ประโยชน์ของสติ : หน้า 78/120

ปรุโปร่ง ท่านจึงเปรียบสติเหมือนเสาหลัก | ประโยชน์ของสติ สติเสมือนนายประตู คือ สติจะ ทำหน้าที่เสมือนนายประตู คอยเฝ้าดูสั่ง ต่าง ๆ ที่จะผ่านเข้ามากระทบใจ ทางตา หู จมูก ลิ้น กาย ตลอดจนเฝ้าดูถึงอารมณ์ ที่ใจคิด ถ้าสิ่งใดเป็นประโยชน์ก็ปล่อย ผ่านไป แต่ถ้าสิ่งใดเป็นโทษ สติก็จะเป็น ตัวยับยั้ง เมื่อมีสิ่งใดเกิดขึ้นสติก็จะ ใคร่ครวญทันทีว่า ควรปล่อยให้ผ่านไป หรือไม่ หรือควรหยุดไว้ก่อน ปรับปรุง แก้ไขให้ดีเสียก่อน ขยายวงกว้างออกไปได้โดยไม่มีที่สิ้นสุด เพราะไม่ถูกบีบคั้นด้วยกิเลสต่าง ๆ จึงทำ ให้ความคิดเป็นอิสระมีพลัง เพราะมิสติ ควบคุม เสมือนเรือที่มีหางเสือควบคุม อย่าง ย่อมสามารถแล่นตรงไปในทิศทาง ที่ต้องการได้โดยไม่วกวน ๑. ควบคุมรักษาสภาพจิตใจ ให้อยู่ในภาวะที่เราต้องการ โดยการ ตรวจตราความคิด เลือกรับสิ่งที่ต้องการ ไว้ กันสิ่งที่ไม่ต้องการออกไป ตรึงกระแส ความคิดให้เข้าที ทำให้จิตเป็นสมาธิ ได้ง่าย เช่น จะดูหนังสือ ก็สนใจคิดติด ตามไปตลอด ไม่ฟุ้งซ่าน ไม่คิดเรื่อง อื่น จะทำสมาธิใจก็จรดนิ่ง สงบตั้งมั่น ละเอียดอ่อนไปตามลำดับ ไม่ฟุ้งซ่าน ให้บริบูรณ์ เพราะ ๔. ทําให้การพิจารณาสืบค้นด้วย ปัญญา าเนินไปได้เต็มที่ มีความคิดที่เป็นระเบียบ และมีใจซึ่งมีพลัง เข้มแข็ง จึงเป็นการเสริมสร้างปัญญา มีสติระลึกได้ว่าการที่เราจะทำดีหรือทำชั่วนั้น ขึ้นอยู่กับใจของเราเป็นสำคัญ ว่าใจของเรา จะเข้มแข็งทรงพลัง เอาชนะความทะยานอยาก ต่าง ๆ ได้หรือไม่ และวิธีที่จะฝึกใจได้ดีที่สุดคือ การฝึกท่าสมาธิ จึงต้องหาเวลาทําสมาธิภาวนา ไม่ขาดเลย สติเสมือนขุนคลัง เพราะคอย ตรวจตราอยู่ทุกเมื่อว่าของที่ได้เข้ามาและ ใช้ออกไปมีเท่าไร งบบุญงบบาปของเรา เป็นอย่างไร ตรวจตราดูอย่างละเอียดถี่ ถ้วน ไม่ยอมให้ตัวเองเป็นหนี้บาป สติเสมือนหางเสือ เพราะสติจะ เป็นตัวควบคุมเส้นทางดำเนินชีวิตของเรา ให้มุ่งตรงไปสู่ความสำเร็จตามเป้าหมาย ที่วางไว้ คอยระมัดระวังไม่ให้เรือไป เกยตื้น ไม่ให้ตัวของเราไปทำในสิ่งที่ ไม่ควร ไม่วอกแวก เพราะฉะนั้น “ที่ใดมีสติ ที่นั่นมีสมาธิ ที่ใดมีสมาธิ ที่นั่นมีสติ” ๒. ทำให้ร่างกายและจิตใจ อยู่ ในสภาพเป็นตัวของตัวเอง ไม่เป็นทาสของ อารมณ์ต่าง ๆ เช่น ความโกรธเคือง ความ ลุ่มหลงมัวเมา จึงมีความโปร่งเบา ผ่อน คลาย เป็นสุข โดยสภาพของมันเองพร้อม ที่จะเผชิญความเป็นไปต่าง ๆ และจัดการ กับสิ่งทั้งหลายที่เกิดขึ้นอย่างถูกต้อง เหมาะสม ๓. ทำให้ความคิดและการรับรู้ ๕. ชำระพฤติกรรมทุกอย่าง ทั้ง กาย วาจา ใจ ให้บริสุทธิ์ เพราะมีสติ จึงไม่เผลอไปเกลือกกลั้วบาปอกุศลกรรม ทำให้พฤติกรรมต่าง ๆ เป็นไปด้วยปัญญา หรือเหตุผลบริสุทธิ์ การฝึกสติให้เป็นคน ไม่ประมาท การละเว้น ๑. มีสติระลึก ง ทุจริตทางกาย วาจา ใจ อยู่เนือง ๆ Gif กัลยาณมิตร / มิถุนายน ๒๕๓๐