ปัญญาของพระพุทธเจ้า : หน้า 87/120

ปัญญาของพระพุทธเจ้า ซึ่งมองเห็น สิ่งต่าง ๆ ได้อย่างบริสุทธิ์ชัดเจน เรียกธรรมจักขุก็ได้ สามารถรู้เห็น วาระจิตของผู้อื่น รู้ทั่วเห็นทั่ว ธรรม จักขุ คือดวงตาที่เห็นธรรม ที่จะทำ ให้เข้าใจอริยสัจ ๔ อย่างถ่องแท้ และ นำไปสู่ความพ้นทุกข์ได้ในที่สุด ด้วยปัญญาอันยิ่งของพระพุทธเจ้า เมื่อพระองค์ทรงแสดงธรรมครั้งใดก็ยัง ความปีติโสมนัสและความรู้สึกเป็นที่พึ่ง ให้แก่ผู้ฟังครั้งนั้น ดังมีผู้อุทานหลังจาก ที่ได้ฟังธรรมแล้วว่า “อัศจรรย์จริง! อัศจรรย์จริง พระเจ้าข้า พระองค์ทรงแสดงธรรม ได้อย่างแจ่มแจ้ง ดุจหงายของที่คว่ำ ดุจนำของในที่ลับ มาสู่ที่แจ้ง เพื่อชี้ | ทางให้แก่ผู้ที่ยังหลงอยู่ ดุจประทีป อันสว่างไสวขึ้นในที่มืด..... ข้าพระองค์ ขอถือพระพุทธ พระธรรม พระสงฆ์ เป็นที่พึ่งในกาลบัดนี้” อรรถกถามัชฌิมนิกายอธิบายว่า “อัศจรรย์” หมายถึง การนำไปข้าง หน้า เพื่อยังความศรัทธาและความ ปีติให้เกิดขึ้นด้วยสิ่งที่ไพเราะจับใจ ธรรมะบันดาลให้เกิดความน่าอัศจรรย์ ใจ เพราะได้นำชนไปสู่เส้นทางแห่ง ความดี มันมีความสุขุมลุ่มลึกน่าฟัง เมื่อฟังแล้วย่อมทำให้เกิดศรัทธา ปัญญา และพลังใจที่อยากจะทำ ความดียิ่ง ๆ ขึ้นไป คำว่า “พระพุทธ พระธรรม พระสงฆ์” ย่อมทำให้ผู้ฟังเกิดความ เลื่อมใสศรัทธา ปัญญา และพลังใจที่ อยากจะทำความดีให้สูงส่งยิ่งขึ้น คำว่า “พระพุทธ พระธรรม พระสงฆ์” ย่อมทำให้ผู้ฟังเกิดความ เลื่อมใส อันเป็นความศรัทธาที่เปี่ยมล้น ไปด้วยความสุข (ศรัทธาปสาทะ) เมื่อมี มาก ๆ เข้าก็จะเป็นความศรัทธาที่มั่นคง (โอกัปปนะศรัทธา) ทันทีที่เกิดความศรัทธา ก็ทำให้ อยากฟังธรรม พอได้ฟังแล้ว ก็จะเกิด ความศรัทธายิ่งขึ้นไปอีก ยิ่งเมื่อได้ ไตร่ตรองและลงมือปฏิบัติด้วยตนเองแล้ว ก็จะเกิดความรู้เฉพาะตน ทำให้ได้เข้าถึง ความจริงที่อยู่เหนือความจริงทั้งหลาย เป็นการเข้าถึงด้วยปัญญาที่หยั่งรู้ได้ยาก เมื่อเข้าถึงแล้ว ก็จะทำให้เกิดการเห็นแจ้ง ด้วยตนเอง ความศรัทธาย่อมนำไปสู่ความ พ้นทุกข์ได้ ผู้มีความศรัทธา เมื่อฟังธรรม แล้วยังไม่เข้าใจ ก็จะสามารถลงมือปฏิบัติ ธรรมได้ทันที เพราะเหตุที่มีความศรัทธา เป็นตัวนำ ด้วยรู้ว่าคำสอนของพระพุทธ เจ้าย่อมยังจิตใจให้เบิกบานและมั่นคง ผู้มีศรัทธาจึงเป็นผู้พร้อมที่จะปฏิบัติธรรม เพื่อให้เข้าถึงมรรคผลนิพพาน อรรถกถาและพระสูตรต่าง ๆ ที่นำ มากล่าวไว้ตั้งแต่ฉบับที่แล้ว ๆ มาจน กระทั่งถึงฉบับนี้ ได้แสดงให้เห็นความคิด ความเข้าใจของชาวตะวันออกเกี่ยวกับคำ ว่า “ธรรมะ” เป็นความคิดความเข้าใจ ที่เกิดจากสิ่งที่พระบรมศาสดาทรงแสวงหา ทรงค้นพบขึ้นมาใหม่ ทรงสักการะบูชา ทรงนำมาสั่งสอน และเกิดจากสิ่งที่หมู่ มนุษย์ได้ยินได้ฟัง ได้รู้ได้เข้าใจมาแล้ว และถ้าหากลงมือปฏิบัติ ก็จะมั่นใจได้ว่า ตนเองเดินถูกทางแน่นอน สิ่งนั้นเป็นที่พึ่ง ของสัตวโลก ผู้ต้องผจญทุกข์อยู่ท่าม กลางความแปรปรวนทั้งหลาย สิ่งนั้น ก็คือ ธรรมะ นี่เอง (อ่านต่อฉบับหน้า) กัลยาณมิตร / มิถุนายน ๒๕๓๐ Kalyanamitra.org 93