญญาบางอย่าง ไม่ได้เกิดจากการคิดค้น ยิ่งคิดก็ยิ่ง ตกหลุมพลาง แต่เป็นปัญญาที่เกิดขึ้น กว่าจะมาเป็นกัลยาณมิตร กัลยาณมิตรสุมาลี เมืองไพศาล ฝึกสมาธิ ในประเทศญี่ปุ่น ภายใน รู้ได้โดยอาศัยความสว่างของ จิตที่อบรมด้วยสมาธิแล้ว ในศาสนา พุทธของไทยเราได้แบ่งแยกปัญญา แบ่งออกเป็น ๓ ประเภท คือ ๑. ปัญญาที่เกิดจากการเรียนรู้ เช่น จากการเรียน การอ่านหนังสือ หรือการฟังบรรยาย ๒. ปัญญาที่เกิดจากการพิจาร ณาไตร่ตรอง ๓. ปัญญาที่เกิดจากการอบรม สมาธิและภาวนา ปัญญาประเภทนี้ ผู้ ที่ไม่ได้ฝึกสมาธิหรืออบรมภาวนามา ก่อน ยากนักที่จะเข้าใจว่าเป็นอย่างไร มันเป็นปัญญาที่เกิดขึ้นจากใจที่เป็น สมาธิ สว่าง ผ่องใส การตรัสรู้ธรรม ของพระพุทธเจ้าก็จัดว่าได้จากปัญญา ประเภทนี้ ธรรมะในศาสนาพุทธไม่ ได้เกิดขึ้นเพราะพระพุทธองค์ท่าน คิดค้น หรือไตร่ตรองพิจารณาวาง หลักเกณฑ์เอง แต่เป็นความจริงของ ธรรมชาติที่มีอยู่แล้ว ซึ่งท่านได้ค้น พบความจริงอันนั้น โดยอาศัยปัญญา ที่ได้จากการเจริญสมาธิภาวนานี้ เช่น จิตใจของมนุษย์เราปกติมีความผ่องใส สว่างประภัสสรโดยธรรมชาติ แต่เมื่อ มาเจอกิเลสเข้าครอบงำ ทำให้ใจเศร้า หมองขุ่นมัว มองทุกสิ่งทุกอย่างผิดแผก จากความจริงออกไป คนใจบอดมอง อะไรย่อมเหมือนคนตาบอด นึกเอาเอง ว่าอะไรเป็นอะไร ก็หลงยึดติดไปเอง แต่ที่ตัวเองสัมผัสได้เท่านั้น การฝึกวันที่ ๗ ของเดือนธันวาคม ซึ่งเป็นวันสุดท้ายของการฝึกหนักใน เดือนนั้น จะมีการนั่งสมาธิตลอดทั้ง คืนส่าหรับพระฝึกหัด เพราะถือว่า วันที่ 4 ธันวาคม เป็นวันตรัสรู้ของ Kalyanamitra.org