ความเป็นมาของพระมโหสถ : หน้า 109/128

พระมโหสถ เรื่อง : สำนวนเก่า ภาพ : พุทธศิลป์ ความเป็นมา คืนหนึ่งพระเจ้าวิเทหราช ทรงพระสุบิน เสนอบัณฑิตก็ทำนายพระสุบินว่าจะมีบัณฑิตที่ มีบุญมากมาเกิด บัณฑิตผู้นี้ได้ปฏิสนธิขึ้นในครรภ์แห่งนางสุมนาเทวี ภรรยาของสิริวัฒน์ เศรษฐีในยวมัชฌิตามชนบท เมืองมิถิลานคร ท้าวสักกเทวราชทรงทอดพระเนตรดูมนุษยโลก ทรงทราบว่า ถึงเวลาที่พระมหาสัตว์จะคลอดจากครรภ์มารดา จึงเสด็จมาไม่ให้ใครเห็นพระองค์ แล้วทรงวางแท่งโอสถไว้ในพระหัตถ์ของพระมหาสัตว์ แล้วเสด็จกลับดาวดึงส์วิมาน พระมหา สัตว์รับแท่งโอสถกำไว้ในมือ กาพย์สุรางคนางค์ ๒๘ นางนาถทรามวัย ฝ่ายว่ามารดา ประสูติหน่อไท ไม่เจ็บกายา รับเอาแท่งยา จากบุตรทันที อุปมาดั่งนํ้า จากถ้ำไหลมา ยกขึ้นจบเกล้า ใจเจ้ายินดี ง่ายดายนักหนา ไม่มีราค ยื่นให้สามี เศรษฐีโดยพลัน แล้วนางมารดา เห็นมือบุตรา กรขวาก่าดี เจ็บเกล้าเกศา เศรษฐีบิดา เจ็ดปีป่วนปั่น นางอยากใคร่ ให้รู้ท่วงที รับเอาบัดดล มาฝนโดยพลัน ว่าพระพันปี ถือสิ่งอันใด เหนือหินฝนจันทร์ ให้ทันท่วงที เมื่อนั้นผ่านฟ้า ฝนแล้วทันใด กล่าวบอกมารดา ได้ในทันใจ เอามาลูบไล้ หน้าผากด้วย ช้าแต่มารดา จงมาเก็บไว้ ความเจ็บนั้นไซร้ หายไปทันที มือลูกนี้ไซร้ ถือโอสถทา สิริวัฒน์เศรษฐี มีความสบาย ข้าแต่ชนนี ลูกรักพ่ออา แม้นเจ็บเก ยานี้ฝนทา บุญเลิศเกิดมา มีคุณมากมาย ไข้เจ็บหายไป ดั่งใจปรารถนา ความเจ็บเจ็ดปี บัดนี้สูญหาย แล้วยื่นแท่งยา ให้กับชนนี เพราะบุญลูกชาย หายเจ็บกลา กัลยาณมิตร มกราคม ๒๕๐๘