ความแตกต่างระหว่างบัณฑิตและพหูสูต : หน้า 69/116

บริหารงานชีวิตและเป็นกุญแจไขไปสู่ ลาภ ยศ สรรเสริญ สุข และทุกสิ่งที่เรา ปรารถนา ความแตกต่างระหว่างบัณฑิต และพหูสูต บัณฑิต คือผู้มีคุณธรรมประจำ ใจ มีความประพฤติดีงาม ไม่ว่าจะมี ความรู้มากหรือน้อยก็ตาม บัณฑิตจะ ใช้ความรู้นั้น ๆ สร้างประโยชน์แก่ ตนเองและผู้อื่นอย่างเต็มที่ เป็นผู้ที่ สามารถเอาตัวรอดได้แน่นอน ไม่ตกไป สู่อบายภูมิเป็นอันขาด พหูสูต คือผู้มีความรู้มาก แต่ คุณธรรมความประพฤติยังไม่แน่ว่า จะดี ยังไม่แน่ว่าจะเอาตัวรอดได้ ถ้าใช้ ความรู้ที่มีอยู่ทำชั่ว เช่น เอาความรู้เคมี ไปผลิตเฮโรอีน ก็อาจตกนรกได้ ลักษณะความรู้ที่สมบูรณ์ของ พหูสูต ๑. รู้สึก หมายถึง รู้เรื่องราวสาว ไปหาเหตุในอดีตได้ ลึกซึ้งถึงความเป็น มา เช่น แพทย์เมื่อเห็นอาการคนป่วยก็ บอกได้ว่าเป็นโรคอะไร รู้ไปถึงว่าที่เป็น โรคนี้เพราะเหตุใด หรือช่างเมื่อเห็น อาการเครื่องยนต์ที่เสีย ก็สามารถ บอกได้ทันทีว่าเครื่องนั้นเสียที่ไหน เป็นเพราะอะไร เป็นต้น ๒. รู้รอบ หมายถึง ช่างสังเกต รู้ สิ่งต่าง ๆ รอบตัว สภาพภูมิประเทศ ดินฟ้าอากาศ ผู้คนในชุมชน ความเป็น เราทุกคนจึงควรจะ แสวงหาโอกาสศึกษาทั้ง ทางโลกและทางธรรม และรู้ให้ลึกซึ้งเกินกว่า การงานที่ตนรับผิดชอบ ความรู้ที่เกินมา นี้ จะเป็นเหมือนดวง ประทีป ส่องให้เห็นทาง เบื้องหน้าที่จะนำไปสู่ ความสำเร็จได้โดยง่าย ไปของเหตุการณ์ต่าง ๆ รอบตัว สิ่งที่ ควรรู้ต้องรู้ ต. รู้กว้าง หมายถึง สิ่งรอบตัว แต่ละอย่างที่รู้ก็รู้อย่างละเอียด รู้ถึง ความเกี่ยวพันของสิ่งนั้นกับสิ่งอื่น ๆ ด้วย คล้ายรู้รอบแต่เก็บรายละเอียด มากขึ้น ๔. รู้ไกล หมายถึง มองการณ์ ไกล รู้ถึงผลที่จะตามมาในอนาคต เช่น เห็นสภาพดินฟ้าอากาศก็รู้ทันทีว่าปีนี้ พืชผลชนิดใดจะขาดแคลน เห็นพฤติ การณ์ของผู้ร่วมงานไม่น่าไว้วางใจก็รู้ ทันทีว่า เขากำลังจะคิดไม่ซื่อ เห็น ตนเองเริ่มย่อหย่อนต่อการปฏิบัติ- ธรรมก็รู้ทันทีว่า ถ้าทิ้งไว้เช่นนี้ต่อไป ตนก็จะเสื่อมจากกุศลธรรม ฯลฯ ผู้ที่ประกอบด้วยความรู้ ๔ ประการนี้ ทั้งทางโลกและทางธรรม จึงจะเป็นพหูสูตที่แท้จริง คุณสมบัติของพหูสูต หรือนัก- เรียน นักศึกษาที่ดี ๑. พหุสสุตา ความตั้งใจฟัง คือมีนิสัยชอบฟัง ชอบอ่าน ชอบค้น คว้า ยึดหลัก “เรียนจากครู ดูจากตำรับ สดับปาฐะ" ๒. ธตา ความตั้งใจจำ คือมี ความจำดี รู้จักจับสาระสำคัญ จับหลัก ให้ได้ แล้วจำได้แม่นยำ คนที่ความจำ ไม่ดี เพราะภพในอดีตชอบพูดปด ดื่ม สุรามาก ฯลฯ ดังนั้น ถ้าในชาตินี้เลิก Kalyanamitra.org ๖๔