ข้อความต้นฉบับในหน้า
กลุ่มอุโบสถประยุกต์
กลุ่มนี้มีทั้งโบสถ์ที่เป็นวัดหลวงและ
วัดราษฎร์พอสังเขปดังนี้
๑) วัดราชโอรสารามพระอุโบสถ
เป็นสถาปัตยกรรมประยุกต์ที่ฉีกแนวมี
หลังคาแบบจีน หลังคาลด ๒ ชั้น ไม่มีช่อ
ฟ้าใบระกา หน้าบันประดิษฐ์เป็นเครื่อง
บูชามีดอกไม้มังกรหงส์ ทำด้วยกระเบื้อง
เคลือบอย่างสวยงาม ตามพระราชนิยม
ของรัชกาลที่ ๓ พระองค์ท่านรับเอาวัด
ราชโอรสารามเป็นวัดประจำรัชกาลของ
พระองค์ ด้วยเหตุนี้มีวัดที่สร้างแบบนี้
มากมายเช่นวัดหนัง วัดบวรนิเวศวิหาร
วัดกัลยาณมิตร วัดไพชยนต์พลเสพ วัด
โปรดเกษเชษฐาราม ฯลฯ หลังจากนั้น
มาศิลปะการสร้างโบสถ์ที่แหวกแนว
ไม่ปรากฏมากนัก
๒) วัดนิเวศธรรมประวัติ สร้าง
ขึ้นในสมัยรัชกาลที่ ๕ บริเวณ เกาะลอย
อำเภอบางปะอิน จังหวัดพระนครศรีอยุธยา
เป็นพระอารามหลวงที่สร้างตามแบบอย่าง
สถาปัตยกรรมแบบยุโรปทั้งหมด รูปทรง
พระอุโบสถทรงถ่ายแบบมาจากวัดใน
คริสต์ศาสนา เป็นสถาปัตยกรรมแบบ
“โกธิค” ซึ่งนิยมสร้างกันในสมัยกลาง
ของยุโรป บานประตูและหน้าต่างทุก
บาน เป็นกระจกสลับสีเหมือนอย่างวัด
ในคริสต์ศาสนา ทั้งนี้ด้วยมีพระราช
ประสงค์จะถวายเป็นพุทธบูชาด้วยของ
แปลกประหลาด เพราะไม่เหมือนวัดอื่น
ไดในเมืองไทยดังจารึกการสร้างวัดมี
ความตอนหนึ่งว่า
“พระอุโบสถ หมู่กุฏิ มีสัณฐาน
เป็นแบบอย่างข้างประเทศตะวันตกทั้ง
สิ้น ซึ่งทรงพระราชดำรัสให้สร้างโดย
แบบอย่างเป็นของต่างประเทศดังนี้ ใช่จะ
๒๖
มีพระราชหฤทัยเลื่อมใสนับถือศาสนาอื่น
นอกจากพระพุทธศาสนานั้นหามิได้
๓) วัดศาลาลอย อ.เมือง จ.นคร
ราชสีมา เป็นวัดที่มีอุโบสถเป็นศิลปะ
ประยุกต์ สร้างเป็นรูปสำเภาโต้คลื่น ใช้
วัสดุพื้นเมืองคือกระเบื้องดินเผา ด่าน
เกวียน รูปทรงอุโบสถเป็นแบบสถา
ปัตยกรรมที่ได้รับรางวัลดีเด่นแนว
บุกเบิกอาคารทางศาสนาจากสมาคม
สถาปนิกสยามในพระบรมราชูปถัมภ์
และรางวัลจากมูลนิธิเสฐียรโกเศศ
และนาคะประทีปในปี พ.ศ. ๒๕๑๖
เป็นการประยุกต์รวมศิลปไทย ๔ สมัย
คือตั้งแต่กรุงสุโขทัย กรุงศรีอยุธยา
กรุงธนบุรี และกรุงรัตนโกสินทร์มารวม
กัน
๔) วัดหนองป่าพง ตำบลบุ่ง
ทวาย อำเภอวารินทร์ชำราบ จังหวัดอุบล
ราชธานี เป็นแบบอาคารประยุกต์อยู่บน
สมาโบราณไม่มีอาคาร มีแต่ขอบเขต
พระอุโบสถวัดราชาธิวาส สามเสน
สร้างตามแบบรูปทรงขอม ทำหน้า
บันเป็นซุ้ม, วัดศรีชุมจังหวัดลำปาง
เป็นโบสถ์ที่แปลกที่สุดของนครลำปาง
รูปแบบโบสถ์สร้างตามอย่างเอกลักษณ์
ของวัดพม่าโดยช่างฝีมือชาวพม่า, วัด
ปทุมคีรี จังหวัดตาก ตัวโบสถ์สร้าง
แบบศิลปะของชาวคาธอลิคอยู่บนยอด
เนินหรือจะไปชมพระอุโบสถวัดนันดา-
ราม อำเภอเชียงคำ จังหวัดพะเยา เป็น
ปูชนียสถานที่งดงามแห่งหนึ่ง เป็นวัด
พม่าที่ปรากฏรูปทรงสถาปัตยกรรมแบบ
พม่า แม้กระทั่งพระพุทธรูปก็เป็นศิลปะ
แบบพม่า และวัดอื่น ๆ อีกมากมายที่มี
รูปทรงแปลก ๆ ไม่มีช่อฟ้าใบระกา
เหมือนกัน กระจายอยู่ทั่วราชอาณา
จักร
เนินดิน หลังคาประยุกต์สมัยใหม่ ไม่ กลุ่มโบสถ์เพื่อนศาสนิก
มีผนัง โบสถ์ทรงแปลกตาอยู่ในหมู่แมก
ไม้ร่มเย็น
๕) วัดพระธรรมกาย ตำบล
คลองสาม อำาเภอคลองหลวง จังหวัด
ปทุมธานี รูปทรงอุโบสถ เป็นอา
คารกว้าง ๑๐ เมตร ยาว ๒๕ เมตร
ผูกพัทธสีมาเมื่อวันที่ ๒๙ มกราคม
๒๕๒๓ หลังจากได้รับพระราชทาน
วิสุงคามสีมา เมื่อวันที่ ๑๖ มกราคม
๒๕๒๒ วัดพระธรรมกายได้ดำเนิน
การสร้างอุโบสถที่แปลกตาเรียบ
ง่าย สง่างามโดยมุ่งประโยชน์การใช้
งานความคงทน และประหยัดค่าบำรุง
รักษาเป็นใหญ่
นอกจากนี้ยังมีวัดธารน้ำไหลจัง
หวัดสุราษฎร์ธานี วัดสวนแก้ว
จังหวัดนนทบุรี ที่ทำโบสถ์เสมือนเขต
ในแนวทางแห่งสันติธรรมของ
พระศาสนา ประเทศไทยมีอิสระเสรี
ภาพในการเลือกนับถือลัทธิความเชื่อ
หรือศาสนาใดก็ได้ ถ้าชำเลืองดูเพื่อน
ศาสนิกในประเทศของเราก็พบว่าโบสถ์ยัง
เป็นศาสนสถานที่สำคัญ และถือว่าศักดิ์
สิทธิ์เช่นกัน
๑) วัดโพธิ์แมนคุณาราม แขวง
ช่องนนทรี เขตยานนาวา กรุงเทพฯ เป็น
คณะสงฆ์จีนนิกาย สร้างตามศิลปะ
จีนงดงามใหญ่โตมาก วัดนี้ได้รับพระ
ราชทานวิสุงคามสีมา และผูกพัทธสีมา
เมื่อวันที่ ๑ เดือนเมษายน ๒๕๑๑
๒) มัสยิดกลางปัตตานี อยู่ริม
ถนนปัตตานี-ยะลา เป็นสถานที่ประกอบ
พิธีกรรมทางศาสนาอิสลามของคนไทย
มุสลิมทั้งสี่จังหวัดภาคใต้ มัสยิดแห่ง
กัลยาณมิตร/กันยายน ๒๕๓๐
Kalyanamitra.org