ข้อความต้นฉบับในหน้า
ถ้าไม่ยอมเสี่ยงอะไรเลย ก็จะหาความ
รุ่งโรจน์ได้ยากมาก
“อีกอย่างหนึ่ง” เสนาบดีทูลต่อไป
"พระองค์จะเห็นว่าของดีนั้นมีอยู่น้อย คน
ต้องการมาก เมื่อเป็นเช่นนี้เป็นธรรมดา
อยู่เองที่จะต้องแย่งกัน ใครแย่งได้ก็เป็น
ความดีความชอบ โดยเฉพาะอย่างยิ่ง
ความเป็นใหญ่ จะต้องแย่งเอาไม่โดยตรงก็
โดยอ้อม เมื่อแย่งได้แล้วคนทั้งหลายก็
เห็นดีเห็นงามไปเอง ปัญหาสำคัญอยู่ที่ว่า
เมื่อได้มาแล้วต้องรักษาไว้ได้ และทำให้ดี
ขึ้นกว่าเก่า"
"ถ้าเจ้าพี่สุชิมะยกทัพมา เราจะ
ทำอย่างไร?” เจ้าชายอโศกตรัสถาม มี
น้ำเสียงแสดงถึงความกังวลพระทัยเล็กน้อย
"รบ" อัครมหาเสนาบดีทูล
"เราก็ต้องฆ่าพี่น้องกันเอง” เจ้า
ชายอโศกตรัส
"เป็นสิ่งที่หลีกเลี่ยงไม่ได้ เมื่อทำ
มาถึงขั้นนี้แล้วต้องทำต่อไป เรื่องพี่น้อง
กับเรื่องรัชสมบัตินั้นเอามาปะปนกันไม่ได้
ถ้าเราแพ้เขาก็ต้องฆ่าเรา อีกอย่างหนึ่ง
ว่าโดยความเป็นจริงแล้วมนุษย์เราไม่มีพี่
ไม่มีน้อง ต่างคนต่างอุบัติมาในโลกแต่
เดียวดาย เมื่อจะจากโลกไปก็ไปแต่เดียว
ไม่มีใครติดตามไปด้วย เรื่องพี่น้องเรื่องญาติ
เป็นเรื่องสมมติกันขึ้นเพื่อผลประโยชน์
บางประการ เพราะฉะนั้น การฆ่าคนที่
ควรฆ่าจึงไม่เป็นบาป ไม่มีอะไรต้องวิตก
กังวล"
เจ้าชายอโศกยังคงสงบนิ่ง พระ
องค์มิได้ตรัสอะไรและดูเหมือนไม่ประสงค์
จะตรัสอะไร แต่พระองค์ทรงคิด ๆ อย่าง
ลึกซึ้งหนักหน่วง บัดนี้พระองค์ทรงก้าว
เข้าสู่ทางใหม่แล้ว ทางซึ่งยิ่งมองไกลออก
ไปยิ่งแคบและรก แต่พระองค์ได้ก้าวเข้า
มาแล้ว ก็จะต้องก้าวต่อไปจะทำอย่างไร
กับทางซึ่งแคบและรกนั้นให้กว้างและโล่ง
เตียน สมเด็จพระราชบิดามีพระมเหสี
๑๐๐ กั ล ย า ณ มิตร
ตั้งแต่บัดนี้เป็นต้นไป
มากและเป็นธรรมดาที่จะต้องมีพระโอรส
มาก พระโอรสเหล่านั้นล้วนแต่ปรารถนา
รัชสมบัติทั้งสิ้น
“จะอย่างไรก็ตาม” พระเจ้าอโศก
ทรงคำรามรำพึงอยู่กับพระองค์เอง เมื่อ
ทำมาถึงขั้นนี้แล้วก็ต้องทำต่อไป ใครขัด
ขวาง ใครเป็นเสี้ยนหนามจะต้องฆ่า ๆ
ทุกคนที่ขัดขวางความเป็นใหญ่ของเรา
เราจะต้องเป็นจอมจักรพรรดิแห่งชมพูทวีป
อำนาจเป็นใหญ่ในโลก ผู้ไร้เสียแล้วซึ่ง
อำนาจก็เสมือนสัตว์ซึ่งไร้เขี้ยวเล็บ ไร้พิษ
สำหรับป้องกันตัว รังแต่จะถูกย่ำยีรังแก
ข้าฯผู้มีนามว่า อโศก
จะแผ่กฤษฏาภินิหารเป็นใหญ่ ให้ชอกช้ำอยู่ร่ำไป
ในชมพูทวีปแต่ผู้เดียว
ข้าฯขอเอาชีวิตเป็นประกัน
ต่อค่าปฏิญาณของช้า
ขอฟ้าดินจงเป็นพยาน
ลุกขึ้น
ทันใดนั้นเอง พระเจ้าอโศกทรง
ชักดาบชูขึ้นเหนือพระเศียร
พร้อม ๆ กันนั้นฟ้าคำรามครื้นเหมือนดัง
มาจาก ๔ ทิศ ทรงประกาศก้องว่า
"ตั้งแต่บัดนี้เป็นต้นไป ข้าฯผู้มีนามว่า
อโศกจะแผ่กฤษฎาภินิหารเป็นใหญ่ใน
ชมพูทวีปแต่ผู้เดียว ข้าฯขอเอาชีวิตเป็น
ประกันคำปฏิญาณของข้าฯ ขอฟ้าดินจง
เป็นพยานในคำประกาศของข้าฯ" ว่า
แล้วทรงปักปลายดาบลงเหนือธรณี
อ่านต่อฉบับหน้า
Kalyanamitra.org