ข้อความต้นฉบับในหน้า
พิ พิ ธ ภั ณ ฑ์ อ า ช โ ม เ ล ย น
ในขณะที่อยู่ในศรีลังกา ริส เดวิดส์ ได้
ไปเรียนคัมภีร์บาลีจากพระภิกษุองค์หนึ่งชื่อ
ยตุรมุลเล อนุนนฺเส (YATRAMULLE UN-
NANSE) ณ วิหารแห่งหนึ่งที่เมืองเบนโตตา
(BENTOTA) ทางตะวันตกเฉียงใต้ของศรีลังกา
เมื่อเรียนไปก็เกิดความศรัทธามากขึ้น ๆ ใน
พระพุทธศาสนา จนมีเจตนาอันแรงกล้าที่จะ
ทำคัมภีร์บาลีเหล่านี้ มาเผยแผ่ให้ชาวตะวันตก
ได้ทราบ ซึ่งขณะนั้นความเข้าใจของชาวตะวัน
ตกเกี่ยวกับพระพุทธศาสนา แทบจะไม่มีเลย
คนส่วนใหญ่ถึงแม้จะเคยได้ยินเรื่องพระพุทธ
ศาสนามาบ้าง แต่ก็ยังคิดถึงพระพุทธเจ้าใน
ลักษณะของเรื่องเทพนิยาย และไม่เคยซาบซึ้ง
ในหลักธรรมอันเป็นเหตุเป็นผลเหล่านี้
ริส เดวิดส์ นั้นมีเพื่อนร่วมอาจารย์ด้วย
กันอีกท่านหนึ่งชื่อ โรเบิร์ต ซีซ่าร์ ไซล์-
เดอร์ส (ROBERT CAESAR CHILDERS) ผู้ซึ่ง
ได้จัดพิมพ์พจนานุกรมบาลี-อังกฤษ เป็นคน
แรก แต่น่าเสียดายที่อายุสั้น เสียชีวิตหลังจาก
พิมพ์ผลงานนี้ได้ไม่นาน
๔๒ ๔
(Ashmolean
ประวัติของริส เดวิดส์ ขณะที่อยู่ที่ศรี
ลังกานั้นค่อนข้างจะขมขื่นสักหน่อย เพราะเกิด
มีปากเสียงกับผู้บังคับบัญชา จนเป็นความกัน
ใหญ่โต และถูกสั่งพักราชการ ต้องกลับจาก
ศรีลังกาอย่างปัจจุบันทันด่วน
เมื่อกลับถึงอังกฤษก็ได้จัดตั้งสมาคม
บาลีปกรณ์ขึ้นในปี ค.ศ. ๑๘๘๑ (พ.ศ.
๒๔๒๔) โดยมีจุดมุ่งหมายเพื่อส่งเสริมการ
ศึกษาคัมภีร์บาลี ในการนี้มีการจัดพิมพ์
คัมภีร์พระไตรปิฎกบาลีเป็นครั้งแรกของ
โลก โดยถอดจากต้นฉบับอักษรสิงหล
เปลี่ยนมาใช้ตัวอักษรโรมันแบบฝรั่ง ซึ่ง
ทำให้สะดวกขึ้นในการศึกษาทางอักษร
ศาสตร์ เพราะสามารถแสดงการเปลี่ยน
แปลงคำต่าง ๆ ได้ชัดเจนขึ้นมาก และ
สะดวกในการเปรียบเทียบกับภาษาดั้งเดิม
ต่าง ๆ เช่น สันสกฤต
และเป็นที่น่ายินดีที่สมาคมบาลีปกรณ์นี้
ได้รับพระมหากรุณาธิคุณจากพระบาทสม
เด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ ๕
Kalyanamitra.org
Museum
ทรงรับไว้ในพระบรมราชูปถัมภ์ หนังสือชุด
แรก ๆ นั้นได้รับพระราชทานพระราชทรัพย์
ส่วนพระองค์เป็นทุนในการจัดทำทั้งสิ้น งาน
ของสมาคมนี้จึงได้เติบโตขึ้น
ผลงานการแปลของ ริส เดวิดส์ นั้นจัด
ได้ว่าเป็นผลงานอมตะ งานแปลวินัยปิฎกซึ่ง
เป็นเล่มแรก ๆ ของพระไตรปิฎกนั้น เป็นมาตร
ฐานที่หาคนทาบได้ยาก และภายหลังเมื่อมีผล
งานการตีพิมพ์มากขึ้น ชื่อเสียงของ ริส เดวิดส
ยิ่งเพิ่มมากขึ้นตามลำดับ จนกระทั่งมหา
วิทยาลัยแมนเชสเตอร์ ได้เชิญเขาให้มารับ
ตำแหน่งศาสตราจารย์วิชาภาษาเปรียบเทียบ
เป็นผู้ที่นำพุทธศาสนาแบบเถรวาทและ
ภาษาบาลีเข้ามาสอนในมหาวิทยาลัยเป็น
ครั้งแรกในอังกฤษ
บทบาทของสมาคมบาลีปกรณ์ต่อพุทธ
ศาสนานั้นก็มีมาก แม้ในศรีลังกาเอง ชา
พุทธส่วนมากนิยมใช้ฉบับของสมาคมบาง
ปกรณ์มากกว่าคัมภีร์สิงหล และชื่อเสียงของ
สมาคมก็เป็นที่รู้จักกันทั่วไปในศรีลังกา บท
สิงหาคม ๒๕๓๗