ประวัติพันธุละ : หน้า 91/122

ต่อจากฉบับ แล้ว ภราดร นับถอยหลังไปจากนี้ ประมาณ ๓๐ ปีเศษ เมื่อท่านพันธุละ เสนาบดียังอยู่ในวัยหนุ่ม และสำเร็จการ ศึกษาจากสำนักตักกศิลา แล้วกลับสู่ กุสินารานครนั้น ได้รับการต้อนรับจาก พระชนกชนนี และพระประยูรญาติอย่าง มโหฬาร สมพระเกียรติแห่งพระ ราชกุมาร พันธุละเป็นเจ้าชายรูปงาม เสียสละ อดทน และรักเกียรติ เป็นราช ประเพณีที่ราชกุมารผู้สำเร็จการศึกษา มา จะต้องแสดงศิลปศาสตร์ให้ปรากฏแก่ พระประยูรญาติและทวยนาคร วิชาที่ พันธุละชำนาญมากก็คือวิชาฟันดาบ และยิงธนู เมื่อมีการทดลองฟันดาบ พระญาติ ได้นำไม้ไผ่มามัดรวมเข้าด้วยกันมัดละ หลายลำและยกให้สูงขึ้น แล้วให้พันธุละ กุมารกระโดดขึ้นไปฟัน พันธุละฟันมัดไม้ ไผ่เหล่านั้นขาดสะบั้นเหมือนฟันต้นกล้วย แต่บังเอิญได้ยินเสียงดังกริกในไม้ไผ่มัด สุดท้าย เมื่อพันธุละกระโดดลงมาแล้ว ถามทราบความว่าเสียง “กริก” นั้นเป็น เสียงของ เหล็กที่พระญาติแกล้งใส่ไว้ใน มัดไม้ไผ่ทุก ๆ ลำพันธุละเสียใจว่าพระ ญาติของพระองค์ไม่มีใครหวังดีกับ พระองค์เลย จึงไม่บอกล่วงหน้าว่าได้สอด เหล็กไว้ในล่าไม้ไผ่ด้วย ถ้าพระองค์ ทรงทราบล่วงหน้าจะฟันไม่ให้มีเสียงดัง เลย จึงกราบทูลพระชนกชนนี้ว่า จะฆ่า มัลลกษัตริย์แห่งกุสินาราให้หมดแล้วจะ เป็นกษัตริย์เอง เมื่อถูกพระมารดาทัดทาน ไว้และตรัสว่า เป็นสิทธิของพระประยูร ญาติที่จะทำอย่างนั้นได้พันธุละจึงไม่ ปรารถนาจะอาศัยในกุสินาราต่อไป เพราะรู้สึกอับอายที่ฟันไม้ไผ่ให้มีเสียงดัง อาวุโส! ธรรมดาของชายใจสิงห์นั้น ย่อมรักเกียรติและศักดิ์ยิ่งนัก จะไม่ยอม อยู่ในที่ไร้เกียรติ เพราะฉะนั้นเมื่อรู้สึกตัว ประวัติอัจฉริยสาวก วศิน อินทสระ พระอานนท์ พุทธอนุชา ว่าไม่มีเกียรติพอในกุสินารา ท่านพันธุละ จึงตั้งใจจะไปอยู่เมืองอื่น แต่จะไปไหน ทรงระลึกถึงพระสหาย ร่วมล่านักศึกษา รุ่นเดียวกันอยู่หลายคน ในที่สุดทรงมอง เห็นปเสนทิกุมารแห่งสาวัตถีว่า พอจะ อาศัยอยู่ได้ เพราะเป็นพระสหายที่รักใคร่ กันมาก และปเสนทิกุมารก็ทรงมีอัธยาศัย ดี จึงส่งสาส์นไปทูลความทั้งหมดให้ปเสน ทราชาทรงทราบ พระเจ้าปเสนทิโกศล ทรงพอพระทัยยิ่งนัก ที่จะได้พระสหาย ร่วมสำนักศึกษา และปรากฏเป็นผู้มีฝีมือ เป็นเลิศมาท่าราชการในราชสำนักแห่ง พระองค์ อย่างน้อย ๆ พันธุละคงจะเป็น ที่ปรึกษาของพระองค์อย่างดีเลิศ พระเจ้าปเสนทิโกศลทรงให้จัดการ ต้อนรับพระสหายอย่างมโหฬาร และ ทรงตั้งไว้ในตำแหน่งเสนาบดีเป็นที่ปรึกษา ราชการทั้งปวง พันธุละทำราชการด้วย ความรู้ความสามารถดีเยี่ยม วันหนึ่งขณะที่พันธุละกลับจาก ธุรกิจบางอย่าง และผ่านมาทางโรง วินิจฉัย เมื่อประชาชนเห็นท่านพันธุละ จึงขอร้องให้หยุดและให้ช่วยวินิจฉัยความ เพราะคำวินิจฉัยของผู้พิพากษาไม่เป็น ที่พอใจของคู่ความ ผู้พิพากษากินสินบน คู่ความข้างใดสามารถให้เงินทองแก่ผู้พิ พากษา คู่ความข้างนั้นก็จะชนะ ส่วนฝ่ายที่ ยากจนไม่มีเงินทอง แม้จะถูกก็กลับกลาย เป็นฝ่ายผิด ประชาชนเดือดร้อนและขมขื่นมา เป็นเวลานาน จนสุดที่จะทนได้ อาวุโส ธรรมดาว่า ความอดทนของปุถุชนนั้น ย่อมมีขอบเขต เมื่อเลยขอบเขตที่จะทนได้ ต่อไปก็จะระเบิดออกมา และจะกลาย เป็นผลร้ายอย่างยิ่งแก่ผู้ถูกกดขี่ทารุณ จะมีความชอกช้ำ และขมขื่นใดเล่าเสมอ ด้วยการไม่ได้รับความยุติธรรม อยุติธรรม นั้น จะถูกจดจำฝังใจของผู้ได้รับไปตลอด กัลยาณมิตร/สิงหาคม ๒๕๓๐ Kalyanamitra.org GO