ข้อความต้นฉบับในหน้า
๑๐๔๔
แต่ไม่เคยเข้าใจเลยว่ามันหมายถึงอะไร?”
“อาตมาเองก็ไม่เข้าใจเหมือนกันว่ามันคืออะไร
อาตมาเคยถามคนหลายคนว่าศิลปะคืออะไร แต่ทุกคน
ก็อธิบายวกไปวนมาจนไม่รู้อะไร รู้สึกว่าศิลปะเป็น
คำพูดโก้ ๆ คำหนึ่งซึ่งคนมักจะอ้างถึงเสมอ แต่เมื่อ
สืบสาวไปถึงที่สุดก็จะพบว่าเขาอ้างเพื่อผลประโยชน์
ของเขานั่นเอง"
โยมคำแสนนั่งเอียงศีรษะไปข้างนั้นที่ข้างนี้ที
เป็นเชิงคิด แล้วก็พูดขึ้นว่า
“เอาละครับ ศิลปะก็ศิลปะวันหลังว่าง ๆ ผมจะไป
ถามอาจารย์วิโรจน์ดู ท่านสอนอยู่ในเมือง ผมได้ทราบว่า
ท่านสอบได้ปริญญาทางศิลปะมา ได้ความอย่างไรผมจะ
เล่าถวาย นอกจากรูปภาพนุ่งน้อยห่มน้อยแล้ว มีอะไร
อีกครับ?”
เพราะเป็นของจริง”
“จริงของท่าน เรื่องนี้ผมเคยว่ากล่าวตักเตือน
ดวงตามันเหมือนกัน แต่มันบอกว่า ต้องแต่งตามสมัยนิยม
เขา เขานิยมแต่งกันอย่างนั้น ถ้าเราคร่ำครึหัวโบราณ
ผมก็ไม่รู้จะทำอย่างไร เลยปล่อยให้มันทันสมัยไป”
“อาตมาก็เห็นเหมือนกัน ว่าการแต่งตัวอย่างนั้น
เป็นการแต่งตามสมัยตามแฟชั่น เป็นการปล่อยตนให้ไหล
ไปตามกระแสโลก เราเป็นเพียงคน ๆ เดียวในโลกมนุษย์
เมื่อโลกเขาไหลไปทางไหนก็ต้องไหลตามเขาไป อาตมา
ไม่ได้ว่าอะไรดอก แต่เมื่อกระแสโลก มันนำความทุกข์
ระทมตรมใจมาสู่เราด้วย อย่าตะโกนโพนทะนา
ก็แล้วกัน ให้ถือเสียว่าความทุกข์ระทมนั้นก็เป็น
กระแสของโลกที่เราจะต้องประสบเป็นธรรมดา
เรารักที่จะตามกระแสโลกต้องตามทุกสิ่งทุกอย่าง
“นอกจากรูปภาพแล้ว ก็มี รูปจริง ๆ ซิโยม” ต้องยอมรับกระแสโลกตามความเป็นจริง แต่นี่
อาตมาตอบ
“รูปจริง ๆ อะไรครับ”
พอจะแต่งตัวก็บอกตามกระแสโลก แต่พอประสบทุกข์
หนักกลับไปตะโกนด่าโลกอย่างนี้ อาตมาเห็นว่ายังตาม
กระแสโลกไม่เสมอต้นเสมอปลายพอ”
“ผมเห็นว่าการแต่งตัวแบบยั่วกามารมณ์นี้ มันมี
“รูปคนที่ยังเป็น ๆ เดินไปตามถนนนี่แหละ อาตมา
หมายถึงสตรีที่นิยมนุ่งห่มผ้าน้อยชิ้น ใส่เสื้อเปิดข้างหน้า
บ้างข้างหลังบ้าง ข้าง ๆ บ้าง นุ่งกระโปรงสั้นเลยเข่า
ขึ้นไปบ้าง ใส่กระโปรงหรือกางเกงรัดรูปจนเห็นส่วนสัด โยมคำแสนแสดงทัศนะ
ต่าง ๆ ชัดเจนบ้าง อาตมาว่ารูปจริง ๆ เหล่านี้ เมื่อผู้ชาย
ต้นกำเนิดมาจากเมืองฝรั่ง ฝรั่งควรจะได้รับการตำหนิ
“จริงอยู่ ต้นกำเนิดของแฟชั่นอยู่ที่ฝรั่ง แต่เราก็วิ่ง
เห็นตำตาอยู่ทุกวันทุกหนทุกแห่งก็เกิดความรู้สึกทาง ไปรับเอาของเขามาเอง เขาไม่ได้นำมายัดเยียดให้เรา
กามารมณ์ได้เท่า ๆ กับรูปภาพหรืออาจจะมากกว่าเสียอีก
หรือไม่ได้บังคับให้เราเอาอย่างเขา เมื่อเป็นเช่นนี้ เราจะ
Kalyanamitra.org
สิงหาคม ๒๔๓๑