การบิณฑบาตในนครโกสัมพี : หน้า 83/118

บาตรเข้าสู่นครโกสัมพี่เพื่อบิณฑบาต มีผู้คอยดักถวายอาหารแก่มุมอยู่ เป็นแห่ง ๆ สมณศากยบุตรเป็นที่คุ้นตา ของประชาชนชาวโกสัมพี่แล้ว ตั้งแต่ครั้ง ที่พระตถาคตเจ้าเสด็จเข้าสู่นครโกสัมพี เป็นครั้งแรก เมื่อพระอานนท์ได้อาหาร พอสมควรแล้ว ท่านก็เดินลุ่มมุ่งเข้าสู่ป่า ประดู่ลายตามเดิม ฉันอาหารตามที่ประ ชาชนศรัทธาถวายด้วยอาการแห่งสามี บริโภค” อันเป็นแบบอย่างแห่งพระ อรหันต์ทั้งหลาย เสร็จแล้วท่านก็ยับยั้ง อยู่ ณที่นั้น ด้วยวิหารธรรมอันประเสริฐ จนกระทั่ง วัฒนฉายากาล พระอาทิตย์โคจร ผ่านกึ่งกลางฟ้าไปแล้ว เงาไม้ประดู่สาย ที่อยู่โดดเดี่ยวทอดยาวไปทางทิศตะวัน ออก บรรยากาศรื่นรมย์สงบ เหมาะแก่ อนาคาริกมุนี ภิกษุรูปหนึ่งร่างกายสูงใหญ่มีสง่า เดินเข้ามาสู่ป่าอันเงียบสงบนี้ เมื่อท่าน ผ่านมาทางพระอานนท์นั่งอยู่เห็นเป็น สมณะแบบเดียวกัน จึงเข้าไปหาด้วย อาการแห่งมิตร แต่ท่านหาได้รู้จักพระ อานนท์ไม่ “ท่านผู้ทรงพรต” ภิกษุรูปนั้น กล่าวขึ้น “ข้าพเจ้าไม่คิดว่าจะพบท่านผู้ ใดในป่าอันวิเวกแห่งนี้ ท่านคงมุ่งแสวง สันติวรบทเช่นเดียวกับข้าพเจ้า จึงมานั่ง อยู่ ณ ที่นี้แต่ผู้เดียว” “ท่านผู้บำเพ็ญตบะ” พระอานนท์ ตอบ “ข้าพเจ้าทราบจากเครื่องนุ่งห่ม และบริขารอื่น ๆ ที่ติดตัวท่านมาว่าท่าน เป็นสมณะแบบเดียวกับข้าพเจ้า สมณะ แบบเรานี้มีพระผู้มีพระภาคเป็นศาสดา ด้วยกัน ก็พระผู้มีพระภาคพระองค์นั้น รับประทานอาหารด้วยอาการของผู้ที่เป็น เจ้าของ ตรัสไว้มิใช่หรือว่า ความวิเวกเป็น สหายอันประเสริฐ “ท่านผู้ทรงพรต” ภิกษุรูปนั้น กล่าว “พระดำรัสนี้ช่างเป็นพระพุทธ ภาษิตที่กระตุ้นเตือนเร่งเร้าให้พุทธสาวก พอใจในวิเวกเสียนี่กระไร! ขอประทาน โทษเถิด จากลักษณะอาการและคำ กล่าวของท่าน ข้าพเจ้าพออนุมานได้ว่า ท่านคงจะมาสู่ธรรมวินัยนี้นานแล้ว ส่วน ข้าพเจ้าเอง แม้จะมีอายุเหยียบย่างเข้าสู่ วัยชรามาหลายปีแล้วก็ตาม แต่ข้าพเจ้า เพิ่งจะอุปสมบทอุทิศพระผู้มีพระภาคเมื่อ ไม่นานมานี้เอง คือเมื่อพระผู้มีพระภาค พระองค์นั้นปรินิพพานแล้ว ข้าพเจ้าเพิ่ง จะบวชได้ ๕ พรรษาเท่านั้น” "อาวุโส” พระอานนท์เปลี่ยน ค่าแทนชื่อของภิกษุรูปนั้น “ข้าพเจ้า อุปสมบทในสมัยที่พระตถาคตยังทรง พระชนม์อยู่ และได้เห็นได้เฝ้าพระองค์ เสมอ ๆ ข้าพเจ้าถือเป็นลาภอันประเสริฐ ที่ได้เฝ้าพระผู้มีพระภาค มิใช่แต่ข้าพเจ้า เท่านั้น ใคร ๆ ก็ปรารถนาที่จะได้เข้าเฝ้า และสนทนาด้วย พระองค์เป็นผู้สูงสุด อย่างแท้จริง” ภิกษุรูปนั้นแสดงอาการสนใจ อย่างเห็นได้ชัด และมีนัยน์ตาวาวด้วย ปิติพร้อมด้วยกล่าวว่า “ท่านผู้ทรงพรต ข้าพเจ้าปรารถนา อย่างยิ่ง ปรารถนาเหลือเกินที่จะทราบ พระพุทธจริยาโดยละเอียดจากผู้ซึ่งเคย เข้าเฝ้า เคยฟังธรรมของพระศาสดาท่า อย่างไรข้าพเจ้าจึงจะได้บรรลุผลสำเร็จ แห่งความปรารถนานั้น แต่ก่อนอื่นข้าพ เจ้าปรารถนาใคร่ทราบนามของท่านผู้ โชคดี พอเป็นเครื่องประดับความรู้ไว้ก่อน "ค่าที่ภิกษุผู้ใหญ่เรียกภิกษุผู้น้อย ภิกษุทั้งหลาย! ปัญหาที่ เผชิญอยู่เบื้องหน้าของ ทุก ๆ คนคือ ปัญหาเรื่องทุกข์ และความดับทุกข์ มนุษย์ และสัตว์ทั้งหลายถูก ความทุกข์เสียบอยู่ทั้งทางกาย างใจ และทาง ส่วนข้าพเจ้าเองมีนามว่า กัมโพชะ ชื่อ เดียวกับแคว้นที่ข้าพเจ้าเกิดซึ่งอยู่ทาง เหนือขึ้นไป ท่านเองก็คงทราบว่าแคว้น กัมโพชะมีชื่อเสียงที่สุดเรื่องพันธุ์มาดี” พระอานนท์นิ่งอยู่ครู่หนึ่ง หา ได้ตอบคำของพระกัมโพชะทันทีไม่ ท่าน กําลังตรึกตรองว่า ควรจะบอกนามของ ท่านแก่ภิกษุรูปนี้หรือไม่หนอ ภิกษุรูปนี้ มีความเลื่อมใสในพระศาสดาเป็นอย่างยิ่ง กระหายใครฟังพระพุทธจริยา และเรื่อง ซึ่งเกี่ยวข้องกับพระองค์ ภิกษุรูปนี้คงจะ ต้องเคยได้ยินเกียรติคุณของท่านในฐานะ เป็นผู้ใกล้ชิดอย่างยิ่งกับพระศาสดา ถ้าเธอทราบนามของท่านแล้วและได้ฟัง พุทธจริยาบางตอนจากท่านเอง คงจะ เพิ่มพูนปีติปราโมชแก่เธอหาน้อยไม่ อาจ จะเป็นทางให้เธอได้ธรรมจักษุในไม่ช้า เมื่อคิดถึงประโยชน์ดังกล่าวนี้เป็นที่ตั้ง แล้ว พระพุทธอนุชาสุกโกทนบุตร งังกล่าวว่า “ภราดา) ข้าพเจ้ายินดีจะเล่าพุทธ จริยา และบุคคลที่เกี่ยวข้องกับพระองค์ บางประการบางดอนให้ท่านฟังเท่าที่ข้าพ เจ้ารู้เห็นมาด้วยตนเองบ้าง ที่พระศาสดา โปรดประทานเล่าให้ข้าพเจ้าฟังบ้าง อนึ่งข้อที่ท่านอยากทราบนามของข้าพเจ้า กัลยาณมิตร/กันยายน ๒๕๓๐ Kalyanamitra.org