พระธรรมเทศนา : หน้า 15/134

พระธรรมเทศนา พระธรรมเทศนา พระมงคลเทพมุนี (สด จนฺทสโร) หลวงพ่อวัดปากน้ำ ภาษีเจริญ และบทขยายความพระธรรมเทศนาโดย พระภาวนาวิริยคุณ (เผด็จ ทตตชีโว) กัณฑ์ที่ ๒๐ อริยธนคาถา ๕ ขยายความ ความเห็นตรงตามธรรมชาติ คือ อะไร ? ๑. ความหมายระดับปริยัติ ความเห็นตรงตามธรรมชาติ มาจากภาษาบาลี ๒ คำ คือคำว่า ทสฺสนํ แปลว่า การเห็น และคำว่า อุชุภูตญจ แปลว่า ตรง และ ซื่อตรง แต่ละคำแล้ว ในเบื้องต้น หากดูความหมายในรูปศัพท์ของ ความเห็น คือ ความเข้าใจที่เกิดจากการมองเห็น ว่า สิ่งที่มองเห็นนั้น คือสิ่งนั้นสิ่งนี้ เป็นอย่างนั้นอย่างนี้ ตรง คือ ไม่คด ไม่งอ ไม่ออกนอกลู่นอกทาง ตั้งแต่ต้นจนปลาย ธรรมชาติ คือ ความจริงที่ทุกสิ่งทุกอย่างในโลก นี้ ต้องเป็นไป ยังไม่อาจเปลี่ยนแปลงได้ตั้งแต่จุดเริ่มต้นจน สิ้นสุด เช่น การเกิด การแก่ การเจ็บ การตาย ใครๆ ก็ หลีกเลี่ยงไม่ได้ ทุกชีวิตต้องเป็นไปอย่างนั้น เพราะฉะนั้น ในระดับอักษรศาสตร์ ความเห็นตรง ตามธรรมชาติ คือ ความเข้าใจอย่างถูกต้อง ไม่คด ไม่งอ ไม่ออกนอกลู่นอกทางจากความจริงที่ทุกสิ่งทุกอย่างในโลก ใบนี้ จะต้องเป็นไป เช่น มีความเข้าใจถูกว่า ธรรมชาติในตัว ของมนุษย์เรานี้ มันมีแต่ของเสียของเน่าเต็มท้อง มันไม่ได้ สวย ไม่ได้หล่ออย่างที่เข้าใจผิดกัน ซ้ำร้ายในที่สุดก็ยังไม่มี ใครหนีความแก่ ความเจ็บ ความตาย และความดีกับความ ชั่วของตัวเองไปพ้น กัลยาณมิตร ตุลาคม ๒๕๑๓