การปฏิบัติธรรมในชุมชน : หน้า 96/136

x10 และการปฏิบัติชอบในนักบวช ผู้สั่งสอนศีลธรรม คุณธรรม เหล่านี้ เมื่อมีพระพุทธศาสนาเกิดขึ้นในโลกแล้ว ก็รุ่งเรืองมาก ในแคว้นวัชชี เพราะประชาชนได้รับสั่งสอนให้รู้ความหมาย อย่างชัดเจนยิ่งขึ้น นี่คือแนวทางแห่งความเจริญ ขณะที่สุรเสนะขับมาเหยาะย่างไปตามมรรคานั้น ได้ สังเกตเห็นกุลสตรีและกุลกุมารีเดินไปมาทั้งเดี่ยวและกลุ่ม ทั้งไปด้วยยาน อย่างเป็นอิสระ ไม่ต้องหวาดระแวงภัย เพราะ ชาววัชชีถือเป็นการน่าละอายและเสียหายอย่างร้ายแรง ถ้าปรากฏว่าใครรังแกผู้หญิง! แม้คนชราสูงอายุก็ได้รับ ความยกย่องนับถือเป็นอันดีจากคนทั้งหลาย วัชชีเป็นแว่น แคว้นที่คนสูงอายุรู้จักปฏิบัติตนให้เขานับถือ และคนรุ่นหนุ่ม สาวหรือที่อยู่ในวัยเด็ก ก็ไม่มีใครดีเสมอหรือดูหมิ่น เหยียด หยามคนแก่คนเฒ่า ดูเป็นแว่นแคว้นที่น่าเจริญตาเจริญใจอะไร เช่นนั้น! วัชชีเป็นแว่นแคว้นที่คนสูงอายุ รู้จักปฏิบัติตนให้เขานับถือ และคนรุ่นหนุ่มสาวหรือที่อยู่ใน วัยเด็ก ก็ไม่มีใครตีเสมอ หรือดูหมิ่น ในระหว่างทาง ได้พบยานเทียมด้วยม้าคันหนึ่งชำรุด ไม่สามารถแล่นต่อไปได้ สุรเสนะก็ได้เห็นคนกลุ่มใหญ่หยุด ช่วยเหลือกันเท่าที่จะสามารถ ไม่เพิกเฉยดูดายให้เพื่อน กันต้องนั่งสิ้นหวังอยู่เดียวดาย นี่คือความสามัคคี ความเป็น ผู้ไม่มีใจจืด ความเป็นผู้โอบเอื้ออารี ในระหว่างชาววัชชี เมื่อไปถึงบริเวณริมบึงใหญ่ อันมีลักษณะเป็นทะเลสาบ ได้เห็นผู้คนคับคั่ง บ้างนั่งสนทนากัน บ้างเดินไปมา บ้างว่าเช่า เรือจากชาวบ้านแล้วลงพายแข่งกันบ้าง พายเล่นเลาะริมฝั่ง บ้าง ดูเป็นที่น่าบันเทิงยิ่งนัก สุรเสนะพร้อมด้วยติมพรุและชาวขับเกวียนผู้ร่วมทาง ไปด้วย ได้ว่าเช่าเรือลำหนึ่งแล้วพายปะปนไปในกลุ่มเรือของ ขาววัชชี ประชาชนซึ่งรื่นเริงกันอยู่ในเรือเหล่านั้น บ้างก็ขับเพลง เจื้อยแจ้ว ทั้งที่เป็นของเก่าและที่คิดกันขึ้นใหม่ บ้างก็เป็นเพลง ขับธรรมดาซึ่งมุ่งเพียงกล่อมใจให้ร่าเริง บ้างก็เป็นเพลงขับ ที่ชวนให้ใช้ความคิด สุรเสนะเป็นผู้ได้รับการอบรมจาก บิดาให้รู้จักถือเอาประโยชน์จากสิ่งแวดล้อม ก็เลือกสนใจฟัง เพลงขับให้เป็นประโยชน์ทั้งทางบันเทิง เตือนใจ ทั้งทางที่เป็นคติ เพลงขับเหล่านั้นที่ชวนให้ใช้ความคิด มีเนื้อความต่าง ๆ กัน เป็นต้นว่า : "ใครหนอเป็นคนฉลาดที่สุด? ผู้คิดมากเป็น คนฉลาดหรือผู้คิดน้อยเป็นคนฉลาด? ผู้พูดมาก เป็นคนฉลาด หรือผู้พูดน้อยเป็นคนฉลาด? ผู้ทำ มากเป็นคนฉลาด หรือผู้ทำน้อยเป็นคนฉลาด ผู้ทำ เองเป็นคนฉลาด หรือผู้ใช้ให้คนอื่นทำเป็นคน ฉลาด?- “ผู้ให้แก่ผู้อื่นเป็นคนเสียเปรียบ ผู้รับจากผู้อื่น เป็นคนได้เปรียบ หรือว่าผู้ให้แก่ผู้อื่นเป็นคนได้ เปรียบ ส่วนผู้รับจากผู้อื่นเป็นคนเสียเปรียบ?” “ดวงจันทร์นั้นมีข้างขึ้นข้างแรมจริงหรือ? หรือว่าตามนุษย์เห็นไปอย่างนั้นเอง? ผู้อ่านท้องฟ้า ออกกล่าวว่าดวงจันทร์นั้นเต็มดวงอยู่เสมอ เป็นแต่ บางครั้งข้างที่สว่างไปอยู่ทางอื่น มนุษย์ก็มองเห็น เป็นมืด นั่นจะเป็นความผิดของดวงจันทร์ หรือ ดวงดา?- “แม่พระคงคาเอย! ท่านรับทั้งของสะอาด และของโสโครกที่มีผู้เทลงไป เพื่อบูชาบ้างเพื่อทิ้ง บ้าง เพื่อให้ล้างให้บ้าง คนที่ลงไปอาบเล่าก็มีทั้ง สาธุชนและคนถ่อย แต่ท่านก็มิได้แสดงอาการผิด ปกติ ในฝ่ายไรเลย ไฉนหนอเราจะหัดใจให้เข้มแข็ง มั่นคงทั้งในยามสุขยามทุกข์ ทั้งในนินทาและ สรรเสริญ ทั้งในสาธุชนและคนถ่อย เยี่ยงท่านได้ บ้าง" “เรานิ่งเขาก็หาว่าโง่หรือเกรงกลัว เราโต้ตอบ ก็ละอายใจที่จะต้องทะเลาะกับคนถ่อย เยาว่า พระพุทธเจ้าผู้โคตมะ ทรงแก้ปัญหาข้อนี้ได้ โอ้! พระผู้เป็นดวงตาของโลก ไฉนเราจะได้พบเห็นพระ องค์บ้าง Kalyanamitra.org