ข้อความต้นฉบับในหน้า
บท ๒
อโสกกุมาร
ขึ้นครองราชย์
ราชมนตรีชั้นผู้ใหญ่มีอัครมหา
เสนาบดีเป็นประมุขเข้าเฝ้าพระเจ้าพินทุ
สารอีกครั้งหนึ่ง คราวนี้เจ้าชายอโศก
เสด็จเข้าเฝ้าด้วย ภายในห้องบรรทมยัง
คงเงียบสงบวังเวงไม่มีใครพูดอะไร พระ
มเหสีของพระองค์และสนมคนโปรดนั่ง
ก้มหน้าร่ำไห้อยู่ห่าง ๆ ประทีปโคมไฟ
คงสลัวอย่างเดิม บรรยากาศช่างเต็มไป
ด้วยความเศร้า มุมหนึ่งของพระราชวัง
กำลังเศร้าสลดในการที่พระราชาอันเป็น
ตัวเพื่อรับช่วงมงกุฎประดับเพชรและพระ
คทาอันมีลวดลายวิจิตร ในการนี้บางคน
ที่รักจะจากไป อีกมุมหนึ่งกำลังจะเตรียม
ไม่มีเรื่องอะไรที่ทําให้มนุษย์
ขัดใจกัน จองเวรฆ่าฟัน
ทําลายกันยิ่งไปกว่า
เรื่องผลประโยชน์ที่ขัดกัน
99
คลายรัก
คนที่เคยภักดีก็หนีห่าง
มนุษย์ส่วนมากมุ่งมองแต่กระทำในสิ่งอัน
จะเป็นประโยชน์แก่ตนในปัจจุบัน และ
เล็งผลเลิศในอนาคต การใดไร้เสียแล้ว
ซึ่งประโยชน์แก่ตนดังกล่าว แม้จะเป็น
ประโยชน์แก่ส่วนรวมเพียงไรก็จะมีใคร
เล่าสมัครใจทำ ไม่มีเรื่องอะไรที่ทำให้
มนุษย์ขัดใจกันจองเวรฆ่าฟันทำลายกัน
ยิ่งไปกว่าเรื่องผลประโยชน์ที่ขัดกัน
"ข้าพระพุทธเจ้าคิดว่า อัคร
มหาเสนาบดีทูลต่อ "ถ้าพระองค์จะทรง
โปรดในระหว่างที่เจ้าชายสุสิมะจะเสด็จ
มาถึงขอให้เจ้าชายอโศกครองราชย์ไป
พลางก่อน เพราะราชบัลลังก์ไม่ควรจะ
ว่างเว้นจากพระราชา
ทันใดนั้นเจ้าชายอโศกซึ่งทรง
ราชาภรณ์เรียบร้อยแล้ว เข้ามาถวาย
บังคมสมเด็จพระราชบิดา อัครมหา
เสนาบดีและราชมนตรีชั้นผู้ใหญ่นำมงกุฎ
ก็เต็มไปด้วยความเคียดแค้นชิงชัง เรื่อง
รัชสมบัติเป็นอย่างนี้เอง
ท่านเสนาบดีว่าอย่างไร?
พระราชาตรัสถาม ทรงมีพระอาการ
เหน็ดเหนื่อยอย่างเห็นได้ชัด “มีคนไปตาม
สุชิมะลูกชายของเราแล้วหรือ?”
"หามิได้พ่ะย่ะค่ะ" เสนาบดีทูล
"เจ้าชายอโศกมิอาจเสด็จไปครองตักกศิลา
ได้ เวลานี้เจ้าชายกำลังทรงพระประชวร
เมื่อเจ้าชายอโศกเสด็จไม่ได้ ก็ไม่อาจเชิญ
เสด็จเจ้าชายสุสิมะมาได้พ่ะย่ะค่ะ"
สีพระพักตร์ของจอมจตุรงค์แห่ง
แคว้นมคธซีดลงกว่าเดิม แววแห่งความ
ผิดหวังฉาบฉายออกมาทางพระเนตร ซึ่ง
แห้งผาก พระทัยของพระองค์เหมือนจะ
แตกทำลายลงด้วยความโทมนัสเมื่อโชคร้าย
ย่างกรายเข้ามาในชีวิต อะไร ๆ ก็ดู
เหมือนจะขัดข้องไปหมด คนที่เคยรักก็
น้อมเข้าถวายเจ้าชายอโศก แล้วกราบทูล
พระเจ้าพินทุสารว่า
- ขอเดชะฝ่าละอองธุลีพระบาท
ปกเกล้าปกกระหม่อม ตั้งแต่บัดนี้เป็นต้นไป
ไพร่ฟ้าข้าแผ่นดินทั้งหมด ถือว่าเจ้าชาย
อโศกเป็นพระราชาแห่งนครปาฏลีบุตร
แคว้นมคธ
พระเจ้าพินทุสารทรงพิโรธเป็น
พระเจ้า
อย่างมาก พระอาการนั้นแสดงออกทาง
ไทกิ
มหาราช
พระพักตร์และสายพระเนตร แต่บัดนี้
พระองค์มีกำลังเหลืออยู่น้อย ไม่สามารถ
แสดงความพิโรธให้สมพระทัยนึกได้เสมือน
บุคคลเป็นอัมพาตทั้งมือและเท้า แม้จะมี
ดาบอยู่ใกล้ตนก็หาใช้ดาบนั้นให้สำเร็จ
Kalyanamitra.org
ความประสงค์ไม่
หทัยของกษัตริย์ชราเต็มไปด้วย
ความปวดร้าวระบมผิดหวังและชอกช้ำ
เหมือนถูกฟันอย่างแรงด้วยดาบอันคม
กริบแล้วผลักให้ล้มลงบนหนามแหลม
กัลยาณมิตร ๙๗