การเสด็จกลับของพระมหาบุรุษ : หน้า 94/116

จำเดิมแต่พระมหาบุรุษเสด็จออกบรรพชา เมื่อพระนางทราบว่า บัดนี้พระสวามีทรงครองผ้าย้อมฝาด ก็ทรงนุ่งห่มผ้าย้อมฝาดูบ้างทราบว่าพระสวามีเสวย พระกระยาหารเพียงมือเดียว ก็เสวยเพียงมื้อเดียวบ้าง หน้าไปก่อนเพื่อแจ้งข่าวเสด็จแก่พระ ราชา และพระประยูรญาติ “ชาวกรุงกบิลพัสดุ์ เมื่อได้ทราบ ข่าวก็พากันร่าเริง เร่งวันคืนคอยให้ เสด็จถึง ต่างก็กะการไปต่าง ๆ กัน บางคนกำหนดว่าจะไปยืนตรงนั้น ตรงนี้ ถ้าเสด็จผ่านก็จะขอให้ทรงลูบ ศีรษะบุตรน้อยของตน “กล่าวถึงพระนางเจ้ายโสธร ผู้ จงรักภักดีในพระสุคตเจ้า จำเดิม แต่พระมหาบุรุษเสด็จออกบรรพชา เมื่อพระนางทราบว่า บัดนี้พระสวามี ทรงครองผ้าย้อมฝาด ก็ทรงนุ่งห่มผ้า ย้อมฝาดบ้าง ทราบว่าพระสวามีเสวย พระกระยาหารเพียงมื้อเดียว ก็เสวย เพียงมื้อเดียวบ้าง ทราบว่าพระสวามี เว้นที่นั่งที่นอนอันสูงใหญ่ และเครื่อง ไล้ทาสุคนธชาติ พระนางก็บรรทมบน เตียงที่ปูลาดด้วยแผ่นผ้า แทนฟูกนุ่น และสำลี และมิได้ยินดีจะประพรมลูบ ได้พระองค์ ด้วยเครื่องหอมตั้งแต่ก่อน เมื่อมีข่าวว่าพระตถาคตเจ้าจะเสด็จมา กบิลพัสดุ ความดีใจอันระคนด้วยความ โศกกำสรด ก็ประดับขึ้นมาท่วมท้น พระกรกอดราหุลปิโยรสแจ้งข่าวให้ ๓. ชาดาฎฐกถา ปฐมภาค ๑๔๒ ทราบ แล้วก็สะอื้นไห้ พลางสอนให้คอย ทูลขอราชสมบัติจากพระสวามีเมื่อ เสด็จมา “พระประยูรญาติอื่น ๆ ก็จับ กลุ่มปรึกษากันต่าง ๆ บ้างสั่งโอรส นัดดาว่า ถ้าพระมหาบุรุษเสด็จมา ขอ ให้เจ้านั่งข้างหน้าแล้วถวายอัญชลี ส่วน เราจะนั่งหลบ ๆ ดูที่อยู่เบื้องหลัง เพราะสูงอายุกว่าจะไหว้เด็กก็ดูอย่างไร อยู่ "เหล่าคฤหบดีและพาณิช มีความ ปลาบปลื้มที่จะได้ชมบุญพระมหาบุรุษ และพยายามจะไม่ตื่นเต้นในข่าวนี้ แต่ เมื่อเดินเข้าเดินออกในเคหสถานแห่ง ตน ก็ไม่วายจับโน่นจัดให้เป็นระเบียบ ดียิ่งขึ้น บริเวณหน้าบ้านร้านค้าอันเดีย รกรุงรังอยู่บ้าง ก็ทำความสะอาดกัน โกลาหล, ผู้ใดไม่ประสงค์ที่จะแสดงตน ต่อชุมชน ก็เตรียมดูทางบัญชรชั้นสอง ชั้นสามตามถนัด “ข่าวที่มีผู้ล่วงหน้าบอกมาว่า บัดนี้พระตถาคตเจ้าเสด็จมาถึงตำบลนั้น ตำบลนี้แล้ว ก็เป็นที่รู้กันทั่วไปเป็น ข่าวใหญ่ ต่างเตรียมคอยดูเจ้าชายผู้เป็น ทีรักของตนให้เต็มตา “อีกท่านหนึ่งซึ่งควรกล่าวถึง คือ พระราชาผู้เฒ่าแห่งกบิลพัสดุ์ ครั้งหนึ่ง เคยทอดอาลัยในพระชนมชีพว่านับวัน จะใกล้กาลอวสานลงทุกที ความหวัง อันเคยรุ่งโรจน์ ที่จะได้เห็นพระโอรสผู้ มีพระลักษณ์อันควรแก่ความเป็น จักรพรรดิได้ปราบดาภิเษก, ครอง ขัณฑสีมามีสมุทรสาครทั้งสี่เป็นขอบ เขตนั้น ได้ทะลายลงสิ้นแล้ว จ่าเดิมแต่ กาลที่พระมหาบุรุษเสด็จออกผนวช แต่แม้สิ้นหวังเช่นนั้น ก็ไม่อาจตัดความ เยื่อใยอาลัยรักในสายโลหิตของพระองค์ ได้แต่ครวญคร่ำในภายในอยู่มีเว้นวาย การที่ส่งคณะทูตไปถึง ๑๐ ชุด โดย เร่งร้อนนั้น ก็แสดงอยู่ว่าทรงกระวน กระวายเพียงไรที่จะได้เห็นพระโอรส แม้ไม่ใช่ในฐานะพระจักรพรรดิผู้ ครองโลก แต่ในฐานะพระจักรพรรดิ ผู้หมุนกงล้อแห่งธรรมก็ยังดี “ฤดูใบไม้ผลิในกรุงกบิลพัสดุ เมืองเหนือที่มีหิมะเพิ่งหยุดตก แม่น้ำ โรหิณีมีกระแสดลายเดี่ยวและลด ระดับจากเดิมลงไปบ้าง แต่ก็ยังลึก พอที่จะใช้ประโยชน์ได้หลายหลาก ประกอบกับท้องน้ำเป็นทรายอยู่ทั่วไป น้าจึงค่อนข้างใสเย็น น่าลงสนานกาย ในยามร้อน ไม้ใหญ่น้อยกำลังผลิใบ ผลิดอกออกช่อ มองดูมิรู้เบื่อ ปราสาท สามหลังยังคงตระหง่านอยู่ แม้เจ้าของ Kalyanamitra.org