ข้อความต้นฉบับในหน้า
เหล่านั้น ซาบซึ้งในความสวยงามของรูป
ร่าง สีสันความพิสดารแห่งโครงร่าง
ตลอดจนปัญหาความเจริญเติบโตและดับ
สลาย ฯลฯ เหล่านี้ล้วนแต่น่าสนใจทั้งนั้น
ถ้าได้เฝ้าสังเกตความเปลี่ยนแปลง จน
เห็นความเป็นไปทุกขั้นทุกตอนแล้วก็คง
จะสนุกเพลิดเพลินมิใช่น้อย ส่วนเรื่อง
สัตว์นั้นล่ะ การเฝ้าดูรูปร่าง สีสัน ท่าทาง
อิริยาบถ เสียงร้องในเวลาที่ดีใจ ตกใจ
โกรธ ฯลฯ จะทำให้เข้าใจจิตใจของสัตว์
มากขึ้น ๆ จนกระทั่งเสมือนกับพูดกันเข้า
ใจได้ทีเดียว
เมื่อยอร์ชเข้าใจในสัตว์และต้นไม้
ถ้ายังสงสัยเพราะทารกเป็นลูกคนเช่น
เดียวกับเรา ก็อาจเอาความรู้สึกในสัตว์
มาพิจารณาได้ เช่นสุนัขเป็นต้น สุนัขเป็น
สัตว์ที่อยู่ใกล้ชิดกับเรามากที่สุด อาจเข้า
ใจกันได้ราวกับพูดเข้าใจกันทีเดียว เรา
จึงรักใคร่เอ็นดูมากกว่าสัตว์อื่น สัตว์
เลี้ยงอื่น ๆ ก็ทำนองเดียวกัน เช่น เป็ด
ไก่ นก เป็นต้น ถ้าเราสนใจได้เลี้ยงดูและ
ใกล้ชิดกับมันอยู่เสมอ เข้าใจกันได้ตาม
สมควรแล้ว ความรักและเมตตาก็จะเกิด
ๆ
ขึ้นในเรา ใครจะนำมันไปฆ่าไปแกง
เป็นอาหาร เราก็อยากจะทำการป้องกัน
ส่วนตัวเราเอง แม้จะอดอยากสักเท่าไรก็
กันและกันเป็นบ่อเกิดของความรัก
และเมตตา
แล้ว ความรักและเมตตาก็เกิดขึ้นเป็น จะไม่ฆ่าสัตว์เหล่านั้นเป็นอาหารเลย
ของคู่กันไป มีความปรารถนาที่จะ สรุปความได้ว่าความรู้ความเข้าใจซึ่ง
ทะนุถนอม ซึ่งเป็นความปรารถนาในทาง
สร้างไม่ต้องการทำลายเรื่องนี้จะเห็นได้
จากการเปรียบเทียบกับความรู้สึกในทารก
ของเรา เรารักใคร่เมตตาทารกก็เพราะ
เราได้อยู่ใกล้ชิดและเข้าใจในทารกนั้น
ดี ทั้งทารกก็เข้าใจในเราด้วยเหมือน
กัน แม้ทารกจะมีร่างกายพิกลพิการ
อย่างไร เราก็ยังรักและเมตตาอยู่นั่นเอง
ถาม ในชาดกต่าง ๆ มีเรื่อง นก
หนู และสัตว์ต่าง ๆ พูดได้ เป็นความจริง
หรือไม่
ตอบ เป็นความจริง แต่ไม่ได้
หมายความว่า พูดด้วยปากอย่างเดียว
สัตว์ต้องใช้ท่าทางเป็นส่วนใหญ่เหมือน
คนใบ้ แต่ถ้าสามารถออกเสียงได้
ด้วย ก็ใช้เสียงประกอบเท่าที่ธรรม
ชาติแห่งลิ้นและคอของมันจะอำนวย
โดยเหตุนี้ ยอร์ชจึงยืนยันว่ากระต่ายและ
นกได้พูดกับเขา
ถาม การที่ยอร์ชเลือกเอาทาง
ไปช่วยชีวิตลูกปลาแทนการไปผ่าฟืน ซึ่ง
อาจเป็นเหตุให้เขาต้องถูกเฆี่ยนนั้น ยอร์ช
ได้ถูกเฆี่ยนจริง ๆ หรือเปล่า
ตอบ ในเรื่องไม่ได้บอกไว้ว่าถูก
เฆี่ยนหรือเปล่า คงจะให้ผู้อ่านเข้าใจเอา
เอง ซึ่งก็ไม่มีทางที่จะคิดไปอย่างอื่นได้
นอกจากถูกลงโทษทางเดียว นี่แสดงถึง
“ลักษณะพิเศษ” อีกอย่างหนึ่งของ
ยอร์ชว่า เห็นแก่ชีวิตของสัตว์เล็ก ๆ
มากกว่าความทุกข์ยากของตนเอง
อ่านต่อฉบับหน้า
32
Kalyanamitra.org
กัลยาณมิตร/กันยายน ๒๕๓๐