โพชฌงค์และการตั้งสติ : หน้า 20/128

สัตย์ความจริง ความดีอันใดที่ทำไว้ โพชฌงค์ วิริยสัมโพชฌงค์ ปีติสัม- สติใจหยุดนิ่งอยู่ก็สอดส่องอยู่ ความ แน่นอนในใจของตัว ให้ยกเอาความ โพชฌงค์ ปัสสัทธิสัมโพชฌงค์ มีความชั่วจะเล็ดลอดเข้ามาท่าไหน ดีอันนั้นแหละขึ้นอธิษฐานตั้งอกตั้งใจ สมาธิสัมโพชฌงค์ อุเบกขาสัม- บรรลุความติดขัดทุกสิ่งทุกประการ โพชฌงค์ ให้รู้จักหลักฐานดังนี้ สติสัมโพชฌงค์ เราต้อง นี่ในเรื่องพระองคุลิมาลเถร เป็นคนไม่เผลอสติเลย เอาสตินิ่งอยู่ เจ้าเป็นสาวกของพระบรมศาสดา ศูนย์กลางดวงธรรม ที่ทำให้เป็น พระศาสดารับสั่งไว้ในโพชฌงค์กถา กายมนุษย์นั่น ตั้งสติตรงนั้นทำใจ หรือโพชฌงคปริตรนั้น ปรากฏว่า ให้หยุด ไม่หยุดก็ไม่ยอม ทำให้ โพชฌงค์ทั้ง ๓ ประการ ตั้งแต่สติ หยุดไม่เผลอทีเดียว ทำจนกระทั่งใจ นั่งก็ระวังใจหยุด นอนก็ระวังใจหยุด เดิน ก็ระวังใจหยุด ไม่เผลอเลย นี่แหละตัว สติสัมโพชฌงค์แท้ๆ จะตรัสรู้ต่าง ๆ ได้ เพราะมีสติสัมโพชฌงค์อยู่แล้ว ความดีจะลอดเข้ามาหรือความชั่วจะ ลอดเข้ามา ความดีลอดเข้ามาก็ทำ ใจให้หยุด ความชั่วลอดเข้ามาก็ทำ ใจให้หยุด ดีชั่วไม่เอาใจใส่ ไม่กังวล ไม่ห่วงใย ใจหยุดระวังไว้ ไม่ให้ เผลอก็แล้วกัน นั่นเป็นตัวสติวินัย ที่ สอดส่องอยู่นั่นเป็นธัมมวิจยสัมโพช ฌงค์ วิริยสัมโพชฌงค์ เพียร รักษาใจหยุดนั้นไว้ไม่ให้หาย ไม่ให้ เคลื่อนทีเดียว ไม่เป็นไปกับความ ยินดียินร้ายทีเดียว ความยินดียิน ร้ายเป็นอภิชฌา โทมนัส เล็ดลอด เข้าไปก็ทำใจหยุดนั่นให้เสียพรรณ ไปให้เสียผิวไป ไม่ให้หยุดเสีย ให้ เขยื้อนไปเสีย ให้ลอกแลกไปเสีย มัวไป ดีๆ ชั่ว ๆ อยู่เสียท่าเสียทาง จนกระทั่งอุเบกขาสัมโพชฌงค์ ทั้ง หยุดได้นี่เป็นตัวสติสัมโพชฌงค์แท้ๆ ๓ ประการเหล่านี้แหละ อันพระ ไม่เผลอเลยทีเดียว ที่ตั้งที่หมายหรือ มุนีเจ้าผู้เห็นธรรมทั้งสิ้น ได้กล่าวไว้ กลางดวงธรรมที่ทำให้เป็นกายมนุษย์ ชอบแล้ว ถ้าว่าบุคคลใดเจริญขึ้น กระทำให้มากแล้ว ย่อมเป็นไปเพื่อ ความรู้ยิ่ง เพื่อนิพพาน เพื่อความ ตรัสรู้ ความจริงอันนี้ ด้วยความ กล่าวสัตย์อันนี้แหละ ขอความสวัสดี จงมีแก่ท่านทุกเมื่อข้อนี้เป็นข้อสำคัญ สติสัมโพชฌงค์ เราจะพึง สะดือทะลุหลังขวาทะลุซ้าย กลาง ก๊กนั่น ใจหยุดตรงนั้น เมื่อทำใจ หยุดตรงนั้น ไม่เผลอสติทีเดียว ระวังใจหยุดนั้นไว้ นั่งก็ระวังใจหยุด นอนก็ระวังใจหยุดเดินก็ระวังใจหยุด ไม่เผลอเลย นี่แหละตัวสติสัม- โพชฌงค์แท้ๆ จะตรัสรู้ต่างๆ ได้ เพราะฉะนั้น ต้องมีความเพียรกลั่น กล้ารักษาไว้ให้หยุดบ่าเดียว นี้ได้ชื่อ ว่าวิริยสัมโพชฌงค์ เป็นองค์ที่ ปีติสัมโพชฌงค์ เมื่อใจหยุด ละก็ชอบอกชอบใจ ดีอกดีใจ ร่าเริง บันเทิงใจ อ้ายนั่นปีติ ปีติที่ใจหยุด นั่น ปีติไม่เคลื่อนจากหยุดเลย หยุด นิ่งอยู่นั่น นั่นปีติสัมโพชฌงค์ นี้ เป็นองค์ที่ ปัสสัทธิสัมโพชฌงค์ปัสสัทธิ ปฏิบัติอย่างไร จึงจะได้บรรลุมรรค เพราะมีสติสัมโพชฌงค์อยู่แล้ว แปลว่าระงับ หยุดในหยุดๆๆ ไม่มี ถอยกัน พอหยุดก็เข้ากลางของใจที่ หยุดนั่น หยุดในหยุด หยุดในหยุด ธัมมวิจยสัมโพชฌงค์ เมื่อ นั่นทีเดียว นั่นปัสสัทธิ ระงับ ผลสมมาดปรารถนา ธัมมวิจยสัม ๑๘ ตุลาคม ๒๕๓๙ กัลยาณมิตร