ข้อความต้นฉบับในหน้า
ว่าข้าราชการทุกคนต้องงดแสวงหาผล
ประโยชน์โดยมิชอบอย่างสิ้นเชิง เพราะ
อะไรที่มีอยู่ตามสิทธิ์ อะไรที่ฟังได้ตาม
สิทธิ ก็ควรจะพอเพียงแล้ว มีน้อยก็ใช้
น้อย อย่าให้เป็นว่ารสนิยมสูงแต่ชัด
ความสามารถต่ำจะไปไม่รอด เราพยา
ยามสอนคนของเราให้รู้จักความเรียบ
ง่าย ประหยัดเป็นหลัก
สี่...โปรดวิชาการ คืองานใน
หน้าที่บำบัดทุกข์บำรุงสุขของฝ่ายปก
ครองนั้น จำเป็นต้องมีความรู้ในด้านวิชา
การหลาย ๆ แขนง แต่ไม่ใช่รู้แบบนัก
วิชาการ ต้องรู้แบบผู้ประสานงาน รู้แบบ
นักบริหาร อันนี้สำคัญมาก อย่างเช่น
นายอำเภอต้องรู้ว่า ในพื้นที่ราษฎร
เขาปลูกพืชอะไรกันได้บ้าง และอะไร
ที่ควรปลูก เพราะจะได้ไปอธิบายให้
เขาทราบได้ แต่กว่าจะรู้ได้ต้องถามนัก
วิชาการ นักวิชาการต้องเป็นคนบอก เรา
จึงต้องน่าวิชาการมาเกี่ยวข้องจึงจะไป
แนะนำประชาชนได้ถูกต้อง
ห้า...ทำงานอย่างมีระบบ ผม
อยากให้ทุกคน ในกรมการปกครองซึ่ง
ต้องทำงานรอบตัวเต็มไปด้วยปัญหาเข้า
มารอบทิศ จนเกือบไม่มีเวลาเป็นตัวของ
ตัวเอง เช่นงานในหน้าที่ งานหนังสือ
งานติดต่อ งานประชุม งานประสาน
งาน ถ้าไม่ทำตัวให้เข้ากับระบบของตัว
เองแล้วจะทำงานไม่ได้ จะต้องจัดระบบ
งานของเขาเองว่าตอนไหนเขาจะทำ
อะไร ประชาชนจะได้พบได้ที่ไหน พบได้
อย่างไร อย่างผมมีสมุดเล่มนี้เล่มเดียว
ผมก็สามารถบริหารเวลาของผมได้โดย
ระบบของผมที่จัดขึ้น
หก...คบกับทุกฝ่าย คือในสังคม
เราก็มีคนหลายฝ่าย พรรคการเมืองก็มี
หลายพรรค กลุ่มพ่อค้าเขาก็มีกลุ่มที่ชัด
๕๖
ผลประโยชน์กันก็มี เราจะบอกว่าเรา
ไม่คบกับฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งไม่ได้ เราจะ
บอกว่าเราไม่คบผู้มีอิทธิพล หรือฝ่าย
อธรรม ผลก็คือเราจะไม่รู้เรื่องอะไร เราจะ
ไม่รู้จักเขาเลย แต่การคบต้องมีความมุ่ง
หมาย ถ้ามันจำเป็นต้องคบกับฝ่าย
อธรรม ก็ต้องคบเพื่อปรับเขากลับมา
เป็นฝ่ายธรรมะให้ได้
เจ็ด...ขยายประชาธิปไตย
ประชาธิปไตย เป็นสิ่งที่จําเป็น เราถือว่า
เป็นอุดมการณ์ของชาติเพราะประเทศ
ไทยของเราอยู่ในระบบการปกครองระบบ
เศรษฐกิจแบบประชาธิปไตย ซึ่งมีพระ
มหากษัตริย์ เป็นประมุข เราต้องเรียนรู้
ด้วยตนเองก่อนว่าประชาธิปไตยที่เราต้อง
เป็นนั้นคืออะไร ฝ่ายปกครองที่ต้องมี
จิตใจเป็นประชาธิปไตย เพราะคนส่วนมาก
เขาจะมองว่าคำว่า “ปกครอง” คือผู้ที่
มีอำนาจเหนือกว่าประชาชน ซึ่งว่ากัน
ตามความจริงก็เพราะกฎหมายให้อำ
นาจ ถ้านักปกครองใช้อำนาจโดยไม่
เป็นธรรม หรือใช้ไม่ถูกต้อง ไม่พยายาม
เอาวิญญาณของประชาธิปไตยไปสวมใส่
ในหัวใจของเขาแล้ว ยิ่งเป็นการปิด
โอกาสของประชาชนที่จะเสนอแนะบอกปัญ
หาบอกทุกข์สุขให้เราทราบ แต่ถ้าเรารับ
ฟังความเห็นของคนอื่นแล้ว เขาเสนออะไร
มาก็รับฟัง ถ้าบังเอิญไม่ตรงกับเหตุผล
ของเรา เขาจะเถียงเราบ้างก็อย่าโกรธ
ต้องรับฟังเหตุผลว่าข้อเท็จจริงถูกต้อง
ตรงกันไหม และเหตุผลใดมีน้ำหนัก
มากกว่ากัน ประโยชน์ส่วนใหญ่ได้แก่
ใคร
อย่างเวลานี้ที่เหตุการณ์ต่าง ๆ
เกิดขึ้นบ่อยในหลายหน่วยงาน คือฝ่าย
ข้างน้อยแพ้โหวต แล้วไม่ยอมรับมติเสียง
ข้างมาก กลับแยกตัวไปเป็นอิสระ เป็น
ความไม่ถูกต้อง เรียกว่าขาดกติกาประ
ชาธิปไตย ขาดวิญญาณความเป็นประชา
ธิปไตย เราเป็นหน่วยหนึ่งของสังคมต้อง
ยอมรับนับถือกฎเกณฑ์ข้อบังคับตามกฎ
หมาย ระเบียบแบบแผนบ้านเมือง มิใช่
ถือเอาแต่สิทธิ์ แต่ต้องถือว่าเรามีหน้า
ที่ควบคู่กันไป ซึ่งเป็นเรื่องสำคัญของหลัก
ประชาธิปไตย
แปด...ทันสมัยเป็นนิจ หมาย
ความว่าฝ่ายปกครองซึ่งต้องดูแลทุกข์สุข
ของประชาชน อย่างเช่นนายอำเภอต้องรู้
ว่ามีภัยธรรมชาติเกิดขึ้นที่ใดบ้าง ที่ไหน
เกิดความแห้งแล้ง ต้องรู้ว่ากรมอุตุนิยม
วิทยากำลังประกาศว่า อีกประมาณหนึ่ง
อาทิตย์พายุไต้ฝุ่นจะเข้ามา ฝนอาจจะ
ดกที่ใดบ้าง นายอำเภอต้องติดตามฟัง
ข่าวดู เพราะฉะนั้นทันสมัยคือทันต่อเหตุ
การณ์ไม่ใช่แต่งตัวทันสมัย แต่ต้องรู้ทัน
ปัญหาและเหตุการณ์ต่าง ๆ เพื่อเตรียม
แก้ไข
เก้า...คู่ชีวิตเป็นสุข ผมถือว่าข้า
ราชการไม่ว่าหญิงหรือชาย ถ้าชีวิต
ในครอบครัวไม่เป็นสุขแล้ว ยากที่ตัวเอง
จะไปทำงานเสียสละเพื่อประโยชน์
ส่วนรวมได้ ต้องอย่าสร้างปัญหา
ให้ครอบครัว การมีมากผัวมากเมียเป็น
สิ่งไม่ควรทำ ไม่ควรให้เกิดขึ้น ควร
ปฏิบัติให้ถูกต้องตามทำนองคลองธรรม
ตามขนบธรรมเนียมประเพณี ช่วยกัน
ประคับประคองน้ำใจกันโดยใช้เหตุผล
ถือว่าเป็นสิ่งที่ดีที่สุด แต่สิ่งสำคัญ
ความสุขของคู่ชีวิตไม่ได้หมายความว่า
ให้มาแทรกแซงก้าวก่ายในหน้าที่การ
งาน แต่ถ้าสนับสนุน ซึ่งกันและกันใน
หน้าที่อันถูกต้องก็ไม่เป็นไร.....
กัลยาณมิตร/กันยายน ๒๕๓๐
Kalyanamitra.org