เสรีภาพในการนับถือศาสนา : หน้า 60/134

เสรีภาพการนับถือศาสนาไม่ได้ เพราะการเพิ่มคำว่า “บริบูรณ์” เข้าไปนั้น มาจากการเอาประสบการณ์ในอดีต มากลั่นกรองแล้วบัญญัติออกมาเป็นรัฐธรรมนูญฉบับนี้ ต่อมา เมื่อทำความเข้าใจในแต่ละประโยคของมาตราที่ ๓๘ นี้ ให้ลึกซึ้งแล้ว จะเห็นเสรีภาพของคนไทยใน การนับถือศาสนาได้ชัดเจนยิ่งขึ้นไปอีกว่า บุคคลย่อมมีเสรีภาพบริบูรณ์ในการถือศาสนา นิกายของศาสนา หรือลัทธินิยมในทางศาสนา หมายความว่า บุคคลย่อมมีเสรีภาพบริบูรณ์ในการนับถือศาสนา ไม่ว่าจะเป็นศาสนาพุทธ คริสต์ อิสลาม ฮินดู ขงจื้อ เต๋า หรือนิกายของศาสนาที่แต่ละศาสนามีแต่ละนิกายแยกย่อยลงไป หรือลัทธินิยมในทางศาสนา เช่น คริสต์ มีนิกายโปรเตสแตนต์ แต่นิกายโปรเตสแตนต์ก็มีนิกายแยกย่อยลงไปต่างๆ อีกเยอะแยะ บุคคลนั้นสามารถ จะนับถือศาสนา นิกายของศาสนา หรือลัทธินิยมในศาสนาใดๆ ก็ได้ เพราะมีเสรีภาพในการนับถืออย่างบริบูรณ์ และย่อมมีเสรีภาพในการปฏิบัติตามศาสนบัญญัติ หมายความว่า ศาสนาที่ตนเองนับถือนั้น มีข้อบัญญัติให้ปฏิบัติอย่างไร ย่อมมีเสรีภาพในการปฏิบัติตาม ข้อบัญญัติที่ตนเชื่อนั้นได้เต็มที่ หรือปฏิบัติพิธีกรรมตามความเชื่อถือของตน หมายความว่า แม้ว่าจะไม่เป็นศาสนา แต่ถ้าตัวเองเชื่ออย่างไร อยากจะปฏิบัติอย่างไร คนอื่นๆ ไม่มีสิทธิ มาละเมิด อย่างเช่น บางคนบูชาวัว อยากจะขอกราบวัว เขาย่อมมีสิทธิทำได้ โดยมีเงื่อนไขว่า ความเชื่อของเขา นั้นไม่ได้ทำให้ใครเดือดร้อน มาถึงตรงนี้ ในมาตราที่ ๓๘ ยังได้กำชับขอบเขตการนับถือศาสนาเอาไว้ตอนท้ายอย่างชัดเจนว่า ถ้าตราบ ใดศาสนาที่เขานับถือ นิกายของศาสนาที่เขานับถือ ลัทธินิยมในทางศาสนาที่เขานับถือ และสิ่งที่เขานับถือ ไม่ได้ ๕๘ | กัลยาณมิตร หุลาคม ๒๕๕๒