การช่วยชีวิตและการรู้คุณ : หน้า 97/128

บริเวณ เห็นสถานที่ประทับยืนแห่งพระราชา จึง คิดว่า ความปลอดภัยจักมีแก่เรา ควรที่เราจะไป ณ ที่นั้น แล้วเดินมุ่งหน้าตรงไปยังพระราชา พระราชาทอดพระเนตรเห็นพญากวางทอง กำลังเดินมาทรงพระดำริว่า “พญากวางทองมีกำลัง ดั่งพญาช้าง อาจจะจู่โจมเข้ามาได้ ต้องสอดลูกศร พระราชาตรัสบอกว่า “ดูก่อนสหาย บุรุษ คนนั้นแหละได้บอกความเรื่องนี้แก่เรา” พระมหาสัตว์จึงกล่าวว่า “บุคคลบางคน สันดานบาป มักประทุษร้ายมิตร แม้กำลังจะตาย ในน้ำ ได้รับความช่วยเหลือขึ้นมาได้ ก็ยังหา ประเสริฐไม่ ท่อนไม้ยังเป็นไป เพื่ออุปการะโดย ประการต่างๆ ส่วนคนประทุษร้ายมิตรมีแต่จะล้าง ผลาญ เพราะเหตุนั้นท่อนไม้ประเสริฐกว่าคน เป็นหนักหนา” พระราชาตรัสถามว่า “เธอติเตียนพวกกวาง พวกนก หรือพวกมนุษย์” พระมหาสัตว์กล่าวว่า “ข้าแต่พระมหาราชเจ้าข้าพระบาทมิได้ติเตียนมฤค แต่ติเตียนมนุษย์ที่กำลังลอยล่องไปในแม่น้ำคงคา ร้องไห้คร่ำครวญน่าสงสารอยู่ในเวลาเที่ยงคืน ข้า พระบาทช่วยเขาขึ้นไว้ได้ วันนี้ภัยมาถึงข้าพระบาท เพราะเขาเป็นต้นเหตุ ข้าแต่มหาราชเจ้า ขึ้นชื่อว่า การสมาคมกับคนเลวๆ นั้นลำบากยิ่งนัก พระ เจ้าข้า” พระราชาทรงได้ยินดังนั้นแล้วทรงพระดำริ ว่ามันช่างไม่รู้คุณของมหาสัตว์ที่ได้ชื่อว่ามีพระคุณ ขู่เอาไว้ก่อน จึงทรงยกธนูขึ้นเล็งตรงมายังพระมหา มากเช่นนี้ ต้องยิงมันเสียให้ตาย แล้วตรัสกับพญา สัตว์ พญากวางทองเห็นดังนั้น จึงได้กล่าวขึ้น ด้วยวาจาอันไพเราะว่า “ข้าแต่มหาราชเจ้า ขอพระ องค์จงรอก่อน จงอย่ายิงข้าพระบาทเลย จงไว้ชีวิต ข้าพระบาทเถิด” เมื่อพระราชาทรงสดับดังนั้น ทรงลดธนูลง ประทับยืนด้วยพระอาการอันน่าเคารพ ขณะนั้น พระมหาสัตว์กราบทูลถามพระราชาด้วยเสียงอัน ไพเราะ ประหนึ่งคนสั่นกระดิ่งทองว่า “ข้าแต่ พระมหาราชเจ้า โปรดทรงรอก่อน โปรดอย่ายิ่ง กวางทองว่า “เราจะปล่อยลูกศร ๔ ปีก แหวกไปใน อากาศ ให้ไปตัดตรงหัวใจ เราจักฆ่ามันผู้ประทุษ ร้ายมิตร ผู้ไม่ทำกิจที่ควรทำ ไม่รู้จักผู้กระทำคุณ ให้เช่นท่าน พระมหาสัตว์ดำริว่า อย่าให้บุรุษผู้นี้วอด วายเพราะเราเลย จึงกราบทูลพระราชาว่า “ขอเดชะ ข้าแต่พระองค์ผู้เป็นจอมแห่ง ประชาชน สัตบุรุษทั้งหลายไม่สรรเสริญการฆ่า บัณฑิตและคนพาลเลย ให้เขากลับไปสู่เรือนตาม ข้าพระบาทเลย ใครหนอกราบทูลแด่พระองค์ว่า ปรารถนาเถิด ขอได้โปรดพระราชทานค่าจ้างตาม ข้าพเจ้าพำนักอยู่ที่นี่” ที่พระองค์ตรัสไว้แก่เขาด้วย ข้าพระองค์จะทำตาม กัลยาณมิตร กรกฎาคม ๒๕๓๗ ๕๕๕