ความสุขและความทุกข์ : หน้า 22/128

สำรวมในสัตว์เป็นอยู่ทั้งหลาย ก็ มากเข้าเป็นอย่างไรละ เดือดร้อน เป็นสุขในโลกเหมือนกัน ปราศจาก เป็นจ้าละหวั่นเทียว ต้องรักษาเงิน ความกำหนัดยินดีก็เป็นสุขในโลก ทองเหล่านั้น ก็ฉันว่าเป็นสุขหาเงิน ก้าวล่วงกามเสียได้ก็เป็นสุขไม่ใช่น้อย ทองเหล่านั้น หามาเถอะ ถ้าว่าใน เป็นสุขในโลกอีกเหมือนกัน เป็น อรหัตอรหันต์ เป็นสุขในโลก ถอน อัสมิมานะนำอัสมิมานะออกเสียได้ นี่แหละเว้ยเป็นสุขอย่างยิ่ง ชั้นท้าย นี่เป็นสุขอย่างยิ่ง สุขนี้เป็นความจริง ทั้งห้าข้อนี้ เป็นธรรมที่ย่อของพระ ป่าในดอนเป็นอย่างไร หามาได้สัก แสนสักล้าน มนุษย์มันก็รู้กันทีเดียว ก็คุมพวกปล้นฆ่าทีเดียว นั่นเห็นแล้ว เงินทองเป็นสุข อ้าวเงินทองเป็น ทุกข์เสียแล้ว หาเป็นสุขไม่ เมื่อรู้ ชัดเช่นนี้ละก็ เอาเป็นมั่งมีละ เอ้า เป็นอย่างไรบ้าง โธ่! ถูกปกครอง พุทธเจ้า พระพุทธเจ้าตรัสเทศนา ยกแผ่นดินให้ปกครองเสียทีเดียว ในที่ประชุมภิกษุและภิกษุณี อุบาสก อุบาสิกา เพื่อไว้เป็นตำรับตำราเนติ แผ่นดิน ผมไม่รู้เลยขอรับว่ามันจะ แบบแผนของพระพุทธศาสนา ว่า เป็นอย่างนี้ ถ้ารู้อย่างนี้ละก็ไม่รับที่ พระพุทธเจ้า พระอรหัตอรหันต์ เดียวเดี๋ยวนี้มันขึ้นนั่งบนหลังราชสีห์ ดำเนินมาอย่างนี้ ทำอย่างนี้จึงได้ แล้ว จะลงมันก็กัดตาย ก็จำเป็น รับความสุข เราต้องการความสุขนัก ต้องขี่มันไปอย่างนี้เอง กลัวก็กลัว แต่หาความสุขในความทุกข์ ไม่หา มันเหมือนกัน เพราะฉะนั้นผู้ปก ความสุขในเหตุของความสุข กลับไป ครองก็กลัวชีวิตเหมือนกับอยู่บนหลัง หาความสุขในเหตุของความทุกข์ ราชสีห์ นั่นเหตุเป็นที่ตั้งของความ หาความสุขเป็นอย่างไรละ ทุกข์ทั้งนั้น ไม่ใช่เหตุเป็นที่ตั้งของ ความสุข หาเงินให้มากๆ เข้า แต่พอได้เงิน เหตุเป็นที่ตั้งของความสุข ก็ เหมือนพระสิทธัตถราชกุมาร ทิ้ง ราชสมบัติแสวงหาพุทธการกธรรม พอได้พุทธการกธรรม ก็ได้เป็นพระ พุทธเจ้า ก็ได้พบตัวยอดสุขทีเดียว นี่ท่านรอดไปอย่างนี้ ถึงซึ่งความไม่ เบียดเบียน ถึงซึ่งความเป็นผู้ระวัง ในสัตว์ทั้งหลาย ถึงซึ่งความเป็นผู้ ปราศจากความกำหนัดยินดี ถึงซึ่ง ผู้ก้าวล่วงซึ่งกามทั้งหลายไป เป็นผู้ ถอนอัสมิมานะเสียได้ เอต เว ปรม สุข นี่แหละเว้ย เป็นสุขอย่างยิ่ง ความจริงเป็นอย่างนี้ เมื่อรู้จักหลักอันนี้แล้ว ก็จำ ไว้เป็นเนติแบบแผนสืบต่อไป ที่ได้ แจงแสดงมานี้ ตามวาระพระบาลี คลี่ความเป็นสยามภาษา ตามมต ยาธิบาย พอสมควรแก่เวลา เอเตน สัจจวชชเชน ด้วยอำนาจความสัจ ที่ได้อ้างธรรมปฏิบัติมา ตั้งแต่ต้น จนอวสานนี้ สทา โสตถี ภวนฺตุ เต ขอความสุขสวัสดีจงบังเกิดแก่ท่าน ทั้งหลาย บรรดามาสโมสรในสถานที่ นี้ทุกถ้วนหน้า อาตมภาพชี้แจงแสดง มาก็พอสมควรแก่เวลา สมมุติยุติ ธรรมิกถา โดยอรรถนิยมความเพียง ท เท่านี้ เอว ก็มีด้วยประการฉะนี้ ๒๐ กรกฎาคม ๒๕๓๙ กัลยาณมิตร