สังคายนาครั้งที่ ๒ : หน้า 58/120

สังคายนาครั้งที่ ๒ กระทำที่วาลิการาม เมืองเวสาลี แคว้นวัชชี ประเทศอินเดีย พระยสะ กากัณฑกบุตร เป็นผู้ชักชวน พระเถระ ที่เป็นผู้ใหญ่ร่วมมือในการนี้ที่ปรากฏชื่อ มี ๙ รูป คือ ๑. พระสัพพกามี ๒. พระสาฬหะ ๓. พระขุชชโสภิตะ ๖. ๔. พระวาสภูคามิกะ ทั้ง ๔ รูปนี้ เป็นชาวปาจีนกะ (มีสำนักอยู่ทางทิศ ตะวันออก) ๕. พระเรวตะ พระสัมภูตะสาณวาสี ๗. พระยสะ กากัณฑกบุตร และ ๔. พระสุมนะ ทั้ง ๔ รูปนี้เป็นชาวเมืองปาฐา ในการ นี้พระเรวตะเป็นผู้ถาม พระสัพพกามี เป็นผู้ตอบปัญหาทางวินัยที่เกิดขึ้น มี พระสงฆ์ประชุมกัน ๗๐๐รูป กระทำอยู่ 6 เดือนจึงแล้วเสร็จ สังคายนาครั้งนี้ กระทำภายหลังที่พระพุทธเจ้าปรินิพพาน แล้วได้ ๑๐๐ ปี ข้อปรารภในการทำ สังคายนาครั้งนี้ก็คือ พระยสะ กากัณฑก บุตร ปรารภข้อปฏิบัติย่อหย่อน ๑๐ ประการทางพระวินัย ของพวกภิกษุ วัชชีบุตร เช่นถือว่าควรเก็บเกลือไว้ใน เขนง (เขาสัตว์) เพื่อเอาไว้ฉันได้ ตะวัน ชายเกินเที่ยงไปแล้ว ๒ นิ้วควรฉัน อาหารได้ ควรรับเงินทองได้เป็นต้น พระยสะ กากัณฑกบุตร จึงชักชวน พระเถระต่าง ๆ ให้ช่วยกันวินิจฉัย แก้ ความถือผิดครั้งนี้ รายละเอียดแห่งการสังคายนา ครั้งนี้ ปรากฏในวินัยปิฎกเล่ม ๒ หน้า ๓๙๖ เป็นต้นไป แต่ไม่ได้กล่าวถึงการ จัดระเบียบพระไตรปิฎก คงกล่าวเฉพาะ การชำระข้อถือผิด ๑๐ ประการของ ภิกษุพวกวัชชีบุตร ทั้งไม่ได้บอกว่าทำ สังคายนาอยู่นานเท่าไร ในอรรถกถา กล่าวว่าทำอยู่ 6 เดือน จึงสำเร็จ ข้าพเจ้าได้กล่าวเป็นข้อสังเกตไว้ ท้ายเรื่องสังคายนาครั้งที่ ๑ แล้วว่า หลักฐานในวินัยปิฎก ที่กล่าวถึงสังคายนา ครั้งที่ ๑ และครั้งที่ ๒ ไม่มีกล่าวถึงคำ ว่า ไตรปิฎกเลย แต่ถ้ากล่าวตาม หลักฐานที่ปรากฏในหนังสือสมันตัปปา สาทิกา ซึ่งแต่งขึ้นอธิบายวินัยปิฎกเมื่อ ๑. คือคำอธิบายวินัยปิฎก มีชื่อว่า สมันตัปปา สาทิกา ๖๔ Kalyanamitra.org_