การสร้างคุณธรรมในเด็ก : หน้า 67/128

กว่า แท้ที่จริงอยู่ที่ใจตัวต่างหาก ท่านผู้อ่านคงจะเห็น แล้วนะครับว่าใจนั้นคือผู้ลิขิตชีวิต ผู้ขีดเส้นชะตาคนเรา หากพลั้งเผลอไปแทนที่จะได้เป็นเศรษฐี อาจกลายเป็น โจรยาไปได้ สาเหตุการติดสารเสพติดนั้นในแต่ละคนแตก ต่างกันออกไป บางคนบอกว่าเพราะคบเพื่อนไม่ดี บาง คนอธิบายว่าเนื่องจากวัยรุ่นเป็นวัยที่อยากลอง บางคน โทษครอบครัวว่าสร้างปัญหาให้เด็กหนีออกจากบ้าน แล้วไปติดสารเสพติดในที่สุด จากประสบการณ์ที่ผม พบมา ปรากฏว่า มักเกิดจากสาเหตุดังกล่าวข้างต้น หลายๆ อย่างรวมกัน และไม่มีบ้านเรือนไหนหรอกครับ ที่อยากให้เจ้าวายร้ายมาอาศัยอยู่ในบ้าน มีสิ่งหนึ่งที่น่าสนใจ ที่หลายคนอาจมองข้าม นั่น คือคุณธรรมภายในใจที่เป็นเสมือนป้อมปราการป้องกัน ภัยจากสารเสพติดได้ หิริโอตตัปปะ คือความเกรงกลัวและความละอาย ต่อการทำชั่ว หากปลูกฝังในจิตใจของลูกหลานได้ฉันใด จะทําให้ท่านอบอุ่นใจได้ทุกเมื่อว่าลูกหลานท่านจะห่าง ไกลจากสารเสพติด เพราะเขาจะไม่ลองเสพยาตามค่านิยมของวัย รุ่น ด้วยยึดมั่นในผลของกรรมดี เพราะเขาจะไม่หลงคารมของมิตรชั่วชวนเสพ ยา ด้วยเขาเกรงกลัวต่อบาป เพราะเขาจะไม่ขโมยของในบ้านไปขายเพื่อแลก สารเสพติด ด้วยไม่อยากขาดจากศีล ๕ เพราะเขาจะไม่แอบเสพยาเวลาแม่ไม่อยู่บ้าน ด้วยละอายต่อบาป เพราะเขาจะไม่... ฯลฯ การวางรากฐานคุณธรรมให้มีขึ้นในใจมนุษย์เรา นั้น ไม่ใช่เป็นสิ่งที่จะมาฝึกอบรมกันตอนโต หรือตอน ที่สามารถพูดจากันรู้เรื่อง แต่ต้องเริ่มกันตั้งแต่เมื่อเด็ก ยังพูดไม่ได้ทั้งนี้เพราะเด็กสามารถเรียนรู้ความดีความชั่ว ก่อนที่จะเรียนรู้การแสดงออกมาเป็นพฤติกรรม ตาม หลักจิตวิทยาอธิบายไว้ว่า อายุ ๗ ปี คือเกณฑ์ชี้ชะตา อนาคตของคุณธรรมในคน หมายถึงว่าหากจะอบรม บ่มนิสัยกันก็ให้รีบทำให้ดี ให้ได้ดังใจหวัง ถ้ามาทำ ตอนหลังจากอายุ ๓ ปีแล้ว จะไม่ก่อให้เกิดการเปลี่ยน แปลงมากนัก การสร้างกิจกรรมร่วมกันของสมาชิกในครอบครัว นั้น ให้คุณประโยชน์มหาศาล เกินกว่าความคาดหมาย ของท่านได้ ที่บ้านตอนค่ำ พ่อ-แม่-ลูก สวดมนต์และทำ สมาธิพร้อมกัน อีกทั้งได้ล้อมวงคุยกันถึงความดีที่ แต่ละคนได้มีโอกาสทำในวันนี้ มีการให้รางวัล ให้ กําลังใจกัน ตอนดึกก่อนนอนพ่อแม่เล่านิทานชาดกที่สนุก สนานและสอดแทรกคุณธรรมให้แก่ลูก ๆ ให้แก้วตา ดวงใจของพ่อแม่นำความสุขใจไปสานฝันให้เบิกบาน ตลอดคืน วันหยุดสุดสัปดาห์พาลูกหลานไปวัดหัดฟังธรรม ที่วัดมีอากาศสะอาดปลอดโปร่ง มีบรรยากาศแห่งการ ให้และความจริงใจ เด็กจะได้เรียนรู้การใช้ชีวิตร่วมโลก ด้วยสันติ บางคนกลัวว่าเด็กจะเบื่อ จริงๆ แล้วเด็กเขา สนุกสนานทุกที่อยู่แล้ว ยิ่งที่วัดจะมีแต่คนใจดี เด็กก็มี แต่จะทวีความเบิกบาน ขอให้นำเด็กไปวัดตั้งแต่เขายัง เยาว์วัย เขาจะได้ซึมซับความดีงามไว้ได้อย่างแน่นเหนียว หากท่านไม่เห็นความสำคัญในการให้เขารักเคารพในศีล ธรรมจรรยาแท้จริง ยามท่านแก่เฒ่าเขาจะแลเหลียวได้ อย่างไร ในขณะที่ผมกำลังเขียนบทความเรื่องนี้อยู่ ภาพ สองแม่ลูกที่มาพบผมที่ห้องตรวจเช้าวันนี้ยังคงปรากฏ ชัดในห้วงแห่งความนึกคิด วงหน้าแห่งความห่วงใย ระคนความทุกข์ระทมของแม่และวงหน้าแห่งความดื้อดึง เพื่อความอ่อนแอของลูก ช่างเป็นความละม้ายที่พบได้ ในพ่อ-ลูกหรือแม่-ลูกหลายคู่ที่มาปรึกษาเรื่องลูกติดสาร เสพติด ต่างกันแต่เพียงเนื้อหาของเรื่องราวเท่านั้น บางทีเหตุการณ์ที่เกิดขึ้น ก็ยากที่จะบอกได้ว่า เป็นความผิดของใคร ลูกชายบอกว่าตนเองอยู่บ้านไม่มี ความสุขเนื่องจากพ่อเลี้ยงไม่ได้รักตนเองเหมือนลูกในไส้ แม่ก็ไม่มีเวลามาดูแลเอาใจใส่ตนเองได้เต็มที่ เพราะ ต้องปรนนิบัติดูแลพ่อเลี้ยงด้วย ผู้เป็นแม่นั้นเล่าคงมีแต่ ความพยายามตลอดมาและตลอดไปที่จะให้ลูกเข้าใจว่า แม่ยังคงรักลูกคนนี้มีเสื่อมคลาย แต่ในเมื่อเรายังไม่มี บ้านเป็นของตนเอง อาหารที่ตกถึงท้องแต่ละมื้อยังต้อง กัลยาณมิตร ตุลาคม ๒๕๓๗ ๖๕