ข้อความต้นฉบับในหน้า
แต่เรามีโอกาสที่จะเอาคืนมา
พะยะค่ะ” วีรเสนยืนยันหนักแน่น
"ท่านคิดว่าจะเอาคืนมาง่ายนัก
หรือ? เจ้าชายตรัสถาม
“ก็ไม่ง่ายนัก แต่ไม่เหลือวิสัยที่
จะเอาคืนมา”
ทล
"โดยทางใด ?"
"เรื่องนี้จะต้องช่วยกันคิด” วีรเสน
"คิดอย่างเดียวไม่สำเร็จดอกท่าน
วีรเสน เราจะต้องทำกันอย่างใดอย่างหนึ่ง
"ใช่ พ่ะย่ะค่ะ เราต้องทำ แต่ก่อน
ทำเราต้องคิดวางแผนให้รอบคอบก่อน
"เกล้ากระหม่อมคิดว่า” นายกอง
คนหนึ่งทูล ไม่จำเป็นต้องวางแผนอะไร
"หมายความว่าอย่างไร ท่าน
โสมะ ?” เจ้าชายตรัสถาม
"หมายความว่า" โสมะทูล เรา
อยู่เฉย ๆ เสียที่ตักกศิลานี่แหละไม่ต้องไป
กรุงปาฏลีบุตร
"ท่านกลัวตายหรือ?” เจ้าชาย
ตรัสอย่างเกรี้ยวกราด
“หามิได้องค์ชาย เกล้ากระหม่อม
มิได้กลัวตาย เกล้าฯ เป็นทหารพร้อมอยู่
เสมอที่จะสละชีวิตเพื่อประเทศชาติ และ
ในฐานะที่เกล้าฯ เป็นนายกองคนหนึ่ง
ของพระองค์ก็พร้อมเสมอที่จะสละชีพเพื่อ
พระองค์ แต่ในกรณีนี้เกล้าฯ เห็นว่า
เจ้าชายอโศกก็เป็นพระอนุชาของพระองค์
เพียงแต่ต่างพระมารดาเท่านั้น
เอง
ไม่ควรที่จะนำทหารไปตายในกรณีอย่างนี้
"ทหารเขามีไว้สำหรับรบ” วีรเสน
กล่าวบ้าง "ท่านโสมะ อย่าเข้าใจผิดไป
ทหารเรามีไว้สำหรับรบ เมื่อไม่รบจะให้
เขาทำอะไร ?
"ถูกแล้ว ทหารเรามีไว้สำหรับ
รบ" โสมะพูด แต่ไม่ใช่รบกันเองระหว่าง
พี่น้อง อีกอย่างหนึ่ง ทหารเหล่านี้เมื่ออยู่
ในกองทัพเป็นคนของเราเขาต้องเชื่อแม่ทัพ
มันเป็นสมบัติของโลก
ที่เขาสมมติว่าเป็นของพระองค์
เมื่อจะสิ้นพระชนม์
จะบรรทมให้สนิทก็ไม่ได้
นายกอง แต่เมื่อกลับถึงบ้านแล้ว เขา
เหล่านั้นล้วนแต่เป็นพ่อของลูก เป็นสามี
ของภรรยา และเป็นลูกของแม่ ซึ่งคอย
เขาอยู่ เขาและญาติพี่น้องของเขายินดีที่
จะสละชีพเพื่อมาตุภูมิ แต่ถ้าแย่งชิงกันเอง
รบกันเองใครเล่าจะชื่นชมต่อการกระทำ
อันนั้น ทหารเรามีไว้สำหรับรบนั่นถูก
แล้วแต่เราต้องรบกับคนอื่น พวกอื่น
"ถ้าเจ้าชายอโศกเขาคิดอย่างเรา
เจ้าชายสุสิมะตรัส "เขาคงไม่แย่งรัชสมบัติ
ของเรา เรามัวคิดอยู่ว่าเขาเป็นพี่น้อง
แต่เขามิได้คิดอย่างนั้น
เขาจึงทำได้
เมื่อเขาไม่คิดว่าเราเป็นพี่แล้วประโยชน์
อะไรที่เราจะคิดว่าเขาเป็นน้อง
เรื่องสมบัติ! สมบัติทำให้จิตใจ
คนไขว้เขวถึงขนาดนี้พระบิดาสิ้นพระชนม์
แทนที่พระราชบุตรจะเศร้าใจและปรึกษา
กันเรื่องพระบรมศพ แต่กลับมาคิด
ทะเลาะกันเรื่องสมบัติ
ทางนครปาฏลีบุตร เจ้าชาย
อโศกซึ่งบัดนี้ครองราชย์แล้วก็ทรงกังวล
พระทัยเหมือนกัน เมื่อยังไม่ได้รัชสมบัติ
มาก็อยากได้ และคิดว่าคงจะสบาย แต่
เมื่อได้มาแล้ว การจัดระเบียบการ
ปกครองและการทำนุบำรุงบ้านเมืองเพื่อ
ความเจริญก้าวหน้านั้นเป็นเรื่องยาก
และยากมากทีเดียว
เราแย่งรัชสมบัติของพี่” เจ้าชาย
อโศกทรงปรารภกับอัครมหาเสนาบดี
และราชมนตรีบางคน ในตอนเย็นวันหนึ่ง
พระเจ้า
ไคก
พารา8
Prom
“ก็ไม่เสียหายอะไร” อัครมหา
เสนาบดีทูล
"ท่านว่าไม่เสียหายหรือ?” เจ้าชาย
อโศกตรัสถามย้ำอีกครั้งหนึ่ง
"การแย่งราชสมบัติ" เสนาบดีทูล
"เป็นการกระทำโดยชอบธรรมของผู้เกิด
ในตระกูลกษัตริย์ ถ้าไม่ได้อาจจะเป็น
ความเสียหาย แต่ถ้าได้ก็เป็นความดี
ความชอบ ชีวิตจะรุ่งโรจน์จะต้องเสี่ยง
กัลยาณมิตร ๙๙
Kalyanamitra.org