ข้อความต้นฉบับในหน้า
ภาษาบาลี มีจำนวนคำในภาษามาก
ที่สุดในโลกภาษาหนึ่ง เป็นภาษาที่
สามารถแสดงความรู้สึกและมโนภาพ
ที่ประณีตได้ทุกลักษณะ
เมื่อกล่าวถึงความน่าสนใจใน
ภาษาต่าง ๆ แล้ว อาตมาเห็นควรจะ
ได้เล่าถึงแรงบันดาลใจที่ทำให้อาตมา
ตัดสินใจมาเรียนภาษาสันสกฤตที่เมือง
อังกฤษ แทนที่จะเรียนอยู่ในเมืองไทย
หรือที่ประเทศอินเดีย ในการมาศึกษา
ครั้งนี้ หลวงพ่อธัมมชโย ท่านได้กรุณา
ให้ความอุปการะ สนับสนุนให้มาศึกษา
วิชาการเพิ่มเติมที่ประเทศอังกฤษ โดย
อนุญาตให้อาตมาพิจารณาเองว่าควร
จะเลือกศึกษาวิชาแขนงใด ที่จะเป็น
ประโยชน์แก่การใช้งานของพระพุทธ
ศาสนาในอนาคต อาตมาได้เลือกเรียน
ภาษาสันสกฤต ซึ่งเป็นที่ทราบดีว่าเป็น
วิชาที่ยากและไม่น่าเพลิดเพลินเท่า
วิชาอื่น โดยที่ผู้เรียนจะต้องใช้ความ
มานะพยายามอย่างสูง แต่ก็เห็นว่า
เป็นสิ่งจำเป็นในการศึกษาเรื่องราว
ทางพระพุทธศาสนาให้แตกฉานต่อไป
เมื่อตัดสินใจสมัครเข้าเรียนวิชา
นี้ที่มหาวิทยาลัย Oxford ญาติโยม
ทางเมืองไทยหลายคนก็ตั้งคำถามว่า
ทำไมอาตมาจึงต้องข้ามน้ำข้ามทะเล
มาเรียนวิชาภาษาตะวันออกในประเทศ
ตะวันตก ในเมื่อพื้นฐานทางวัฒนธรรม
อุปนิสัย ตลอดจนความคิดอ่าน ก็แตก
ต่างจากชาวตะวันออกมากมาย เหตุใด
จึงไม่สมัครเข้าเรียนในมหาวิทยาลัย
เมืองไทย หรือไปเรียนที่ประเทศอินเดีย
ซึ่งเป็นแดนกำเนิดของภาษาและวัฒน
ธรรมเหล่านี้ เรื่องการสมัครเข้าเรียน
ในมหาวิทยาลัยเมืองไทยนั้น เป็นสิ่ง
ด้านหน้าของ Oriel College จะมองเห็นเสาธง
ที่เป็นไปไม่ได้ เพราะในฐานะที่เป็น
สงฆ์ไทย มีสิ่ง “ต้องห้าม” มากมาย
สำหรับสงฆ์ที่จะเรียนปะปนกับฆราวาส
ในมหาวิทยาลัย
เป็นความจริงที่ว่า คนไทยเรานั้น
คุ้นกับภาษาบาลีและสันสกฤตมาตั้งแต่
เริ่มเข้าโรงเรียน เพราะคำที่เราใช้ใน
ภาษาไทยมีความเชื่อมโยงและหยิบยืม
มาจากภาษาบาลีและสันสกฤตอยู่มาก
ในการใช้ภาษาไทยโดยทั่ว ๆ ไป โดย
เฉพาะภาษาเขียน จะเห็นว่าค่านิยม
ในการใช้ศัพท์ภาษาสันสกฤตจะเป็น
ที่คุ้นเคยของคนไทยเท่า ๆ กับภาษาบาลี
ซึ่งใช้แปลคัมภีร์ในพุทธศาสนา และ
ในการแปลภาษาบาลีเป็นภาษาไทย
เราก็นิยมการยืมคำสันสกฤตมาใช้มาก
ต่อมาก อาจจะเป็นไปได้ว่าคนไทย
เราคุ้นเคยกับภาษาสันสกฤตมาแต่
โบราณกาล กล่าวกันว่ามีบันทึกของ
พระจีนที่เดินทางจากแผ่นดินใหญ่จะ
ไปศึกษาพุทธศาสนา ณ มหาวิทยาลัย
นาลันทา ซึ่งเป็นมหาวิทยาลัยสงฆ์
แห่งแรกของโลกอยู่ในประเทศอินเดีย
พระภิกษุรูปนั้น เดินทางมาโดยเรือสำเภา
แวะเรียนภาษาสันสกฤตอยู่ประมาณ
๓ เดือน สันนิษฐานว่าน่าจะเป็นจังหวัด
นครศรีธรรมราช หรือที่แห่งใดแห่งหนึ่ง
ตอนใต้ของประเทศไทย
แล้วจึงได้
เดินทางต่อไปยังมหาวิทยาลัยนาลันทา
ในสมัยต่อมา อาจจะเป็นด้วยความ
เสื่อมโทรมของพุทธศาสนาหรือเนื่องจาก
ศึกสงครามที่มาประชิดติดพันบ้านเมือง
ในยุคต่อ ๆ มาก็ตาม การขวนขวายศึกษา
เล่าเรียนพุทธศาสนาจากคัมภีร์สันสกฤต
ก็สิ้นสุดลง ต่อมาอิทธิพลของพุทธ
ศาสนาจากลังกาได้หลั่งไหลเข้าสู่เมือง
ไทย การเรียนการสอนตำราทางพุทธ
ศาสนาเป็นภาษาบาลีก็เริ่มแพร่หลายขึ้น
ในหมู่คณะสงฆ์ไทย จนได้มีการจัดสอน
หลักสูตรเปรียญประโยคต่าง ๆ สืบทอด
มาจนถึงปัจจุบัน คัมภีร์สันสกฤตจึง
ไม่เป็นที่นิยมในเมืองไทยอีกต่อไป
คงทิ้งร่องรอยไว้ในคำศัพท์ต่าง ๆ ที่
ใช้กันอยู่ในวงการชั้นสูง ในภาษาทาง
ราชการ และในบรรดาผู้คงแก่เรียนและ
ราชบัณฑิตทั้งหลายเท่านั้น ในปัจจุบัน
Kalyanamitra.org
Ëé