ข้อความต้นฉบับในหน้า
ราชทานกล่องยารักษาโรคแก่วัดเพื่อ
พระภิกษุใช้เมื่อเกิดอาพาธ และเพื่อ
ช่วยเหลือแจกจ่ายราษฎรผู้ป่วยเจ็บใน
หมู่บ้านนั้น ๆ
ในโอกาสที่พระบาทสมเด็จพระ
เจ้าอยู่หัวเสด็จพระราชดำเนินไปทอด
พระเนตรโครงการ สภาพภูมิประเทศ
แหล่งน้ำอยู่นั้น สมเด็จพระนางเจ้าฯ
พระบรมราชินีนาถ มักจะทรงแยก
ขบวนเพื่อเยี่ยมราษฎร ทรงซักถามถึง
สภาพความเป็นอยู่ทั้งในเรื่องการอาชีพ
การสาธารณสุข การศึกษาเล่าเรียนของ
เด็ก ตลอดจนทรงรับราษฎรที่สมัครใจ
เข้าเป็นสมาชิกศิลปาชีพพิเศษ โดยอาจ
จะผลิตผลงานตามที่ตนถนัดแล้วส่งผล
ผลิตไปยังสวนจิตรลดา ซึ่งทางมูลนิธิจะ
รับเป็นผู้จัดการจำหน่ายให้ หรือมิฉะนั้น
ก็จะเดินทางไปฝึกงานศิลปาชีพ ณ พระ
ราชนิเวศน์ในภาคนั้น ๆ คือในที่ประทับ
แต่ละแห่งก็จะมีศูนย์ฝึกอาชีพของมูลนิธิ
ศิลปาชีพทุกแห่ง โดยจะได้รับค่าตอบ
แทนในการฝึกงานด้วย รวมทั้งค่าอาหาร
และที่พัก เมื่อพระบาทสมเด็จพระเจ้า
อยู่หัวทรงเสร็จพระราชภารกิจด้านการ
พัฒนาวางโครงการแล้ว ก็จะเสด็จพระราช
ดำเนินมาสมทบกับขบวนของสมเด็จพระ
นางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ ณ ที่จัด
เยี่ยมราษฎร จนเสร็จสิ้นพระราชภารกิจ
จึงเสด็จพระราชดำเนินกลับพร้อมกัน
การจะเสด็จพระราชดำเนินกลับถึงพระ
ตำหนักเป็นเวลาไม่แน่นอน สุดแล้ว
แต่พระราชภารกิจและสภาพเส้นทาง
คมนาคมที่บางแห่งทุรกันดารมาก บางที
เสด็จพระราชดำเนินกับถึงสองยาม.....
การเสวยพระกระยาหารก็เช่นกัน
กว่าจะได้เสวยพระกระยาหารกลางวัน
ก็ประมาณบ่าย ๔ โมง ล้นเกล้าล้น
กระหม่อมทั้งสองพระองค์ของชาวไทย
ทรงเป็นผู้ที่เสียสละ ทรงมีขันติธรรมเป็น
เลิศ แม้จะต้องบุกป่าฝ่าดงก็ไม่ได้ทรง
ท้อถอย เมื่อคราวเสด็จพระราชดำเนิน
ภาคใต้เคยทรงบุกเข้าไปในดงทาก
บริเวณที่ดินป่าพรุ ปรากฏว่ามีทากมาก
มาย ซึ่งก็เป็นปัญหาสำคัญ เพราะเหตุ
ว่ามีทากกัดพระองค์ท่าน เมื่อตอน
กษัตริย์มาเลเซียเสด็จมาเยือนประเทศ
ไทยเป็นทางราชการ ได้ถวายคำแนะนำ
ว่า การที่เสด็จพระราชดำเนินเข้าไป
ในดงทากนั้นอย่าให้คนอื่นไปก่อน เรา
ต้องไปก่อน ทากไม่ทันรู้ตัวมันก็ไม่กัด.....
พระองค์จึงต้องทรงแต่งพระองค์อย่าง
รัดกุม ทรงทายาหม่องป้องกันทากกัด
แม้จะทรงลำบากตรากตรำเพียงไร มิเคย
ทรงท้อถอย ทรงก้าวพระบาทไปข้าง
หน้าอย่างมุ่งมั่น เพื่อประชาชนของ
พระองค์ที่ยังรอความช่วยเหลือ รอ
พระเมตตากรุณามาโอบอุ้มอาทรอยู่
ด้วยความหวัง"
หม่อมหลวงทวีสันต์ ลดาวัลย์
Kalyanamitra.org