การเดินทางของพระอานนท์ : หน้า 82/118

เมื่อพระผู้มีพระภาคอรหันต สัมมาสัมพุทธเจ้าผู้อนาวรณญาณ ทรงสละละทิ้งสังขารอันประกอบขึ้น เหมือนสัมภาระที่ใช้สอยเช่นเกวียน เป็นต้น เข้าสู่มหาปรินิพพานอัน บรมสุขเกษมศานติ์จากความทรมาน ทั้งปวงแล้ว พระอานนท์พุทธอนุชา ซึ่งบัดนี้ เป็นเสมือนองค์แทนแห่ง พระตถาคตเจ้าก็จาริกไปในที่ต่าง ๆ เตือนใจของอาคันตุกะผู้มาเยือนไปตลอด ชีวิต จากฝั่งยมุนาจะเห็นกำแพงปราการ บ้านเรือนสลับสร้างคูชั้นเป็นลดหลั่น ยอดจากปราสาทแห่งอุเทพราชนั้น เมื่อ ต้องแสงสุริยายามจะอัสดงก็ส่องแสง เหมือนมีอาทิตย์อยู่หลายดวง การสัญจร ทางเรือคับคั่ง มีเรือน้อยใหญ่ประดับ ธงทั่วสีต่าง ๆ ดูงดงาม เมื่อพระอานนท์มาถึงไกล้นครโก สัมพีนั้นเป็นเวลาเย็นมากแล้ว ทุ่งสาลี เกษตรยามต้องแสงอาทิตย์ในสายัณหาล โดยโดดเดี่ยวเดียวดาย จากแคว้นสู่ | มองดูประหนึ่งปูลาดด้วยแผ่นทอง พระ แคว้น จากราชธานีราชธานี และ บทจรสู่คามนิคมชนบทต่าง ๆ เพื่อ แสวงหาความวิเวกบ้าง เพื่อโปรดให้ ประชานิกรดำรงในคุณธรรมสัมมา ปฏิบัติ เป็นเวลา ๔๐ ปี หลังพุทธ ปรินิพพาน สมัยหนึ่ง พระพุทธอนุชาออกจาก สาวัตถีราชธานีแห่งแคว้นโกศล มุ่ง หน้าลงสู่ทิศใต้ถึงลำน้ำยมุนา เดินเลียบ ลำน้ำนี้ลงตอนใต้ อันเป็นที่ตั้งแห่ง โกสัมพี ราชธานีแห่งแคว้นวังสะ อันว่านครโกสัมพีนี้ รุ่งเรืองด้วย ศิลปวิทยาการมากหลาย นอกจากนี้ยัง เป็นย่านกลางแห่งการเดินทางและการ ขนส่งสินค้าระหว่างโกศล มคธ และเมือง ผ่านต่าง ๆ ทางใต้และทางตะวันออกอีก ด้วย ลำน้ำยมุนาอันสวยงามตระการ ยิ่งนักนั้น ก็ไหลมาจากแดนอันขจรนามแต่ กาลไกลสมัยมหาภารตยุทธ นั่นคือหัสดิน ปุระนครซึ่งปรักหักพังแล้ว และท่วมท้น ทุ่งกุรุ ซึ่งปาณฑพและเคารพได้ทำสง คราม เพื่อชิงชัยความเป็นใหญ่กัน ความงามของนครโกสัมพีย่อมติดตา ๔๐ พายรำเพยเพียงแผ่วเบาต้องการพระ มหาเถระก่อให้เกิดความชุ่มเย็น เฉก มารดาลูบคลำาบุตรสุดที่รักด้วยใจถนอม ณ เบื้องบน ก้อนเมฆสลับซับซ้อนเป็นทิว แถวลอยละลิ่วตามแรงลม มองดูเป็นสี ม่วงสลับฟ้าตระการตายิ่งนัก พระผู้เป็นพหูสูต หาได้มุ่งเข้าสู่ เขตนครโกสัมพี่ไม่ ท่านต้องการแสวง หาที่สงัด และ ณ ที่นั้น แห่งใดเล่าจะสงัด เท่าป่าไม้ประดู่ลาย เพราะฉะนั้นพระ มหาเถระจึงเยื้องย่างด้วยลักษณะอัน น่าทัศนา เข้าสู่ป่านั้นด้วยหทัยที่แช่มชื่น เบิกบาน พระกัมโพชะมีอาการตะลึง อยู่ครู่หนึ่ง แล้วอาการ แห่งความปีติซาบซ่านก็ เข้ามาแทนที่ ท่านลุกขึ้นนั่ง กระโหล่ง ประนมมือกราบลง แทบบาทมูลของพระอานนท์ ซบศีรษะอยู่นิ่งและนาน เมื่อพระอาทิตย์อัสดงแล้วไม่นาน ดวงจันทร์แจ่มจรัสก็โผล่ขึ้นเหนือทิวไม้ ด้านตะวันออก ป่าประดู่ลายเงียบสงัด วังเวง เหมาะสำหรับผู้แสวงหาวิเวกอย่าง แท้จริง เนื่องจากมีภิกษุแวะเวียนมาพัก อยู่เสมอ ป่านี้จึงมีเสนาสนะน้อย ๆ อยู่ หลายหลัง สําหรับพักอาศัยหลังหนึ่ง เพียงผู้เดียว พระเถระเลือกได้กระท่อม หลังหนึ่ง เมื่อปูลาดมีสีทนะ ลงแล้วก็นั่ง ขัดสมาธิ หลับตาอยู่ตลอดปฐมยาม แห่ง ราตรี และพักผ่อนเมื่อถึงมัชฌิมยาม ล่วงไปแล้ว ปัจจุสกาล แสงสีขาวทางทิศ ตะวันออกเริ่มทาบขอบฟ้าจากทิศเหนือ ตลอดไปทางทิศใต้ ลมรุ่งอรุณพัดเฉื่อย นิ้ว เสียงกาซึ่งเพิ่งออกจากรวงรังเพื่อ แสวงภักษาหาร บินผ่านป่าประดู่ลาย พร้อมด้วยเสียงร้องกๆ ๆ บริเวณป่า ประดู่ลายยังคงเงียบสงัด ได้ยินแต่เพียง เสียงใบไม้ไหวกระทบกันเป็นครั้งคราว พระพุทธอนุชาผู้ประเสริฐเดินวนเวียนมา อยู่หน้ากระท่อมน้อย โดยอาการที่เรียก กันว่าเดินจงกรม เพื่อพิจารณาหัวข้อธรรม ท้องฟ้าสางแล้ว แสงสว่างสาด ไปทั่วบริเวณไพร โน้มน้อมมนัสแห่ง พระอานนท์ให้แจ่มใสชื่นบาน ท่าน เตรียมนั่งอันตรวาสก และครองอุต ตราสงค์ เป็นปริมณฑลเรียบร้อย ถือ KKNKINGZDTEM *ผ้ารองนั่งของภิกษุ ปฐมยาม ยามแรก กำหนดเวลา ๔ ชั่วโมง ตั้งแต่ย่า หรือ ๑๔ นาฬิกาถึง ๔ ทุ่ม หรือ ๒๒ นาฬิกา ม "ยามท่ามกลาง, ในบาลีแบ่งถลางคืนเป็น ๓ ยาม ยามหนึ่งมี ๔ ชั่วโมง เรียกว่า ปฐมยาม มัชฌิมยาม ปัจฉิมยาม ผ้าสบง สำหรับมุ่ง จีวร สาหรับห่ม กัลยาณมิตร/กันยายน ๒๕๓๐ Kalyanamitra.org