การฝึกสมาธิและการเคารพในเด็ก : หน้า 46/120

ก็ตกลง แต่ถ้าไม่เห็นด้วยก็ไม่ค้าน เราก็ทำในส่วนที่เราทำได้ เหมือนพ่อเตือนลูก ถ้าลูกดื้อ ไม่ทำตาม พ่อก็เตือน แต่ไม่ถึง กับตัดพ่อตัดลูก แต่การขัดกันในการทำงาน ก็เป็นการขัดกัน ในความเห็นทั่ว ๆ ไป ไม่ขัดกันในเรื่องวินัยสงฆ์ ก็ไม่ผิดอะไร เหมือนสามีภรรยากัน ความคิดเห็นในเรื่องการทํามา ค้าขายอาจจะต่างกัน ก็เป็นเรื่องธรรมดา ไม่ผิดอะไร ไม่ขาด จากการเป็นสามีภรรยากัน ฝึกเด็กเล็กนั่งสมาธิ มาตรฐานคนดีอยู่ที่ไหน? ถาม เราควรจะให้เด็ก ๆ มีอิสระในทางความคิดมิใช่ หรือ แต่ที่วัดพระธรรมกาย ทำไมจึงสนับสนุนให้มีการ ฝึกสมาธิแก่เด็กตั้งแต่อายุ ๒ - ๓ ขวบด้วย จะไม่เป็นการ กะเกณฑ์เด็ก ๆ หรือ? ตอบ มีใครบ้างที่ไม่อยากดี แม้แต่โจรก็อยากดี แต่มี ข้อแม้ว่าถ้าเขาไม่รู้ว่าอะไรเป็นมาตรฐานของคนดี โจรมันก็ตั้ง มาตรฐานของมันเอง แล้วแบกปืนไปปล้นเขา นั่น ดีของโจร เราเลี้ยงลูก เราทำมาตรฐานให้ลูกเห็นก่อน ตั้งแต่ พูดจาเพราะ ๆ อ่อนน้อมถ่อมตน ฝึกหัดกราบฝึกไหว้พ่อแม่ ปู่ย่า ตายายของเรา เมื่อเด็กเห็น แม้เด็กจะยังไม่รู้ แต่ก็ เป็นการฝึกเด็กให้อยู่ในกรอบแห่งความดี เมื่อฝึกเด็กไป ได้ช่วงหนึ่ง เราก็ให้ความรู้ เพราะเด็กยังคิดพิจารณาไม่เป็น เมื่อเห็นว่า เด็กโตพอจะรับฟังเหตุผลได้แล้ว เราก็ค่อย ๆ บอก เหตุผลให้เห็นว่า พ่อแม่ ปู่ย่า ตายาย ครูบาอาจารย์มีความดี อย่างนั้น ๆ เราจึงต้องกราบต้องไหว้ การให้อิสระเด็ก จะไหว้จะกราบก็ให้เด็กคิดเอง ทำเอง โดยที่เราไม่สอนเขาให้ไหว้ ให้กราบใคร พอเด็กโตขึ้น เราจะ มาหวังให้เด็กกราบ เด็กไหว้น่ะไม่ได้หรอกถึงแม้เด็กจะรู้ว่า เป็นความดี แต่เมื่อไม่ได้ทำมาจนคุ้น ก็จะรู้สึกเขิน บางคนเติบโตเป็นผู้ใหญ่แล้ว ตั้งแต่เกิดมาไม่เคยกราบ แม่เลย พอให้ไปกราบก็เลยเขิน แม่ก็เขิน ลูกก็เขิน ทั้ง ๆ ที่รู้ว่า เป็นความดี แต่กระดาก ทำไม่ได้ เพราะไม่คุ้น พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงผูกเงื่อนไว้ดีเหลือเกิน การกราบ การไหว้เป็นเพียงการแสดงความเคารพ ไม่ใช่ ความเคารพ ความเคารพเป็นการตระหนักในความดีของ คน ๆ นั้น หรือสิ่งนั้นจริง ๆ ก็เข้าไปแสดงความเคารพคือ กราบไหว้ มีความเคารพยังรวมไปถึงเมื่อเห็นว่าความดีของผู้อื่น แล้ว ก็พยายามเรียนรู้ รู้จักจับความดีของเขา และทำดีตามเขา ถ้าเราไม่หัดกราบไหว้มาตั้งแต่ต้น เราก็จะมีทิฐิมานะ มาก บางคนถึงกับมองความดีของคนอื่นไม่เห็น เห็นแต่ความ ผิดของเขา พยายามจับผิดเขา ปัจจุบันเราจะเห็นว่าบุคคล ในวงการต่าง ๆ พยายามจับผิดกัน นักเรียนจับผิดครูบา อาจารย์ ครูบาอาจารย์จับผิดนักเรียน ผู้ใหญ่กับผู้น้อยก็จับ ผิดกัน เพื่อนร่วมงานกันก็จับผิดกัน ต่างไม่พูดถึงความดีของ ใครเพราะมองไม่เห็น เมื่อสังคมเป็นเช่นนี้ ก็ต้องแก้ด้วย ความเคารพ ดังนั้น เมื่อลูกเริ่มหัดพูด เราอย่าสอนให้ลูกไปด่าว่าใคร แต่สอนลูกให้เข้าวัด สอนสมาธิให้นึกถึงองค์พระ ถ้า ภายหน้าเกิดอะไรแก่ลูก ลูกจะได้สงบใจได้ คนเรานั้นมีลักษณะที่เรียกว่า กระโหลกบังปัญญา เราลืมตา เราเห็นคนอื่นรอบตัว แต่ไม่เห็นตัวเอง แม้หน้าของ เราเราก็ไม่เห็น ที่เห็นนั่น เห็นเงาในกระจก แล้วทำอย่างไร จึงจะเห็น ก็ต้องหลับตาแล้วจะเห็นตัวเอง ถ้าเราทำสมาธิ เป็น ใจสงบ อะไรไม่ดีที่เราทำ เราก็จะรู้ และพยายาม ปรับปรุงแก้ไขกันไป อะไรที่ดีเราก็ยอมรับ แล้วเราก็ ไม่ต้องไปวิจารณ์คนอื่น แต่มาวิจารณ์ตัวเอง ปรับปรุง ตัวเองให้มีมาตรฐานที่ดีจริง ๆ ขึ้นไปเรื่อย ๆ เราก็จะมี ชีวิตอยู่อย่างมีความสุขทั้งกายและใจ ๆ สอนลูกให้นั่งสมาธิเสียตั้งแต่ลูกยังเล็ก ๆ ให้ลูกคุ้น กับความดีตั้งแต่เด็ก แล้วลูกจะเป็นคนดีตลอดชีวิต ๕๒ กัลยาณมิตร / มิถุนายน ๒๕๓๐ Kalyanamitra.org