การเสด็จดับขันธปรินิพพานของพระพุทธองค์ : หน้า 108/128

ท่านได้เข้าฌานตาม พระพุทธองค์อยู่ ตลอดเวลาแม้ กระทั่งเวลาที่ พระองค์ทรงเข้า นิโรธสมาบัติ จึง ทราบว่าพระองค์ยัง ไม่ได้เสด็จดับขันธ- ปฐมฌานจนถึงนิโรธสมาบัติ พระ ทั้งนี้เพื่อให้เป็นไปตามความประ อานนท์เห็นพระพุทธองค์ทรงบรรทม สงค์ของเหล่าเทวดาที่ปรารถนาจะ นิ่งไม่ทรงหายใจ จึงถามพระอนุ บูชาพระบรมศพของพระพุทธองค์ รุทธเถระว่า “พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงอด “พระพุทธองค์เสด็จดับขันธ์ กลั้นทุกขเวทนาด้วยพระทัยเบิก- ปรินิพพานแล้วหรือ” “ยัง” พระอนุรุทธเถระตอบ ท่านได้เข้าฌานตามพระพุทธ องค์อยู่ตลอดเวลา แม้กระทั่งเวลา ที่พระองค์ทรงเข้านิโรธสมาบัติ จึง ทราบว่าพระองค์ยังไม่ได้เสด็จดับ ขันธปรินิพพาน กระทั่งเมื่อพระองค์ ทรงออกจากนิโรธสมาบัติแล้วทรง ลงสู่ภวังค์ พระองค์จึงเสด็จดับขันธ ปรินิพพานในเวลานั้น พระอนุรุทธ เถระทราบ จึงออกจากสมาบัติ แล้ว แจ้งให้พระอานนท์ทราบ บาน พระผู้มีพระภาคเจ้านิพพาน ก็เหมือนกับควงไฟดับ พระทัยก็หลุดพ้นอย่างวิเศษ เจตสิกธรรมของพระผู้มี พระภาคเจ้าดับลงแล้ว ในบัดนี้เอง และเมื่อพระองค์ เสด็จดับขันธปรินิพพานแล้ว เจตสิกธรรมเหล่าอื่นก็จัก ไม่มีอีกต่อไป” พระอนุรุทธเถระนั้น เมื่อ นิพพาน ได้นิพพานที่ใต้กอไผ่ใน หมู่บ้านเวฬุวะ แคว้นวัชชี มีอายุ ปรินิพพาน กระทั่ง เมื่อพระองค์ ทรง เมื่อพระสัมมาสัมพุทธเจ้า เสด็จดับขันธปรินิพพานนั้น เป็น ใกล้เคียงกับพระอานนท์ หากแต่ เวลากลางคืน พระสาวกที่ยังเป็น ความรู้ความสามารถของท่านนั้น ออกจากนิโรธสมา- บัติแล้วทรงลงสู่ พระพุทธองค์ตลอดคืนนั้น พระ ปุถุชนทั้งปวงต่างร้องไห้รำพันถึง ประดุจนักปราชญ์ผู้ปรีชาชาญ และ อานนท์จึงต้องทำหน้าที่กล่าวธรรม พุทธศาสนาอย่างเยี่ยมยอด ทรงคุณค่าสำหรับงานเผยแผ่พระ ภวังค์ พระองค์จึง กถาปลอบโยนพระสาวกเหล่านั้น พระอนุรุทธเถระในฐานะเป็นพระ เสด็จดับขันธ ปรินิพพาน ในเวลานั้น ผู้ใหญ่อยู่ ณ ที่นั้น จึงได้มอบหมาย ให้พระอานนท์ไปแจ้งข่าวแก่เหล่า มัลลกษัตริย์ให้ทรงทราบ และให้ อัญเชิญพระบรมศพของพระพุทธ องค์เข้าเมืองทางประตูเมืองทิศเหนือ ผ่านกลางเมืองแล้วไปออกทางประตู เมืองทิศตะวันออก ก่อนที่จะนำไป ถวายพระเพลิง ณ มกุฏพันธนเจดีย์ หนังสือพ ๑.อสีติมหาสาวกของ บรรจบ บรรณรุจิ ๒.สาวกปฏิปทา ของพระมหาสมปอง กรูปโณ ป.๕.๙ ๓.พระไตรปิฎก พระสูตรและอรรถ กถาแปล ขุททกนิกาย เถรคาถา เล่มที่ ๒ ภาคที่ ตอนที่ ๔ ๔.พระไตรปิฎก พระสูตรและอรรถกถา แปล ขุททกนิกาย คาลาธรรมบท เล่มที่ ๑ ภาคที่ 6 ตอนที กัลยาณมิตร ๑๐๖ มกราคม ๒๕๓๘ ...