การเห็นทุกข์และการบวช : หน้า 100/122

มิใช่หรือ?” ท่านอาจารย์ถาม "เคยอ่านแล้วครับ” "โยมพอจะบอกอาตมาได้ไหม ว่าทําไมเจ้าชาย สิทธัตถะจึงทรงสละฆราวาสวิสัยออกผนวช” "เท่าที่กระผมทราบ ก็เพราะพระองค์ทรงเห็นทุกข์ อันมาในรูปคนแก่ คนเจ็บ คนตาย ทรงเบื่อหน่ายทุกข์ ปรารถนาจะหาทางพ้นทุกข์ จึงเสด็จออกบรรพชา กระผม ได้อ่านมาอย่างนี้ครับ "ถูกแล้ว" ท่านอาจารย์พูด ยิ้มอย่างพอใจ "เจ้าชาย สิทธัตถะทรงเห็นทุกข์ ฉันเป็นอริยสัจจ์ประการแรกจึง เสด็จออกบรรพชา ทีนี้เมื่อพระองค์ทรงสละฆราวาสวิสัย ออกบรรพชาแล้ว พระองค์หวนกลับคืนไปดำเนินชีวิต แบบฆราวาสอีกหรือไม่?” "ไม่ทรงกลับคืน พระชนมายุ” ทรงอยู่ในบรรพชิตเพศจนสิ้น "ทำไมเล่า พระองค์จึงไม่ทรงกลับคืนสู่ฆราวาสอีก หรือไม่?” กล่าวว่า "เอ! กระผมเห็นจะตอบไม่ได้เสียแล้วละครับ” ท่านอาจารย์หัวเราะอย่างอารมณ์เย็นตามเคยแล้ว สมมติว่าโยมกำลังเล่น "เอาอย่างนี้ก็แล้วกัน การพนันสนุกสนานอยู่ในบ้านใหญ่หลังหนึ่ง ขณะที่กำลัง เล่นเพลินอยู่นั้น ไฟได้เกิดไหม้บ้านหลังนั้นขึ้นลุกลามใกล้ ตัวเข้ามาทุกขณะ โยมเห็นไฟก่อนจึงลุกขึ้นตะโกนให้ทุกคนหนี แต่คนเหล่านั้นมัวเพลินอยู่กับการพนันจึงไม่ยอมลุกจากที่ โยมเห็นจวนตัวจึงลุกขึ้นวิ่งฝ่าเปลวไฟ และกลุ่มควัน ออกมาข้างนอก ในที่สุดไฟก็ลุกโหมท่วมบ้าน คนในบ้าน ถูกไฟครอกตายหมดสิ้น ขณะที่ไฟกำลังเผาไหม้บ้านอยู่ อย่างเกรี้ยวกราดนั้น ถ้าให้โยมกลับเข้าไปเล่นการพนัน ในบ้านหลังนั้นอีก โยมจะกลับเข้าไปไหมละ” "ไม่ไปละครับ" "ฉันใดก็ดี ชีวิตฆราวาส เปรียบเหมือนคนที่กำลัง เพลินเล่นการพนันอยู่ในบ้าน ที่กำลังถูกไฟไหม้ ไฟ คือ ความแก่ ความเจ็บ ความตาย ความโศกเศร้าเสียใจ คับแค้นแน่นทรวงเพราะความผิดหวัง ไฟคือการต่อสู้ ดิ้นรนหาเลี้ยงปากเลี้ยงท้องของตนเอง และคนอื่น พระพุทธเจ้าเปรียบเหมือนคนที่ออกจากไฟไปได้อย่าง ปลอดภัยแล้ว การที่จะหวนกลับคืนเข้าไปในไฟอีกจึงไม่มี อย่างเด็ดขาด เวลานี้โยมเห็นไฟแล้ว และกำลังจะออก ไปจากกองไฟ อาตมาเชื่อว่าโยมจะอยู่ในบรรพชิตเพศ ตลอดชีวิต จะตั้งใจปฏิบัติตามพระธรรมวินัยอย่างเคร่งครัด ๆ เพื่อดับไฟภายในคือกิเลสของตนเอง เมื่อดับไฟของตน ได้แล้ว ก็จะช่วยดับไฟให้คนอื่นต่อ ๆ ไป เพราะฉะนั้น อาตมาจึงกล่าวว่าโยมจะเป็นประโยชน์แก่พระศาสนา อย่างมาก กรณีอย่างโยมนี้หาได้ยากมาก ในหมื่นคนจะ มีสักคนหนึ่งก็ทั้งยาก” "ท่านหมายความว่า คนที่ออกบวชเพราะเห็นทุกข์ ก่อนหาได้ยากใช้ไหมครับ?” "ถูกแล้ว ส่วนมากที่บวช ๆ กันอยู่ ไม่ได้บวช เพราะเห็นทุกข์ก่อน แต่บวชด้วยเหตุอื่น เช่น บวชตามประเพณี พ่อแม่ให้บวชก็บวช เพื่อเอาใจพ่อแม่ อดทนอยู่ได้พรรษา เดียวด้วยความกระวนกระวายใจ พอออกพรรษาก็กลับ คืนเข้าสู่กองไฟอีก บางคนก็บวชเพื่อเรียน เมื่อเรียนสอบ ได้ชั้นสูง ๆ แล้วก็กลับคืนเข้ากองไฟ บางคนก็บวชเพราะ ความยากจน บวชอาศัยพระศาสนาเลี้ยงชีพ พอมีอดิเรก ลาภเก็บเงินทองได้มาก ๆ แล้วก็กลับคืนสู่กองไฟ บางคน ก็บวชหนีหนี้สิน หนีภัย หนีคดีความ พอพ้นคดีหนีภัยก็ กลับคืนสู่กองไฟ คนประเภทนี้บวชเข้ามาแล้วก็มิได้ตั้งใจ ไฟ คือ ความแก่ ความเจ็บ ความตาย ความโศกเศร้าเสียใจ คับแค้นแน่นทรวงเพราะความผิดหวัง ไฟ คือ การต่อสู้ดิ้นรนหาเลี้ยงปากเลี้ยงท้องของตนเอง และคนอื่น พระพุทธเจ้าเปรียบเหมือนคนที่ออกจากไฟไปได้อย่างปลอดภัยแล้ว การที่จะหวนกลับคืนเข้าไปในไฟอีกจึงไม่มีอย่างเด็ดขาด ... ๙๔ กัลยาณมิตร Kalyanamitra.org