ความหมายของสุภาษิต 'คับที่อยู่ได้ คับใจอยู่ยาก' : หน้า 83/134

บทความพิเศษ กฤษณะ บ้านกัลยาณมิตร KALYANAMITRA HOME คับที่อยู่ได้ คับใจอยู่ยาก “คับที่อยู่ได้ คับใจอยู่ยาก” คิดว่าทุกคนคงเคยได้ยิน สุภาษิตนี้กันมาบ้าง ซึ่งเมื่อพูดถึงความหมายก็ง่ายๆ หมาย ถึง ความเป็นอยู่ของมนุษย์เราแม้จะอึดอัดคับแคบ ไม่ สะดวกสบายอย่างไรก็ยังพอจะอดทนกันได้ แต่หากเกิด ความอึดอัดใจ มีเรื่องทะเลาะเบาะแว้งไม่กินเส้นกับคนอื่น ในบ้านเมื่อใด นั่นคือความ “คับใจ” ที่แม้บ้านจะใหญ่โตก็อยู่ ไม่สบายยากจะอดทนอยู่ได้ นั่นคือ ความหมายที่เราคุ้นเคย เข้าใจกัน แต่จริงๆ แล้วมันมีความหมายตื้นๆ เพียงนี้หรือ? หากเราได้ทราบว่า สุภาษิตไทยแทบทั้งนั้นล้วนมี ที่มาจากธรรมะในพระไตรปิฎก คงต้องเผื่อใจไว้ว่า สุภาษิต บทนี้ น่าจะมีความหมายที่ลึกซึ้งกว่านี้อีกมาก เนื่องจาก ชาวไทยเรายอมรับนับถือพระพุทธศาสนาเป็นศาสนา ประจำชาติมานานนับพัน ๆ ปี คำสอนของพระสัมมา สัมพุทธเจ้าได้หยั่งรากลึกลงในวิถีชีวิตของชนชาติไทยอย่าง แน่นแฟ้น แม้แต่คำพูดคำจาที่คนไทยเราเป็นประเภท “เจ้า สำบัดสำนวน” คือชอบนำคำสุภาษิต คำพังเพยมาเปรียบเทียบ บ่อยๆ ก็ล้วนมีที่มาจากคำสอนในพระพุทธศาสนาทั้งสิ้น ที่มาของสุภาษิต คับที่อยู่ได้ คับใจอยู่ยาก นี้มาจาก วนปัตถสูตร พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสแก่พระภิกษุในพระ วิหารเชตวันมีใจความโดยสรุปว่า กัลยาณมิตร ตุลาคม ๒๕๔๖ ๘๑