มรรคแปดในพระพุทธศาสนา : หน้า 80/122

“ประพฤติพรหมจรรย์ นี่หมาย ความว่ายังไงจ๊ะ” มยุรฉัตรถาม เสาร์ “ประพฤติพรหมจรรย์ ก็คือการ เว้นจากการเสพกาม ข้อนี้เป็นเรื่องของ ศีลแปดด้วยนะ ไม่ใช่แค่ศีลห้า” วีณา ขยายความ ครั้นเมื่อเห็นสีหน้าไม่สบายใจ ของเพื่อนหลายคน เธอจึงชี้แจงเพิ่มเติมว่า “คนที่มีครอบครัวก็ปฏิบัติศีลข้อนี้ได้นะจ๊ะ โดยอาจเลือกประพฤติพรหมจรรย์ในวัน พระ หรืออาจจะไปอยู่ธุดงค์ในวันศุกร์ อาทิตย์ที่วัดพระธรรมกายก็ได้ นะจ๊ะ ต่อไปมรรคที่ห้า ก็คือ “สัมมา อาชีวะ” คือเลี้ยงชีพชอบ หมายถึง การประกอบอาชีพที่ถูกทาง อาชีพที่ พระพุทธองค์ทรงห้ามมีอยู่ห้าประการ คือ การค้าขายอาวุธ ค้าขายมนุษย์ ค้าขายสัตว์ที่จะเอาไปฆ่า ค้าขายยา เสพติด และค้าขายยาพิษ” วีณา หยุดกระแอมนิดหนึ่ง แล้วจึงเพิ่มเติม ความคิดเห็นว่า “ฉันคิดว่าอาชีพใน สมัยปัจจุบันนี้ก็เป็นอาชีพที่ต้องห้าม หลายอย่างนะ ชะรอยอาชีพเหล่านี้จะไม่ มีในสมัยพุทธกาล” คำพูดของวีณาทำให้ผู้ฟัง ต่าง มองหน้าซึ่งกันและกัน สุนทรีรู้สึกจะ เดือดร้อนมากที่สุด เธอจึงเอ่ยขึ้นว่า “การที่ฉันทำบ่อตกปลา ก็เพื่อการ พักผ่อนหย่อนใจของชาวกรุงในวันสุด สัปดาห์ อย่างนี้คงไม่ใช่เรื่องค้าขายสัตว์ หรือขายเนื้อสัตว์หรอกนะ” สุนทรีพยา ยามเข้าข้างตัวเอง “ในตอนแรกเราก็ไม่ ได้คิดจะทำหรอกนะ แต่เนื่องจากขุดดิน ไปถมบริเวณหมู่บ้านจัดสรรจึงทำให้ มีสระน้ำ แฟนฉันก็เลยคิดทำบ่อตกปลา ขึ้นเป็นที่พักผ่อนหย่อนใจในบริเวณ ชานเมือง บางคนเขาตกเบ็ดได้แล้ว ก็ปล่อยกลับลงไปในสระอีกก็มี” “พระท่านเคยบอกว่าคนตกปลา เป็นกีฬาสนุกสนานน่ะ บาปมากกว่า คนยากจนที่ตกปลาไปเป็นอาหาร อีกนะจ๊ะ” วีณาให้ข้อคิดสั้น ๆ แต่เกรง ว่าเพื่อนฝูงจะลากลับกันก่อนที่เธอจะพูด จบ เธอจึงรีบย้อนกลับไปบรรยายธรรม ที่ค้างอยู่ “เมื่อตะกี้นี้พูดมรรคที่ห้าแล้วใช่ ไหมจ๊ะ? มรรคที่หก ก็คือ สัมมา วายามะ หมายถึง ความเพียรใน การละเว้นจากบาปอกุศลทั้งปวง และ สร้างบุญกุศล และคุณความดีทั้งหลาย ให้ยิ่ง ๆ ขึ้นไป พูดสั้น ๆ ก็คือ พยายาม ทำตัวให้พ้นจากกิเลสตัณหาทั้งปวง สร้างสมความดีให้มาก ๆ” “ถ้าทุกคนคิดไปนิพพานกันหมด บ้านเมืองคงไม่เจริญหรอกนะ” เสียง ห้าว ๆ ของชายคนหนึ่งแว่วมาจากด้าน หลัง แต่วีณามิได้ใส่ใจจะหาผู้พูด เธอ เพียงแต่ตอบโต้ไปลอย ๆ ว่า “ก็อาจเป็นเพราะเกรงกันว่าทำดี แล้วจะไปนิพพานกันหมดกระมัง คน ทุกวันนี้ถึงได้ประกอบกรรมทำชั่วกัน มากมาย บ้านเมืองก็มีแต่เรื่องเดือดร้อน ทุกหย่อมหญ้า ต่อไปขอพูดถึงมรรค ข้อที่เจ็ด คือ สัมมาสติ ได้แก่มีความ ระลึกชอบ สามารถยับยั้งชั่งใจ มีสติ รู้ตัวอยู่เสมอ สัมมาสตินี้ย่อมจะเกิด ควบคู่กับมรรคที่แปด คือ สัมมาสมาธิ คือการฝึกสมาธิที่ถูกวิธี” วีณาพยายาม กล่าวถึงวิธีปฏิบัติเพื่อบรรลุพระนิพพาน อย่างรวบรัด เพราะแขกเริ่มลากลับกันแล้ว บรรดาเพื่อนร่วมรุ่นที่นั่งห่างออกไป ต่างกำลังร่ำลากัน ส่วนเพื่อน ๆ ที่นั่งฟัง เธออยู่ก็เริ่มขยับลุกขึ้นกันบ้างแล้ว เธอ จึงรีบสรุปส่งท้ายด้วยเสียงดังขึ้นกว่าเดิม ว่า “เป็นอันว่าเราได้พูดถึง วิธีการ ปฏิบัติ แปดประการ หรือเรียกว่ามรรค แปด เพื่อบรรลุพระนิพพาน แล้วนะจ๊ะ ขอทบทวนความจำอีกครั้งหนึ่ง คือ สัม มาทิฐิกับสัมมาสังกัปปะเป็นเรื่องของ ปัญญา สัมมาวาจา สัมมากัมมันตะ สัมมาอาชีวะ เป็นเรื่องของศีล ส่วน สัมมาวายามะ สัมมาสติกับสัมมา สมาธิ เป็นเรื่องของ สมาธิ สรุปได้ว่า มรรคแปดอาจย่อลงได้เป็น ศีล สมาธิ ปัญญา และเราจะต้องปฏิบัติมรรค 32 Kalyanamitra.org กัลยาณมิตร/สิงหาคม ๒๕๓๐