บทบาทของสมาคมบาลีปกรณ์ : หน้า 45/126

บาทของสมาคมนี้ในประเทศไทยก็มีมากเช่น เดียวกัน แต่โดยทางอ้อม เพราะแต่เดิมคัมภีร์ บาลีในประเทศไทยนั้น อยู่กระจายกันตาม วัดต่าง ๆ หาได้อยู่รวมกันเป็นระบบระเบียบ แต่อย่างใดไม่ เมื่อฝรั่งจัดพิมพ์รวมเป็นเล่มดู เป็นหลักฐานเช่นนี้ คณะสงฆ์ในประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์ของพระบาทสมเด็จ พระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ก็จัดพิมพ์พระไตร ปิฎกไทยเป็นรูปเป็นเล่มอย่างฝรั่งขึ้นมาบ้าง แต่จำนวนเล่มนั้นมีเพียง ๓๙ เล่มเท่านั้น ภายหลังเมื่อเราทราบว่า ฉบับของศรีลังกาที่ สมาคมนี้จัดพิมพ์มีอยู่ถึง ๔๕ เล่ม คณะ สงฆ์จึงมีการทบทวนกันครั้งใหญ่ จำนวน ๓๙ เล่มจึงงอกขึ้นมาเป็น ๔๕ เล่มอย่างในปัจจุ บัน สำหรับชาวบ้านทั่วไป พระไตรปิฎก ภาษาบาลีนั้นแทบจะเรียกได้ว่า พ้นวิสัยของ ความเข้าใจทั้งปวง น้อยคนจะทราบว่า มีข้อ ความอีกมากมายในพระไตรปิฎกที่เรายัง ไม่ทราบว่า แปลว่าอะไร หรือแม้ แต่บทสวด มนต์บาลีที่พระท่านสวด ๆ กันอยู่เกือบทุกวัน ยังมีหลายต่อหลายตอนที่เราไม่ทราบความ หมายที่แท้จริง บางข้อความจะแตกต่างกันไป ในแต่ละประเทศ เช่น ฉบับของศรีลังกาว่าไว้ อย่างหนึ่ง ของพม่าว่าไว้อีกอย่างหนึ่ง ส่วน ของไทยเป็นอีกอย่างหนึ่ง เป็นต้น ปัญหาก็คือ ว่า ความเดิมนั้นเป็นอย่างไร และฉบับไหนน่า จะเป็นฉบับที่ถูกต้องมากที่สุด สิ่งเหล่านี้ยัง เป็นปัญหาที่นักวิชาการยังคงต้องถกเถียงกัน ต่อไป ศจ.กอมบริช หัวหน้า ภาควิชาภาษาตะวัน ออก มหาวิทยาลัย อ๊อกซฟอร์ด จุดประสงค์แรกเริ่มของสมาคมบาลี ปกรณ์ คือการจัดพิมพ์พระไตรปิฎกบาลี แต่ ต่อมาภายหลังงานนี้ขยายวงกว้างมากขึ้น จน มีการจัดพิมพ์คัมภีร์บาลีในที่ต่าง ๆ พร้อม ด้วยคำแปล คัมภีร์บางเล่มที่ไม่ใช่ภาษาบาลี แต่เป็นภาษากึ่งบาลี-สันสกฤต ที่มีตกค้างอยู่ ในอินเดีย ถูกจัดพิมพ์รวมเป็นเล่มขึ้นและขยาย สาขาไปในหลาย ๆ ประเทศ มีประธาน สมาคมที่รับช่วงต่อ ๆ กันมาถึงปัจจุบันเป็น คนที่ 5 คือ นาย เค.เค. นอร์แมน (K.K. NOR- MAN) หัวหน้าภาควิชาภาษาตะวันออก แห่ง มหาวิทยาลัยเคมบริดจ์ ซึ่งนักวิชาการทั้ง หลายยกย่องว่า เป็นผู้ชำนาญภาษาบาลีและ ภาษาอินเดียโบราณมากที่สุด พระมหาเถระ แห่งศรีลังกาอีกองค์หนึ่ง คือ ท่านสทฺธาติสฺส เป็นรองประธาน ส่วนเหรัญญิกคือ ศจ. กอมบริช แห่งมหาวิทยาลัยอ๊อกซฟอร์ด สมาคมบาลีปกรณ์นั้น เป็นสมาคมที่ แปลก เพราะไม่มีที่ทำการของตน สมบัติชิ้น เดียวของสมาคมก็คือโกดังเก็บของแห่งหนึ่งใกล้ เมืองอ๊อกซฟอร์ด ใช้เป็นที่เก็บหนังสือจำนวน มากที่พิมพ์สะสมเอาไว้ ทำเอาพระเถระ จากศรีลังกาเป็นจำนวนมากต้องผิดหวังกลับ ไปตาม ๆ กัน เมื่อได้เดินทางมาเยี่ยมชมสมาคม อันมีชื่อเสียงแห่งนี้ ทั้งนี้เพราะสมาคมนี้ใช้ การติดต่อกันทางจดหมายหรือโทรศัพท์ ระหว่างนักปราชญ์ของมหาวิทยาลัยเป็น สำคัญ และช่วยกันผลิตผลงานในรูปของหนัง สือออกจำหน่าย ถ้าจะมีการประชุมกันสัก ครั้งหนึ่งก็เพื่อการเลือกตั้งกรรมการ ซึ่งหลาย ปีจะมีสักครั้ง บุคคลสำคัญที่รองจากผู้ก่อตั้งคือ นาง สาว ไอ.บี. ฮอร์เน่อร์ (I.B. HORNER) ประ ธานสมาคมคนที่ ๕ ผู้ที่นอกจากจะมีผลงาน การแปลคัมภีร์บาลีออกมาอย่างมากมายกว่า ใคร ๆ แล้ว ยังได้อุทิศมรดกทั้งหมดของเธอให้ แก่สมาคมบาลีปกรณ์ เพื่อประโยชน์ทางวิชา การต่อไป อ่านต่อฉบับหน้า สิงหาคม ๒๕๓๑ Kalyanamitra.org ๔๓