การสละรัชสมบัติ : หน้า 94/113

บ้าง และบางคนก็ต้องการอย่างมาก แต่สิ่งเหล่านั้นล้วนแต่มีภาระเครื่องกังวล ถ่วงชีวิตให้รู้สึกหนักและเหน็ดเหนื่อย อยู่ไม่น้อย คนที่มียศมาก มีเกียรติมาก โอกาสที่จะมีความสงบสุขช่างน้อยเสีย เหลือเกิน โดยเฉพาะยศและเกียรติ ของผู้ไร้ทรัพย์ มันเป็นศัตรูคอยทำลาย จิตใจอย่างรุนแรง เหมือนพายเรือใน โคลนทั้งหนักและเหนื่อยและไปได้ เพียงเล็กน้อย อาศัยบารมีที่เคยสั่งสมมาเป็น เวลานาน เจ้าชายวีตโศกมีบารมีอันเต็ม เปี่ยมแล้ว มีญาณแก่รอบในอรหัตตมรรค อรหัตตผล จึงทำให้มองเห็นสว่างใน ทางบรรพชา ตกลงพระทัยอย่างแน่นอน ว่า จะบรรพชาอุปสมบทในพระพุทธ ศาสนา จึงได้นำความนี้ทูลพระเจ้าอโศก เชษฐภาดา จอมจักรพรรดิทรงทราบเรื่องนี้ เกิดความกรุณาแก่พระอนุชาเป็นที่ยิ่ง พระอัสสุชลคล พระเนตร โถมเข้าสวม กอดพระศอแห่งเจ้าชายวีตโศก แล้ว ตรัสอย่างลังเลพระทัยว่า หรือ?” “วีตโศก! เธอคิดเรื่องนี้ดีแล้ว “คิดดีแล้ว” พระอนุชาตอบ ทรงนิ่งอยู่ขณะหนึ่งแล้วตรัส เพราะความกรุณาว่า “วิตโศก! เธอจงสละความคิดนี้ เสียเถิด เธอเป็นกษัตริย์ควรแก่การ ครองเมืองต่อไปภายหน้า เธอเคยอยู่ ร่วมด้วยพระบรมวงศานุวงศ์อันเป็น เหล่าเดียวกัน วรรณะเดียวกัน พี่มิได้ ถือวรรณะดอก แต่เกรงเธอจะลำบาก เพราะเพศบรรพชิตนั้น พระผู้มีพระภาค โลกตกอยู่ในเอื้อมมือ แห่งมัจจุราช นายแห่ง ความตาย บุคคลค่อนโลก อิดโรยถอยกำลังลงเพราะ มิวตะเกียกตะกายในสิ่งไร้ ผล หม่อมฉันเกรงจะต้อง เกิดอีกแล้ว ๆ เล่า ๆ จึง น้อมจิตไปในทางแห่ง ความสุข อันนิรภัย ไม่ทรงกีดกันวรรณะ จึงอยู่รวมกันระคน คบหาคลุกเคล้าด้วยภิกษุซึ่งมาจาก วรรณะต่าง ๆ แม้แต่จัณฑาล เธอจะทน อยู่อย่างนั้นได้หรือ ?” “หม่อมฉันทราบมาว่า กษัตริย์ ซึ่งทรงเป็นพระญาติของพระพุทธเจ้าบ้าง มิใช่พระญาติบ้าง ได้เคยสละรัชสมบัติ ออกผนวชมามากต่อมากแล้ว เมื่อท่าน เหล่านั้นอยู่ร่วมด้วยภิกษุซึ่งมาจากวรรณะ ต่าง ๆ ได้ ไฉนหม่อมฉันจะอยู่ไม่ได้ พระภัททิยะ พระอนุรุทธ พระอานนท์ พระมหากัปปินะ ล้วนแต่เคยเป็นกษัตริย์ ทั้งสิ้น" “วีตโศก! เธอเคยใช้ผ้าอย่างดี ชนิดพิเศษ ซึ่งสั่งมาจากแคว้นกาสี ละเอียดอ่อน เนื้อนิ่ม ถ้าเธอบวช เธอจะ ต้องใช้ผ้าบังสุกุลซึ่งเก็บมาจากกองขยะ อันทาสทิ้งแล้ว หรือมิฉะนั้นก็เป็นผ้าห่อ ศพน่าสะอิดสะเอียน ซึ่งรังเกียจ” “อาหารเล่าก็ขอมาจากเรือนผู้อื่น จากมือนางทาสีบ้าง จากทาสและ กรรมกรบ้าง จากคนจัณฑาลบ้าง คน เหล่านั้นมีความเป็นอยู่อย่างสกปรก อาหารก็ต้องสกปรกไปด้วย เธอเคย บริโภคอาหารอันประณีต ข้าวสาลี คลุกด้วยเนื้อโอชา สะอาด รสเลิศ มี กลิ่นหอม เธอจะไปทนรับอาหารอย่าง พระภิกษุไหวหรือ ไม่ควรแก่เธอเลย “เธอเคยนอนบนพระยี่ภู่อันอ่อน นุ่ม มีคนคอยปรนนิบัติพัดวี คอยนวด เฟ้นเมื่อเมื่อยขบ หากเธอบวชจะต้อง นอนและนั่งบนที่นั่งที่นอนอันลาดด้วย หญ้าอยู่ใต้โคนไม้ ในยามป่วยไข้ก็ต้อง นอนบนใบพฤกษา ทั้งหาศิลานเภสัชได้ ยากยิ่ง เภสัชที่พระพุทธเจ้าทรงอนุญาต การไตร กันยายน ๒๕๓๙