การประสานดุลยภาพของความคิด : หน้า 40/122

ขึ้นอยู่กับถ้อยคำ การรู้จักการใช้คำพูด | ในที่ประชุม อาจารย์ที่ปรึกษาของ ให้เป็น จึงเป็นสิ่งที่ยากและสำคัญพอ ๆ กับการเรียนวิทยาศาสตร์เหมือนกัน การประนีประนอมวิธีการมองโลก ทั้งสองแนวนี้ เป็นสิ่งที่ยากที่จะมีใคร สามารถอธิบายได้ นักอักษรศาสตร์มัก มีความรู้สึกว่า ผู้ที่เรียนทางวิทยาศาสตร์ เป็นคนแข็งกระด้าง ไม่มีสุนทรียภาพ ทางอารมณ์ ส่วนนักวิทยาศาสตร์ ก็ เห็นว่าพวกที่เรียนสายอักษรศาสตร์เป็น พวกหวือหวา อ่อนไหวและบอบบางเกินไป ที่จะทราบความเป็นจริงทางธรรมชาติ แต่มีสิ่งหนึ่งซึ่งในประสบการณ์ของ อาตมาคิดว่า สามารถประสานดุลยภาพ ของความคิดทั้งสองแนวนี้ได้อย่างดี สิ่งนั้นคือพุทธศาสตร์ ซึ่งไม่ว่านัก วิทยาศาสตร์ที่มุ่งเจาะสำรวจเอาแต่ สาระและหลักการ หรือนักอักษรศาสตร์ ที่จ้องจับสุนทรียภาพของความคิดและ อารมณ์ หากได้ศึกษาจนเข้าใจอย่าง ถ่องแท้แล้ว ย่อมตระหนักในคุณค่าของ ศาสตร์ชนิดนี้ได้เท่าเทียมดุจกัน และยัง สามารถใช้เป็นสะพานทอดไปสู่ความ เข้าใจของความคิดในอีกแนวหนึ่งได้ อีกด้วย และความซาบซึ้งในศาสตร์ ชนิดนี้นั้น ย่อมมีแต่การสร้างสรรค์ ประโยชน์ให้ทั้งแก่ผู้ศึกษาเองและกับ โลกแต่เพียงส่วนเดียว ไม่มีข้อเสียเลย นี่เป็นความอัศจรรย์อย่างหนึ่งของพระ พุทธศาสนา การเรียนในเทอมแรกก็มาจบลง ในวันศุกร์ของสัปดาห์ที่ 6 ในวันนี้ วิทยาลัยต่าง ๆ มีพิธีพิเศษ โดยคณาจารย์ ผู้ใหญ่ของวิทยาลัยจะเรียกนักศึกษาเข้า มาพบทีละคน ในห้องประชุมพิเศษซึ่ง จัดเพื่อการนี้โดยเฉพาะ ทั้งนักกษา และอาจารย์สวมครุยของมหาวิทยาลัย นักศึกษาคนนั้น ๆ จะอ่านสรุปรายงาน การศึกษา ที่อาจารย์ที่รับผิดชอบการ สอนเป็นรายวิชา เขียนอย่างเป็นทางการ เพื่อเป็นบันทึกในแฟ้มประวัติของนัก ศึกษาแต่ละคน พอจบการอ่านผู้อำนวย การของวิทยาลัยซึ่งนั่งเป็นประธานในที่ ประชุมก็จะกล่าวตักเตือน ปลอบโยน หรือชมเชยนักศึกษาเป็นรายบุคคล และ จะขอจับมือกับนักศึกษาทุกคนเมื่อตน พูดจบ พิธีนี้มีประวัติที่ยาวนานเหมือน พิธีต่าง ๆ ของอ๊อกซฟอร์ด และมีชื่อ เรียกต่าง ๆ กัน เช่น ใน Baliol College เรียกว่า แฮนด์เชคกิ้ง (Hand Shakding) หรือพิธีจับมือ (เขย่า) ส่วนใน Oniel เรียกกันว่า Collection ซึ่งก็คงจะมา จากการรวบรวมรายงานต่าง ๆ ของนัก ศึกษาแต่ละคนไว้เป็นหลักฐานนั่นเอง ในพิธีนี้ รายงานของอาตมา ค่อนข้างจะออกมาดี อาจารย์ผู้สอบ ทุกคน พอใจกับผลงานที่อาตมานำส่ง อย่างตรงเวลาทุกครั้ง ผลการเรียนใน ชั้น ถึงแม้ว่าอาตมามิได้แสดงความ สามารถที่ดีเด่นทางสันสกฤต แต่การ เรียนก็แสดงความก้าวหน้าขึ้นโดยลำดับ และเป็นที่คาดกันว่า อาตมาน่าจะสอบ ได้เมื่อจบเทอมที่สอง ถ้าไม่มีปัญหา ในการปรับตัวเข้ากับการสอบระบบนี้ เมื่อจบการอ่านรายงาน ท่านผู้ อำนวยการก็พูดแสดงความยินดีกับ อาตมา ที่ได้สามารถปรับตัวให้เข้ากับ วิชาเรียนที่นี่ได้ และหวังว่า อาตมา จะทำคะแนนได้ดีเวลาสอบในเทอมต่อไป พูดจบแล้วท่านก็ยื่นมือมาให้จับตาม ธรรมเนียม เสร็จจากพิธี Collection อาตมา ก็เดินออกจากห้องประชุม รู้สึกโล่งใจ ไปเปลาะหนึ่งที่เรียนผ่านไปได้เทอมหนึ่ง แล้ว แต่ก็ยังไม่สบายใจเสียทีเดียวนัก เมื่อคิดถึงเทอมที่สองที่กำลังจะมาถึง และการเตรียมตัวดูหนังสือสอบในช่วง ปิดเทอม เพื่อฉลองเทศกาลคริสต์มาส ซึ่งกำลังจะมาถึงในไม่กี่วัน เดินออกจาก ตัวตึกออกมาก็ค่ามากแล้ว ในฤดูนี้พระ อาทิตย์ตกดินไปแล้วตั้งแต่บ่ายสาม โมงกว่า อาคารที่เก่าคร่ำคร่าของวิทยา ลัยก็เริ่มสนั่นหวั่นไหว สั่นสะเทือนไป กับเพลงดิสโก้ที่นักศึกษาเปิดเฉลิมฉลอง วันสุดท้ายของภาคการศึกษา นักศึกษา ที่สังคมจัดหน่อย ก็จัดปาร์ตี้ในห้อง ของตน เสียงสนทนาจากงานสังสรรค์ดัง พิมพ์ เหมือนเสียงฝูงผึ้ง ได้ยินแต่ไกล ๆ กลิ่นเหล้าไวน์ชนิดต่าง ๆ ก็เริ่มขจรขจาย มากับสายลม ความร่าเริงของชีวิตนัก ศึกษาในวิทยาลัยที่ชนเขาลงไปจากการ เรียนตลอดทั้งเทอม ก็กลับฟื้นมีชีวิตชีวา ขึ้นอีกครั้งหนึ่ง การหาความสำราญ ของคนวัยหนุ่มสาวนี้ เป็นธรรมชาติของ มนุษย์ ไม่ว่าฝรั่งหรือไทย และก็คงอีก นานกว่าที่ทุกอย่างจะกลับสงบเงียบ เหมือนเดิม อาตมาเดินบ่ายหน้าออกจาก วิทยาลัยไปตามลำพังด้วยความรู้สึก ที่ว่า ในยามนี้ ถนนที่เปล่าเปลี่ยว และหนาวเย็นในเมือง ย่อมให้ความ สงบและสุขใจแก่ตนได้มากกว่าความ อีกทีกของแสงสีและเสียงเพลง การ ใช้เวลาอยู่ตามลำพัง เดินไปคนเดียว อย่างสบาย ๆ ทบทวนเหตุการณ์ต่าง ๆ ที่ผ่านเข้ามาในชีวิตตั้งแต่เริ่มเรียน ที่นี่ เป็นการสิ้นสุดชีวิตฉากแรกของ อาตมาในอ๊อกซฟอร์ดได้อย่างดี อ่านต่อฉบับหน้า กัลยาณมิตร/สิงหาคม ๒๕๓๐ Kalyanamitra.org