ข้อความต้นฉบับในหน้า
บทที่ ๒๐
ความหลังของปริพาชิกา
ธนิยะได้แจ้งให้สุรเสนะทราบว่า รุ่งขึ้นเวลา
เที่ยงแล้วจะพาไปเฝ้าสมเด็จพระบรมศาสดา
ณ เชตวนาราม สุรเสนะซึ่งสนใจจะได้ถวายบังคม
พระผู้เป็นธรรมราชาอยู่แล้ว ก็ปลาบปลื้มยินดี
เหลือที่จะประมาณได้ ครั้นได้เวลากำหนด ธนิยะ
มอบหมายให้ติมพรุคุมการค้าอยู่ ณ หมู่เกวียน
แล้ว ก็พาบุตรผู้เป็นที่รักเดินทางตรงไปยังเชตวนา
ราม อย่างเต็มไปด้วยความรู้สึกเป็นสุขใจ
ครั้นถึงพระคันธกุฏีที่ประทับ ดูประหนึ่งว่า
พระองค์จะทรงคอยรอรับธนิยะและบุตร ซึ่งเดิน
ทางข้ามเขตแคว้นทั้งหลายมาด้วยความเหนื่อย
ยากอยู่แล้ว ธนิยะและบุตรก็ได้มีโอกาสคลานเข้า
ไปเฝ้ากราบแทบพระบาทโดยใกล้ชิด มือของ
ธนิยะจับข้อพระบาทของพระบรมศาสดา ปากก็พร่ำ
พรรณนาถึงความที่ตนจากไปนานตามประสา
ของคนค้า แต่ยังคงรำลึกถึงพระคุณอยู่ตลอด
เวลา
“ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ! เป็นที่น่ายินดียิ่งนักพระ
เจ้าข้า! ที่กองทัพธรรมของพระองค์ได้แผ่ไปตั้งมั่นเป็น
หลักฐานในคามนิคมชนบทราชธานีนั้น ๆ ยังความร่มเย็น
เป็นสุขและความสว่างไสวในการดำเนินชีวิต ให้เกิดแก่
ประชานิกรทั่วไป ธรรมของสมเด็จพระผู้มีพระ
ภาค เป็นประหนึ่งโอสถที่รักษาไข้หนักทางจิต
ใจของผู้ประสบทุกข์ เป็นประหนึ่งพี่เลี้ยงที่คอย
ประคองชีวิตของบุคคลไว้ มิให้พลาดพลั้งลงได้
โดยง่าย ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ! แม้เมื่อวานนี้ ข้าพระองค์
ก็ยังได้เห็นและได้ฟังท่านพระธรรมเสนาบดีสารีบุตร
โต้ตอบกับปริพาชิกาสาวผู้หนึ่ง ท่านได้ทำให้นางเห็น
หลักธรรมปฏิบัติ อันประกอบด้วยเหตุผลในศาสนานี้ นับ
เป็นข้อที่ควรสรรเสริญและปลื้มปีติในความปรีชาสามารถ
ของพระอัครสาวกเป็นอย่างยิ่ง”
ยังมิทันที่สมเด็จพระบรมศาสดาจะตรัสประการ
ไร พระสารีบุตรเถรเจ้าพร้อมด้วยภิกษุสัทธิวิหาริก ๒ รูป
ก็ได้เดินเข้ามาในบริเวณพระคันธกุฎี มีปริพาชิกาสาวผู้
นั้นตามมาด้วย ปริพาชิกานั้นเมื่อมาในที่เฉพาะพระ
พักตร์ของสมเด็จพระบรมศาสดา ก็หมอบลงกราบแล้วสะ
อื้นไห้ ดั่งว่าได้ประสบความโศกเศร้าอย่างใดอย่างหนึ่ง
มาอย่างรุนแรง
พระธรรมเสนาบดีสารีบุตร ถวายบังคมพระศาสดา
แล้วกราบทูลว่า
“ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ! ปริพาชิกาผู้นี้ใคร่จะ
ขอบวชในสำนักของพระผู้มีพระภาค เพื่อเรียนรู้พุทธมนต์
และอาศัยพระธรรมของพระตถาคตเจ้าเป็นประทีปส่อง
ทางแห่งชีวิต”
ลำดับนั้น สมเด็จพระบรมศาสดาก็ได้มีพระพุทธ
ดำรัสอันไพเราะ มีพระกระแสสำเนียงปานประหนึ่งจะ
ถอนเสียสิ้นซึ่งความทุกข์ระทมใจของผู้ได้สดับ เป็นความ
ธรรมนิยาย
สุชีพ ปุญญานุภาพ
กองทัพธรรม
กัลยาณมิตร/สิงหาคม ๒๕๓๐
Kalyanamitra.org
๙.๕