อิสรภาพและการเลิกทาส : หน้า 63/128

นกน้อยที่ถูกปล่อยออกจากกรง เรื่องราวของทหารที่ถูกจับเป็น ให้ทั้งชีวิตและศักดิ์ศรีเลยทีเดียว ก็เช่นกัน ทันทีที่สัมผัสกับอิสรภาพ เชลย หรือคนที่ต้องโทษถูกขังแล้ว มันจะโผผินบินฉวัดเฉวียนส่งเสียงร้อง พยายามที่จะแหกคุกหนีให้พ้นจากที่ พระราชาผู้เป็นที่รักของประชาชน เริงร่าจากไปโดยไม่มีทีท่าว่าจะสนใจ คุมขังนั้น มักถูกจัดสร้างเป็นภาพยนตร์ พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้า ใยดีกับกรุงเก่าอันสวยงามซึ่งยังคงเปิด มาฉายให้ชมกันอยู่เสมอๆ ถ้าใครเคย เจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ห้า ทรงเป็นพระมหา รอไว้พร้อมทั้งน้ำท่าอาหาร ชมภาพยนตร์อย่างเรื่องแหกค่ายมฤตยู กษัตริย์ที่ได้รับการถวายความเคารพลัก อย่าว่าแต่น้ำและอาหารเลย ปาปิยอง นรกตะรุเตา อะไรทำนองนี้ การะจากปวงประชามากที่สุดพระองค์ ต่อให้เป็นกรงทองก็ตามทีก็ไม่มีนกตัว ก็จะต้องประทับใจในเรื่องราวที่ชี้ให้เห็น หนึ่ง แม้ทุกวันนี้ พระบรมฉายาลักษณ์ ใดที่หลุดออกไปแล้วจะยอมหวนกลับ ถึงความปรารถนาอันแรงกล้าที่จะไขว้ ก็ดี เหรียญหรือรูปหล่อของพระองค์ก็ มาเข้ากรงอีก มันย่อมพอใจที่จะออก คว้าหาอิสรภาพของคนเรา ยอมเสี่ยง ไปสร้างรังเล็กๆ อยู่ ไปดิ้นรนต่อสู้หา ไปตายเอาดาบหน้า แม้จะรู้ว่าโอกาสที่ กินของมันเองมากกว่า จะรอดออกไปได้มีเพียงน้อยนิดเพราะ ถึงคนเราเองก็ตามเถอะ แม้จะ อิสรภาพของคนประเภทนี้ มีค่ายิ่งกว่า ที่จะมีปรากฏอยู่บนที่บูชาของชาวไทย แทบทุกครัวเรือน พระราชกรณียกิจอัน ยิ่งใหญ่ซึ่งถือว่าเป็นพระมหากรุณาธิคุณ อย่างสูงสุดที่ทรงมีแก่ปวงชนก็คือการ เลิกทาส เคยบ่นเคยเบื่อกับปัญหาเศรษฐกิจ ชีวิตเสียอีก ปัญหามลพิษ ปัญหาการจราจรติดขัด ต่างๆ นานา แต่ถ้าจะมีใครมาชวนให้ พระคุณของผู้ให้อิสรภาพ ไปอยู่ยังสถานที่แห่งหนึ่งซึ่งมีบริเวณ กว้างใหญ่ มีรั้วรอบขอบชิด มีข้าว ปลาอาหารให้กินครบสามมื้อ มีเสื้อผ้า ชีวิตใดที่ไร้อิสรภาพ ชีวิตนั้น ย่อมไร้ความความหมาย ชาติใดที่ได้ อิสรภาพ ชาตินั้นย่อมไร้ศักดิ์ศรี ดังมี ให้ใส่ มีน้ำไฟพร้อม ให้กินอยู่ฟรี มี บทพระราชนิพนธ์ของล้นเกล้าฯรัชกาล หน้าที่อยู่อาศัยกับที่ทำงานยังอยู่ที่ เดียวกัน ไม่มีปัญหารถติด ไม่ต้องเจอ มลพิษเหมือนชาวบ้าน ยามเจ็บไข้ก็มี หมอมารักษา มีคนคอยเฝ้าทุกฝีก้าว ถามว่าสถานที่ซึ่งมีปัจจัยสี่และ สวัสดิการดีๆ ตั้งมากมายอย่างนี้จะมี ใครสมัครใจไปอยู่บ้างไหม หากว่าที่ นั่นจะมีสิ่งที่ขาดไปก็เพียง “อิสรภาพ” เพราะสถานที่แห่งนั้นเขาเรียกว่า “คุก” คำตอบที่ได้ก็คือ ร้อยทั้งร้อย ไม่มีใครสมัครใจไปอยู่แน่ ถึงจะยาก จนเข็ญใจไร้ที่พักพิง ต้องอดมื้อ หรือ สองมือปืนมือก็ตาม ทุกคนขอยอม อยู่อย่างอดๆ อยากๆ ทนลำบากอยู่ ที่หกตอนหนึ่งว่า กาย ใครมาเป็นเจ้าเข้าครอง แต่เดิมมาเรื่องของการใช้ทาส นั้นเป็นสิ่งที่มีกันอยู่ทั่วโลก ผู้ใดที่ขาย ตัวลงเป็นคนรับใช้หรือที่นายเงินไถ่ตัวมา เราเรียกว่า ทางน้ำเงิน ผู้ที่เป็นลูก หลานของทาสน้ำเงินเรียกว่าทาสเรือน เบี้ย แต่ถ้าเป็นทาสจากสงครามหรือ ถูกกวาดต้อนจับมาก็เรียกว่า พาสเชลย พระบาทสมเด็จพระจุลจอม ไหนจะต้องเหนื่อยยากลำบาก ทาสเป็นขั้นเป็นตอน ต้องทรงอดทน คงจะต้องบังคับขับไส เกล้าเจ้าอยู่หัวทรงเห็นว่า การที่คนเอา เคี่ยวเข็ญเข็มค่ากว่าไป คนด้วยกันลงเป็นทาสรับใช้นั้น ถือว่า ตามวิสัยเชิงเช่นผู้เป็นนาย ผิดมนุษยธรรมและขัดต่อหลักพระพุทธ เขาจะเห็นแก่หน้าค่าชื่อ ศาสนาอย่างยิ่ง พระองค์ได้ทรง จะนับถือพงศ์พันธุ์นั้นอย่าหมาย พยายามดำเนินกุศโลบายในการเลิก ใช้เวลานานกว่าสามสิบปี การเลิกทาส จึงสำเร็จ ลงได้โดยละมุนละม่อม ท่ามกลางความยินดีปรีดาของเหล่าทาส และพสกนิกรทั่วแผ่นดิน ชาวประชา พากันแซ่ซร้องถวายพระนามด้วยความ จงรักภักดียิ่งว่า “สมเด็จพระพุทธเจ้า ไหนจะอายทั่วทั้งโลกา ฉะนั้น สิ่งที่เราจะลืมไม่ได้ก็คือ วีรกรรม ความเสียสละขององค์บูรพ กษัตริย์และบรรพบุรุษไทยที่ได้ร่วมกัน กอบกู้อิสรภาพ ได้ช่วยรักษาความ ข้างนอกดีกว่าที่จะเข้าไปใช้บริการฟรีๆ เป็นไทเอาไว้ให้เรา นับเป็นพระมหา หลวง” หรือ “สมเด็จพระปิยมหาราช" กรุณาธิคุณและพระคุณอันยิ่งใหญ่ นับว่าทรงเป็นพระมหากษัตริย์ที่ยิ่งใหญ่ เพราะผู้ให้อิสรภาพย่อมได้ชื่อว่าเป็นผู้ ผู้สถิตอยู่ในดวงใจของปวงชนตลอดมา ที่ในคุก เรียกว่า กลัวติดคุกมากกว่า กลัวอดตาย กัลยาณมิตร ตุลาคม ๒๕๓๗ 50