การหยุดนิ่งของใจและดวงธรรม : หน้า 30/136

๒๖ ดวงมนุษยธรรมแล้ว ปัญหาชวนสงสัย ถ้าจะถามว่า เมื่อลมหายใจหยุด เสียแล้ว จะไม่ถึงแก่ความตายหรือ โปรดอย่าตกใจ แม้ลมหายใจ เข้าออกธรรมดา ๆ จะหยุดไปแล้ว แต่ลม ละเอียด ๆ (ลมปราณ) ที่ซึมซาบเข้าไป เองนั้นไม่ยอมหยุด เพราะเราไม่ได้อุด จมูกไว้ ถึงแม้จะเป็นลมส่วนน้อย ก็ยัง พอเพียงแก่ความต้องการของร่างกาย ขณะนั้น จึงทำให้ผู้ที่อยู่ในสมาธิไม่ถูก กระทบกระเทือนแต่อย่างใด อีกประการหนึ่ง สภาพลมหายใจ หยุดดังกล่าวแล้วนั้น ทุกคนเคยประสบ ขณะอยู่ในครรภ์มารดามาแล้วทั้งสิ้น กล่าวคือขณะที่อยู่ในครรภ์ ทารกทุก คนจะเอาใจไปจดอยู่ที่ช่องว่างตรงศูนย์ กลางดวงธรรม ซึ่งมีขนาดเล็กเท่าปลาย เข็ม เมื่อเป็นเช่นนี้สังขารทั้ง ๓ ของ ทารก คือ กายสังขาร (ลมหายใจเข้า ออก) วจีสังขาร (ความตรึกถึงคำภาวนา) จิตสังขาร (ความปรุงแต่งทางใจ) ก็หยุด เป็นจุดเดียวกัน จึงเป็นผลให้ทารกมี ชีวิตอยู่ในครรภ์ได้โดยไม่ต้องหายใจ เหมือนในขณะทำสมาธินั่นเอง ธรรมในธรรม เมื่อดวงธรรมสว่างชัดเจนแล้ว อย่าส่งใจไปที่อื่น ให้เอาใจไปหยุดสนิท ติดนิ่งตรงศูนย์กลางดวงธรรมนั้น ใจยิ่ง หยุดนิ่งตรงศูนย์กลางดวงธรรมได้ มากเท่าใด ดวงธรรมก็ยิ่งใสกระจ่าง มากขึ้นเท่านั้น ดวงธรรมยิ่งใสมาก ขึ้นเท่าใดใจก็ยิ่งละเอียดมากขึ้นเท่า นั้น ทั้งการหยุดของใจ ทั้งความใส ของดวงธรรม ทั้งความละเอียดของใจ ต่างเป็นผลเนื่องกันอยู่เช่นนี้ เมื่อทำให้ใจหยุดได้ดังนี้แล้ว จะ เข้าใกล้ใคร อยู่กับใคร ก็มีความรื่นเริง เบิกบาน แจ่มใสไร้กังวล ความทุกข์ ความโลภ ความโกรธ ความมัวเมาใน รูป เสียง กลิ่น รส สัมผัสก็หมดสิ้นไป เพราะดวงธรรมนั้นย่อมนำความสุขมา ให้แก่ผู้ที่หยุดได้แล้วเสมอ สมกับพุทธ ค่ารัสที่ว่า เตส วูปสโม สุโข แปลว่า การหยุดนิ่งของกาย วาจา ใจ (สัง ขาร) เหล่านั้นเป็นเหตุนำความสุขมา ให้ ตรงศูนย์กลางของดวงมนุษยธรรม มีช่องว่างสว่างใสเป็นทางตรงผ่านกลาง คล้ายกับเพชรลูกกลมที่เจาะรูตรงกลาง ไว้ร้อยด้านเส้นละเอียดๆ ขนาดเท่าใยบัว เส้นทางสายนี้ใสกว่าเพชร สว่างกว่า ดวงอาทิตย์นับเท่าไม่ถ้วน เย็นใจสบายจิตเรียกว่า ทางสายกลาง เป็นทางเอกทางเดียวที่ผู้ปฏิบัติจะต้อง เห็นแล้ว ดำเนินไปเพียงลำพัง จะพ่วงเอาใครไป ด้วยไม่ได้ มุ่งลัดตัดตรงไปพระนิพพาน พระพุทธเจ้าและพระอรหันต์ทั้งหลาย ต่างเสด็จล่วงหน้าไปแล้วในเส้นทางสาย ทั้งสิ้น ต่อจากได้เห็นดวงมนุษยธรรมแล้ว ใจของผู้ปฏิบัติก็หยุดสนิทติดนิ่งตรงศูนย์ กลางดวงมนุษยธรรมนั้น ครั้นหยุดได้ ถูกส่วนแล้ว ใจก็ถูกกลั่นกรองจนกระทั่ง ละเอียดยิ่งกว่าดวงมนุษยธรรม เป็นผล ให้ดวงมนุษยธรรมขยายว่างออกไป ใจ ก็ผ่านเข้าไปในทางสายกลางนั้นโดย อัตโนมัติ เห็นดวงธรรมชั้นในเข้าไป อีกดวงหนึ่งเรียกว่า ดวงศีล ใจก็หยุด สนิทติดนิ่งอยู่ตรงกลางดวงศ์ลนั้น ดวงศีล ศีลคืออะไร ศีลคือเครื่องกลั่น กรองกายวาจาใจให้ละเอียด ศีลมี อยู่ ๓ ระดับด้วยกันคือ ศีลโดยปริยาย ศีลโดยปริยายเบื้องสูง และศิลยิ่งหรืออธิศีลอีก ๑ เบื้องต่ำา ค ศีลโดยปริยายเบื้องต่ำ เมื่อ ผู้ใดสามารถสำรวมกายวาจาได้ดี งด เว้นบาปกรรมต่าง ๆ โดยเด็ดขาดจาก สันดาน เช่น ไม่ฆ่าสัตว์ตัดชีวิต ไม่ ลักทรัพย์ ไม่ประพฤติล่วงผิดในกาม ไม่ พูดปด และไม่เสพสุรายาเมาให้เป็นที่ตั้ง แห่งความประมาท สามารถรักษาศีล ได้บริสุทธิ์ผุดผ่องเช่นเดียวกับพระอริย สาวก ผู้นั้นก็ได้ชื่อว่า รักษาศีลโดย ปริยายเบื้องต่ำเท่านั้น เพราะเป็นการ รักษาศีลเพียงเพื่อกลั่นกรองกาย วาจาให้ละเอียดเพิ่มขึ้น ไม่นับว่าเป็น เรื่องอัศจรรย์แต่อย่างใด ศีลโดยปริยายเบื้องสูง เมื่อ ภิกษุสามเณรรูปใด สามารถสำรวม รักษาศีลตามพระปาฏิโมกข์ได้โดยเคร่ง ครัด คือ เว้นจากข้อที่พระพุทธองค์ทรง ห้าม ประพฤติตามข้อที่พระพุทธองค์ ทรงอนุญาต ถึงพร้อมด้วยมารยาท สามารถแลเห็นภัยทั้งหลายในโทษผิด แม้มีประมาณเล็กน้อย เมื่อทําได้โดย ไม่มีสิ่งใดบกพร่องเห็นปานฉะนี้ พระ ภิกษุสามเณรรูปนั้นก็ได้ชื่อว่ารักษาศีล โดยปริยายเบื้องสูง ที่ว่าสูงก็เพราะถือ เอาเจตนาคือความคิดอ่านทางใจเข้า มารวมกับศีลโดยปริยายเบื้องต่ำด้วย ตรงตามพระบาลีว่า เจตนาห์ ภิกขเว สีล วทามิ แปลว่า ดูกรภิกษุทั้งหลาย เรากล่าวเจตนาความคิดอ่านทางใจ นั่นแหละว่าเป็นตัวศีล ดังนั้นศีลเบื้อง Kalyanamitra.org