การสืบราชบัลลังก์ : หน้า 97/124

มาตลอดรัชกาล ระหว่างความประสงค์ ของพระราชากับความรุ่งเรืองแห่งราช เครียดดังนั้น เข้าใจว่าพระราชาคงสิ้น พระชนม์แล้ว ทุกคนลุกขึ้นแสดงอาการ คารวะเสนาบดี เมื่อทุกคนนั่งลงแล้ว อัครมหาเสนาบดีกล่าวขึ้นในที่ประชุมว่า "ท่านทั้งหลาย! บัดนี้พระราชา อันเป็นที่พึ่งของเราทั้งหลายมีพระอาการ หนัก ทรงวิตกว่าจะดำรงพระชนม์ชีพไป ได้ไม่นาน มีพระประสงค์จะทูลเจ้าชาย สุชิมะเสด็จมาจากตักกศิลา เพื่อรับ บัลลังก์เขาควรจะเลือกเอาอย่างไหน ประกอบด้วยความเกลียดชังเป็นส่วนตัว ต่อเจ้าชายสุสิมะเขายังจำได้อย่างแม่นยำ ถึงเหตุการณ์วันหนึ่ง ซึ่งเขาออกจาก พระนครและสวนทางเจ้าชายสุสิมะซึ่ง เสด็จกลับจากราชอุทยาน เจ้าชายได้โยน เกราะพระหัตถ์มาถูกศีรษะเขา เจ้าชาย จะทรงมีเจตนาประการใดก็ตามเถิด แต่ ราชสมบัติ และให้เจ้าชายอโศกเสด็จไป การกระทำเช่นนั้นเป็นการมิบังควรเป็น ผู้ใดใช้อ่านาจโดยไร้ธรรม อย่างยิ่งที่พระยุพราชจะพึงแสดงต่ออัคร - อธรรมนั่นเองจะหันกลับมา ครองตักกศิลาแทนเจ้าชายสุชิมะ ท่านผู้ ใดมีความคิดเห็นประการใดขอได้โปรด มหาเสนาบดีของสมเด็จพระราชบิดา เขาคิดว่าพระราชกุมารผู้นี้ขณะทรงดำรง ตำแหน่งพระยุพราชอยู่ยังกล้ากระทำต่อ เขาถึงปานนี้ ถ้าขึ้นครองราชย์เมื่อใด คงจะทรงข่มเหงรังแกเสนาบดีและข้าราช บริพาร พระองค์คงจะไม่ดำรงอยู่ใน ทศพิธราชธรรมเป็นแน่แท้ ตั้งแต่วันนั้น มา เขาเคยกล่าวชักชวนเสนาข้าราชการ ให้ตีตนออกห่างจากเจ้าชายสุสิมะให้คลาย ความจงรักภักดี แต่กลับหันมาส่งเสริม รักใคร่เจ้าชายอโศก ปรารถนาจะยกขึ้น สู่ราชบัลลังก์ หลังจากพระเจ้าพินทุสาร สิ้นพระชนม์แล้ว "เสนาบดี! ท่านมี ความคิดประการใด ทำไมจึงเฉยอยู่ พระราชาตรัส พระเนตรยังคงจ้องจับ เพดานห้องบรรทม "ข้าพระพุทธเจ้า" เสนาบดีทูล ขอประทานพระบรมราชวโรกาสเพื่อ ปรึกษากับมุขอำมาตย์ราชมนตรีอื่น ๆ สักเล็กน้อยในการเตรียมการเพื่อทูลเจ้า ชายสุชิมะและเจ้าชายอโศก พ่ะย่ะค่ะ” "ตามใจท่าน พระราชาตรัส อัครมหาเสนาบดีออกจากที่เฝ้า มาสู่ท้องพระโรง ราชมนตรีชั้นผู้ใหญ่นั่ง ประชุมกันอยู่พร้อมพรั่งเพื่อรอฟังพระ อาการแห่งพระเจ้าอยู่หัว เมื่อเห็น อัครมหาเสนาบดีออกมามีสีเหน้าเคร่ง ทําลายอำนาจของเขา ให้สิ้นสูณในภายหลัง แสดงความคิดเห็น ราชมนตรีผู้หนึ่งยกมือขึ้น เมื่อ ได้รับอนุญาตให้พูดแล้ว เขากล่าวว่า "ข้าแต่อัครมหาเสนาบดี ข้าพเจ้า เห็นว่ารัชสมบัติควรตกแก่เจ้าชายอโศก ทั้งนี้เพราะกุมารองค์นี้เป็นที่รักเคารพของ ไพร่ฟ้าข้ารัฐการทุกหมู่เหล่า ทรงเข้มแข็ง เด็ดเดี่ยวอาจจะนำราชบัลลังก์ปาฏลีบุตร ไปสู่ความรุ่งโรจน์ได้ ส่วนเจ้าชายสุสิมะ นั้นแม้จะทรงเป็นเชษฐโอรสของพระเจ้า อยู่หัวก็จริง แต่ทรงอ่อนแอเกินไป ตัวอย่าง ที่ข้าพเจ้าจะชี้ให้เห็นก็คือ เมื่อตักกศิลากบฏ พระราชาทรงส่งเจ้าชายสุสิมะไปปราบ แต่ไม่สามารถปราบให้สงบได้ต้องอาศัย เจ้าชายอโศกจากอุชเชนีเสด็จไปปราบจึง พระเจ้า elsก สงบราบคาบลงด้วยเหตุผลเพียงย่อ ๆ บาง ประการนี้ ข้าพเจ้าเห็นว่าราชบัลลังก์ มาราช ปาฏลีบุตรควรจะตกแก่เจ้าชายอโศก ราชมนตรีผู้นั้นนั่งลง อัครมหาเสนาบดี ยิ้มอยู่ในหน้า "ข้าแต่อัครมหาเสนาบดี” ราช Kalyanamitra.org มนตรีผู้หนึ่งลุกขึ้นพูดบ้าง ตามที่ชัยเสน พูดมานั้น ข้าพเจ้าเห็นว่าไม่ชอบด้วยเหตุ ผลประการหนึ่งว่าตามขัตติยราชประเพณี รัชสมบัติควรตกแก่เชษฐโอรสอีกประการ หนึ่งเจ้าชายสุสิมะนั้นทรงเป็นที่สนิท เสน่หาอย่างยิ่งของสมเด็จพระราชบิดา กัลยาณมิตร ๙๕