คุณสมบัติของพหูสูตและนักเรียนที่ดี : หน้า 70/116

ย ดื่มสุรา เลิกพูดปดและพยายามท่อง บ่อย ๆ หมั่นจดหมั่นเขียนบ่อย ๆ ไม่ช้าก็จะเป็นผู้มีความจำดี ๓. วจสา ปริจิตา ความตั้งใจ ท่อง คือต้องฝึกท่องให้คล่องปาก ท่อง จนขึ้นใจ จำได้คล่องแคล่วจัดเจน ไม่ ต้องพลิกตำรา โดยเฉพาะพระธรรมคำ สอนของพระพุทธเจ้า ซึ่งเป็นความจริง แท้แน่นอน ไม่เปลี่ยนแปลง ควรท่อง ไว้ให้ขึ้นใจทุกข้อกระทงความให้มากที่ สุดเท่าที่จะมากได้ ส่วนวิชาการทางโลก ยังมีการเปลี่ยนแปลงไปเรื่อย ๆ เพราะ ยังไม่มีใครรู้จริง จึงควรท่องเฉพาะที่ สำคัญ และหมั่นคิดหาเหตุผลด้วย ๔. มนสานุเปกขา ความตั้ง ใจขบคิด คือใส่ใจนึกคิด ตรึกตรอง สาวเหตุสาวผลให้เข้าใจตลอด พิจารณา ให้เจนจบ นึกถึงครั้งใดก็เข้าใจปรุโปร่ง หมด ๕. ทิฏฐิยา สุปฏิวิทธา ความ แทงตลอดด้วยปัญญา คือเข้าใจแจ่ม แจ้งทั้งภาคทฤษฎีและปฏิบัติ ความรู้ กับใจเป็นอันหนึ่งอันเดียวกัน อย่างไร ก็ตาม ตราบใดที่ยังไม่ได้ฝึกสมาธิอย่าง จริงจังคุณสมบัติข้อนี้ จะเกิดไม่เต็มที่ ลักษณะผู้ที่เป็นพหูสูตไม่ได้ ๑. คนราคจริต คือ คนขี้โอ่ บ้า ยอเจ้าแง่แสนงอน รักสวยรักงาม พิถีพิถันจนเกินเหตุ มัวแต่งอน มัวแต่ แต่งตัวจนไม่มีเวลาท่องบ่น ค้นคว้าหา ความรู้ พวกนี้แก้โดยให้หมั่นนึกถึง ความตาย พิจารณาซากศพอสุภะ เนือง ๆ ๒. คนโทสจริต คือ คนขี้โมโห ฉุนเฉียว โกรธง่าย ผูกพยาบาทมาก มัว แต่คิดโกรธแค้นจนไม่มีเวลาไตร่ตรอง พวกนี้แก้โดยให้หมั่นรักษาศีล และ แผ่เมตตาเป็นประจำ ๓. คนโมหจริต คือ คนสะเพร่า ขี้ลืม มักง่าย ทำอะไรไม่พยายามเอาดี สักแต่ให้เสร็จ สติไม่มั่นคง ใจกระด้าง ในการกุศล สงสัยในพระรัตนตรัย ว่า มีคุณจริงหรือไม่ พวกนี้แก้โดยให้หมั่น ฝึกสมาธิอย่างสม่ำเสมอ ๔. คนขี้ขลาด คือ พวกขาด ความเชื่อมั่นในตัวเอง ไม่กล้าลงมือ ทำ อะไร กลัวถูกติ คอยแต่จะเป็นผู้ตาม ไม่ มีความคิดริเริ่ม พวกนี้แก้โดยให้คบ กับคนมาตรฐาน คือ คนบัณฑิต จะ อ่าน จะทำอะไรก็ให้จับทำ แต่สิ่งที่เป็น มาตรฐานไม่สักแต่ว่าทำ ๔. คนหนักในอามิส คือ พวก บ้าสมบัติ ที่ค่าทรัพย์ว่ามากกว่าความรู้ ทำให้ไม่ขวนขวายในการแสวงหาปัญญา เท่าที่ควร 5. คนจับจด คือ พวกทำอะไร เหยาะแหยะไม่เอาจริง ๖๖ Kalyanamitra.org