เหตุผลในการสร้างวัด : หน้า 85/113

น้าน้อยรีบอธิบายก่อนเมื่อเห็นฉันอ้าปากค้างราว กับจะรู้ว่าฉันจะถามคำชงกาแฟพอดี “น้าคิดว่าคงเบื่อรอผลจากต้นกาแฟนะ เลยเลิกล้มการดูแลเอาใจใส่ นี่น้าเดาเอาเองนะ รู้แต่ว่าเมื่อรัชกาลที่ ๔ เสวยราชย์ บริเวณนี้ไม่มี การทำสวนกาแฟอีกแล้ว” “น้าคะ มีสาเหตุอื่นอีกมั้ยคะที่ทรงสร้าง วัดนี้” พี่นิภาถามราวกับรู้ใจฉันแน่ะ น้าน้อย ก็อธิบายว่า “พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าฯ ทรง สร้างขึ้น เพื่อให้ต้องตามราชประเพณีโบราณที่ ว่า ราชธานีจะต้องมีวัดสำคัญเหมือนเป็นวัด หลักของเมือง ๓ วัด คือวัดมหาธาตุ วัดราช บูรณะ และวัดราชประดิษฐฯ ขณะนั้นกรุงเทพฯ มีวัดมหาธาตุและวัดราชบูรณะแล้ว คือมีมา ตั้งแต่รัชกาลที่ 9” ๓ “ฉะนั้น ๓ รัชกาลผ่านไป กรุงรัตน โกสินทร์อายุ ๕๐ ปีแล้ว ก็ยังไม่มีวัดราชประ ดิษฐฯซิคะ” จ้ะ ภาเข้าใจถูกแล้ว ก็ด้วยเหตุนี้ แหละพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าฯรัชกาลที่ ๔ จึงโปรดเกล้าฯให้สร้างวัดราชประดิษฐฯ เพื่อ ให้ต้องตามโบราณราชประเพณี พระราชทาน นามไว้ก่อนล่วงหน้าเลยนะว่า วัดราชประดิษฐ สถิตธรรมยุติการาม” (ล่าง) ศาลาประจำทิศ พระวิหารหลวงพระ เจดีย์ และปรางค์ขอม “เอ๋...น้าคะ ลักขณ์ฟังแล้วชื่อไม่เห็น ซึ่งอยู่บนพื้นไพที เหมือนที่เขียนไว้หน้าวัดนี่คะ แล้วทำไมมีคำว่า ธรรมยุติ ด้วยเล่าคะ” ก็ฉันสงสัยนี่นา “ก็ทรงตั้งพระทัยอุทิศถวายแด่พระสงฆ์ ฝ่ายธรรมยุติกนิกายโดยเฉพาะนี่จ๊ะ ประโยชน์ในพระองค์เอง เจ้านายและข้าราช เพื่อ การทั้งฝ่ายนอกและฝ่ายในทั้งหลายที่ศรัทธา และปรารถนาที่จะทำบุญให้ทานตามคติฝ่าย ธรรมยุติฯได้สะดวก ที่จริงก็มีแล้วตั้งแต่ครั้ง ออกผนวชในรัชกาลที่ เช่น วัดราชาธิวาส วัดบวรนิเวศฯ แต่ล้วนเป็นวัดที่แปลงมาจากฝ่าย มหานิกายทั้งสิ้น นาย ๓ “ถ้างั้นวัดราชประดิษฐฯก็เป็นวัดแรกที่ ทรงสร้างขึ้นเพื่อพระสงฆ์ฝ่ายธรรมยุติกนิกาย โดยตรงซิคะ” “ใช่จ้ะ” “น้าคะ แล้วชื่อล่ะคะ ลักขณ์ยังติดใจ เรื่องชื่อวัดอยู่เลยค่ะ” “ถามยกเลยนะเรา ไม่ให้เวลาน้าคิด ทบทวนบ้างเลย” น้าน้อยแกล้งต่อว่าฉัน ฉันก็ ได้แต่หัวเราะแหะ....แหะ....นะซิ “เมื่อสร้างเสร็จแล้ว พระองค์จึงทรง เปลี่ยนสร้อยชื่อเป็น วัดราชประดิษฐสถิตมหา สีมาราม จะ อ้อไม่มี ย ยักษ์ หลังสถิตนะ ลักขณ์” น้าเตือน เมื่อเห็นฉันจดยิก ๆ “ท่านมีเหตุผลในการเปลี่ยนมั้ยคะ” ฉัน อดถามอีกไม่ได้ “มีซิจ้ะ ในประวัติวัดบอกว่า ทรงเปลี่ยน ก็เพื่อให้เหมาะสมกับเป็นที่ประดิษฐานหลัก ศิลาสีมา ๑๐ หลัก จารึกคาถาภาษาบาลี และ ภาษาไทย ล้วนเป็นบทพระราชนิพนธ์ของพระ องค์ทั้งสิ้น เออ...สาเหตุที่ทรงเปลี่ยนอีกประการ หนึ่ง “น้าคิดว่าอาจทรงพิจารณานามวัดที่ทรง ตั้งไว้เดิม ดูจะเจาะจงต่อพระสงฆ์ฝ่ายธรรม ยุติกนิกายเกินไปจะเป็นที่สะกิดใจแด่พระสงฆ์ทั้ง ๒ นิกายในภายหน้าก็เป็นได้นะ” “ภาก็คิดว่าน่าจะเป็นหตุผลประการหลัง มากกว่านะคะ” กันยายน ๒๕๓๕ กัลยาณมิตร ๔๓